Kơtăn kố vâ chê 5 hơnăm, 15 rơpo\ng kuăn pơlê kuăn ngo Rơteăng a pơlê Đăk Đê, cheăm Rờ Kơi, tơring Sa Thầy vâ lăm rêh ối tíu ê. Mâu rơpo\ng kuăn pơlê mê tơvêh dêi 7,3 ha tơnêi ki dế pêi chiâk ăm khu rak ngăn kong ilâng }ư\ Mang Mrai. Tâi tâng tơnêi ki mê châ pêt mâu loăng tróu, loăng rơnâng, loăng karê vâ ăm tíu kố chiâng kong nếo. Hơ’muăn tối tơdroăng kuăn pơlê tơvêh tơnêi vâ Khu rak ngăn kơdrum kong i lâng }ư\ Mang Mrai pêt kong nếo, pôa A Thun pơla mê nah cho kăn thôn Đăk Đê ăm ‘nâi, ôh tá xê to tơvêh tơnêi mê kuăn pơlê ối veăng pêt nếo kong:

‘’Kuăn pơlê ngế ki lâi xuân vâ pêt kong ai pơxúa. Tơnêi têa ăm pin liăn, pin rak ngăn kong ôh tá ăm on châ chếo kâ kong. Kong rế xông ngiât le\m kuăn mơngế pin xuân tiah mê há’’.

Tơdrêng [ă tơdroăng tơvêh 7,3 ha tơnêi ăm Khu rak ngăn Kơdrum kong ilâng }ư\ Mang Mrai pêt nếo kong, mâu hơnăm hdrối nah ing tơdroăng pêi pro tiô luât pơkâ mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn, kong pro pơxúa ăm tơdroăng rêh ối, 38 rơpo\ng kuăn pơlê a pơlê Đăk Đê xuân vâ veăng rak ngăn [ă mơnhông pêt kong. Nôkố mâu rơpo\ng kuăn pơlê klâ pro 2 khu. Khu má môi ai 25 rơpo\ng rak ngăn 739 ha kong [ă khu má 2 ai 13 rơpo\ng rak ngăn [ă xo rak ngăn 250 ha kong. {ă kơxo# liăn mơhá rêm ha môi hơnăm ai 720 rơpâu liăn, mâu rơpo\ng kuăn pơlê kô châ xo tơ’nôm kơxo# liăn vâ mơnhông tung rêh ối.

Ngoh A Sur, môi ngế kuăn pơlê tung pơlê, ăm ‘nâi:

‘’Rơpo\ng hngêi á xahpá xo liăn ki mê rôe phái ăm dêi rơpo\ng hngêi kâ. Ối hên nếo rôe hmân ếo ăm kuăn ‘ne\ng lăm hriâm, rôe chêng kho\ng. Ôh tá xê to rơpo\ng hngêi á, mê lâp pơlê xuân púi vâ châ rak ngăn kong’’.

Tung cheăm Rờ Kơi, tơring Sa Thầy, rơtế [ă 21.000 ha kong dêi khu rak ngăn kơdrum kong ilâng }ư\ Mang Mrai mê ối ai 3.000 ha kong [ă tơnêi kong xua Vi [an hnê ngăn cheăm rak ngăn. Lâp tung cheăm ai 6 khu kuăn pơlê [ă 213 rơpo\ng kuăn pơlê xo rak ngăn kong vâ xúa liăn mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong. Pôa Trần Lệnh Tuyến, Kăn hnê ngăn vi [an cheăm Rờ Kơi tối, tơdroăng pêi pro tro luât mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong dế pro hơ’leh ki hlê ple\ng tung rêh ối dêi kuăn pơlê akố:

