Tĭng mơdâng kâng hâk suâ ƀáu sôk dêi mơngế M’Nông
Chủ nhật, 05:00, 11/01/2026 Tơplôu: Nhat Lisa/Thị Đoắt/VOV Tây Nguyên  Tơplôu: Nhat Lisa/Thị Đoắt/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - A kơpong tíu tơkăng kong Quảng Trực, kong pơlê Lâm Đồng, tíu ki ai tơnêi tíu ki pêt kơphế, mắc-ca drêh lĕm, pêt dâi lĕm drô hbêa ngo, tíu ki a kơxo má ối ai inôa lâm tung chiâk báu a hbêa ngo ƀă idrâp pu hung pu hung dêi chêng koăng M‘Nông chuât xơtó tung kong kế, ngo ngối, rêm rơnó báu pơxiâm siu, pơxiâm sôk, ing mê, ga vêh tơbâ nếo khôi túa lĕm tro ki krih tơviah. Mê cho tĭng rơkâu modâng kâng hâk suâ báu hiăng sôk-túa mơdĭng tiô khôi hmâ dêi tuăn loi, mơhno tối khôi túa, ƀă tơdroăng rêh ối dêi hdrông kuăn ngo M’Nông a tíu tơkăng kong dêi Tây Nguyên.

Cho môi tung mâu hâi mơdĭng ki plâ rơxông dêi báu, tĭng rơkâu tâp kâng hâk suâ báu sôk mê vâi krâ-nhŏng o kuăn ngo akố hmâ pro tiô khôi hmâ, tơmeăm hdroăng ôh tá ‘nhó hên to lâi. Ahdrối vâ lo lăm a chiâk tâp kâng mê, kăn rơpŏng hngêi ƀă vâi krâ-nhŏng o tung pơlê rơkâu xối xeăng tung hngêi. A hngêi dêi pôa Điểu Dray, bon Bu Prâng 1, cheăm Quảng Trực, kong pơlê Lâm Đồng, tơdroăng ki hbrâ ăm leh mơdĭng châ pêi pro tung tơdroăng ki kân krip ƀă hơniâp ro. Rêm ngế rêm tơdroăng cheăng, ngế ki lâi pơrá pêi pro krâu kơhnâ khât, mơhno tối ‘na tơdroăng loi tĭng kơ khu xeăng ƀă mơhúa jâ pôa.

Vâi kơdrâi hbrâ pế hmê, pơchên kơchâi, hdrê mâu tơmeăm hdroăng, pế drôu xiâm. Vâi kơnốu tí tăng rah ƀă ko phêa, pơlái, kơlá ki xŏn, tơdrăng, ối drêh vâ pro kâng, klêi mê, vâi kơtúa kơpâu báu, um méa chêm chok, um kuăn kiâ, pêt xot. Kố cho vâ mơhno um méa, ki pói rơhêng vâ báu dâi lĕm, ‘noăng báu rơ’mok, troh tah kiâ mơdroh, khu kuăn kiâ kong ki hmâ lo kâ ‘nhê báu. Pôa Điều Dray tối ăm ngin ‘nâi:

“Rêm hơnăm, drêng báu pơxiâm siu, klêi mê, ga sôk, mâu rơpŏng hdrông mơngế M’Nông hmâ po tĭng tâp kâng. Ahdrối hâi mơdĭng mê môi hâi, mâu vâi kơnốu tung rơpŏng hiăng lăm tung kong, tung ngo vâ tăng ko phêa, pơlái, kơlá ki kân, xŏn, tơdrăng vâ pro kâng. Rơkâu