‘’Kuăn pơlê má môi hlê ple\ng tung tơdroăng rak ngăn kong, malối cho tơdroăng hbrâ mơdât on chếo kâ kong. Mơhé tơnêi kong kân la ôh tá lôi ăm on châ chếo kong. Má péa, kuăn pơlê rak ngăn ai hnoăng cheăng vâ rak ngăn khât tâ. Má pái, kuăn pơlê ai kơxo# liăn cha xo ing hnoăng rak ngăn veăng ‘no hnoăng mơnhông cheăng kâ rêh ối, xăm kơtiê a kong pơlê. Kơnôm ing luât pơkâ mê tơring sap ing apoăng hneăng hơnăm 2016 cheăm hiăng ai lối 60% rơpo\ng kơtiê. Troh mơ’nui hơnăm 2019 cheăm hiăng kơdroh ối pá 18% rơpo\ng kơtiê’’.

Môi tiah hiăng tơbleăng apoăng dêi tơdroăng kố, mê nôkố pó vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ rơtế tơmâng roh tơpui tơno dêi ngế chêh hlá tơbeăng [a\ pôa Hồ Thanh Hoàng, Kăn pơkuâ râng kơxo# liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum. Roh tơpui tơno kô mơnhên mâu tơdroăng ki xiâm dêi troăng hơlâ mơhá liăn hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong ki tung pơla kố nah hên kuăn pơlê hiăng pơtroh kơthô kơ-êng ngin thế tiâ tối.

            -Ô pôa, troăng hơlâ mơhá liăn hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong hiăng pêi pro châ hên hơnăm laga hên kuăn pơlê, ki má lối a kơpong hơngế hơngo tung kong pơlê tá hâi hlê ple\ng nhên ‘na troăng hơlâ mơhá liăn hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong. Pôa hôm chiâng tối nhên vâ vâi krâ hlê ple\ng tơ’nôm há?

            Pôa Hồ Thanh Hoàng: Tơdroăng mơhá liăn rak ngăn kong cho tơdroăng ki mơhá tiô tơdroăng cheăng dêi mơngế ki rak ngăn kong. Tiô Troăng 61 Luât rak ngăn kong hơnăm 2017 pơkâ mâu tơdroăng mơhá hnoăng liăn rak ngăn kong, nhên tiô kơ’nâi kố, mê cho:

            Má môi, rak ngăn tơnêi, kơdroh tơnêi tro chúa lôi [a\ tro têa mơhiu tung rơchôa, long têa, têa kroăng, têa plông.

            Má péa, pơtối rak kơnho\ng têa ăm pêi chiâk deăng [a\ tơdroăng rêh ối pơlê pơla.

            Má pái, mơhnhôk [a\ rak mâu tơnêi tíu dêi kong; kơdroh mơ’no trếo ‘mêi, hngêi nhe\ng ing tơdroăng kơdroh hía kong [a\ kong ôh tá le\m, pơkuâ kong krá tơniăn, tơtêk pêi lo tơmeăm khoăng krúa le\m.

            Má pu\n, rak vế ki le\m dêi kong kế, pơkuâ ngăn hên loăng pơlái kong kế ăm tơdroăng cheăng kâ vâ pêi ôm hyô.

            Má pơtăm, vâ ăm ai tíu ai kuăn kiâ, tơmeăm kâ, hdrê mơnăn mơnôa, kuăn kiâ kong, kơnho\ng têa ing kong [a\ mâu tơmeăm ing kong, loăng pơlái kong kế vâ păn ká xi xo\ng.

            -‘Na pơkâ mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong châ pơkâ nhên môi tiah lâi, ô pôa?

            Pôa Hồ Thanh Hoàng: Tiô troăng 62 Luât rak ngăn kong hơnăm 2017 pơkâ tơdroăng mơhá hnoăng liăn rak ngăn mơnhông pêt kong, môi tiah kơ’nâi kố:

            Má môi, kong châ mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong drêng tơxâng mâu pơkâ a khoan 3 troăng 2 luât rak ngăn kong hơnăm 2017, mê cho, kong ai hên tơmeăm khoăng, kuăn kiâ kong mê cho ai loăng pơlái kong kế, kuăn kiâ kong, kơxêt, ôa, tơnêi [a\ mâu tơmeăm ki ê, tung mê ki xiâm cho mâu loăng, pơlái, kơlá, loăng hdrê  tơvêa xo\n châ mơnhên tiô loăng pơlái a tơnêi ngo, tơnêi hmốu, tơnêi lân têa, tơnêi prêi lơ kuăn kiâ kong ki phá tơ-ê; [a\ng kân rơdâ sap ing 3 sao  tơngi klêng; ki xâp rơngiâp sap ing 1 sao tơngi klêng’’ [a\ châ mơhá môi lơ hên tơdroăng mơhá liăn hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong a Troăng 61 dêi Luât rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong hơnăm 2017.

Mê cho, rak ngăn tơnêi, kơdroh tơnêi ki tro khăng khoăng [a\ tro têa mơhiu mot tung rơchôa, long têa, têa kroăng, têa plông; pêi pro ăm tơtro, pơtối rak kơnho\ng têa ăm pêi chiâk deăng [a\ tơdroăng rêh ối pơlê pơla; Mơhnhôk [a\ rak mâu pơlê dêi kong; kơdroh mơ’no trếo ‘mêi, hngêi nhe\ng ing tơdroăng kơdroh hía kong [a\ kơdroh ki dâi le\m dêi kong, pơkuâ kong krá tơniăn, tơtêk pêi lo tơmeăm krúa le\m; pơkuâ ngăn, rak ki le\m dêi kong kế, rak ki ai hên loăng pơlái kong kế ăm tơdroăng tê mơdró ôm hyô; vâ ăm ai tíu ai kuăn, tơmeăm kâ, hdrê kuăn kiâ kong, kơnho\ng têa ing kong [a\ mâu tơmeăm ing kong, loăng pơlái kuăn kiâ kong vâ păn ká xi xo\ng’’.

            Má péa, peăng ki xúa mơngế rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong thế mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong ăm peăng ki tăng mơngế rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong.

            Má pái, pêi pro mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong, mơhá [a\ liăn tơdrêng lơ mơhá a la ngiâ.

            Má pu\n, liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong cho môi tơdroăng tung yă chiâng tơmeăm khoăng, tơdroăng pêi dêi peăng Khu ki pơkuâ râng kơxo# liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong.

            Má pơtăm, rak tơniăn, pêi tơdrăng, kuăn pơlê pơkuâ dêi hnoăng cheăng, ôh tá tơdjâk pakong, tơdâng tơtro [a\ luât Việt Nam [a\ tơdroăng tơkêa lâp plâi tơnêi ki tơnêi têa Việt Nam cho tơnêi têa ki tơru\m tung khu.

            -Hên kuăn pơlê xuân vâ ‘nâi ‘na mâu túa kong châ mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong, mâu ngế ki châ mơhá kơxo# liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong [a\ mơngế ki thế mơhá kơxo# liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong mê cho kơbố?

            Pôa Hồ Thanh Hoàng: Tiô khoan 1 Troăng 63 Luât rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong hơnăm 2017 pơkâ [a\ mơngế châ mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong, mê cho:

            Ngế pơkuâ kong châ pơkâ a Troăng 8 dêi Luât rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong hơnăm 2017, mê ai:

            Má môi, Khu pơkuâ rak ngăn kong tât khía, Khu pơkuâ rak ngăn kong ki vâ pro tơmeăm.

            Má péa, khu cheăng kâ ai khu tê mơdró, khu tơru\m cheăng, tâi tâng mâu khu tơru\m cheăng [a\ khu cheăng kâ ki ê châ mơjiâng [a\ pêi cheăng tiô pơkâ dêi luât.

            Má pái, mâu tíu cheăng ối tung khu lêng kuăn pơlê châ pơcháu kong.

            Má pu\n, cho khu pêi cheăng khoa hok [a\ kơmăi kơmok, hnê mơjiâng, hnê cheăng pêi ‘na kong.

            Má pơtăm, rơpo\ng hngêi, ngế krê tung tơnêi têa.

            Má tơdrốu, kuăn pơlê tung thôn pơlê.

            Má 7, cho khu tê mơdró ai kơxo# liăn mơ’no liăn pa kong châ Tơnêi têa ăm mung tơnêi vâ pêt kong mơjiâng pro tơmeăm khoăng.

            Khu tơru\m cheăng, rơpo\ng, mâu ngế krê, pơlê pơla, kuăn pơlê ai tơhrâ tơdah rak ngăn kong [a\ khu pơkuâ kong cho khu pú hên xua Tơnêi têa mơjiâng.

            Vi [an kuăn pơlê râ cheăm [a\ khu tơru\m cheăng ki ê châ Tơnêi têa pơcháu hnoăng cheăng pơkuâ kong tiô pơkâ dêi luât.

            Tiô Troăng 57 Pơkâ kơxo# 156 hâi lơ 16/11/2018 dêi Chin phuh pơkâ mơngế thế mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong, môi tiah kơ’nâi kố:

            Má môi, cho tíu mơjiâng pro on tơhrik châ pơkâ a tíu a khoan 2 Troăng 63 dêi Luât rak ngăn kong.

            Má péa, tíu mơjiâng pro [a\ kơdoăng têa krúa châ pơkâ a tíu b khoan 2 Troăng 63 dêi Luât rak ngăn kong.

            Má pái, tíu mơjiâng pro kơmăi kơmok pơkâ a troăng c khoan 2 Troăng 63 dêi Luât rak ngăn kong ai xúa têa ing kơnho\ng têa kum ăm tơdroăng mơjiâng pro tơmeăm khoăng xúa kơmăi kơmok.

            Má pu\n, khu pú hên, ngế krê tê mơdró pro ôm hyô ngăn kong kế, xah ối pơtê pơkâ a tíu d khoăn 2 Troăng 63 dêi Luât rak ngăn kong pêi pro mơhá hnoăng liăn tơdrêng tiô pơkâ a khoan 1 Troăng 58 dêi Pơkâ kơxo# 156, mê cho: mâu tơdroăng pêi ôm hyô, pơto tơmối ôm hyô, ối pơtê ôm hyô, tơdroăng ôu kâ, rôe tơmeăm khoăng, tơ’noăng ivá, xah hêi, rak ngăn ivá châ chăn, lăm ôm hêi, mơđah tơbleăng [a\ mâu tơdroăng ki tơdjâk ki ê kum ăm tơmối ôm hyô tung kơpong kong pêi tơdroăng ôm hyô dêi ngế pơkuâ kong.

            {a\ khu pú hên, mâu ngế krê mơjiâng pro kế tơmeăm khoăng, tê mơdró pro mơ’no trếo hngêi nhe\ng hên tiô pơkâ a troăng đ khoan 2 Troăng 63 dêi Luât rak ngăn kong, Khu xiâm pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê tơku\m po mơnúa troh tâi hơnăm 2020.

            Mâu tíu păn ká xi xo\ng tiô pơkâ a tíu e khoăn 2 Troăng 63 dêi Luât rak ngăn kong cho khu tê mơdró păn ká xi xo\ng lơ khu tê mơdró tơru\m [a\ mâu rơpo\ng, mâu ngế krê păn ká xi xo\ng pêi pro mơhá hnoăng liăn tơdrêng pơkâ a khoan 1 Troăng 58 Pơkâ kơxo# 156 dêi Chin phuh.

            -Hôm, mơnê pôa Hồ Thanh Hoàng, Kăn râng kơxo# liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông mơdêk pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum hiăng mơdoh chôu tiâ tối a roh tơpui tơno kố!

Gương – Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng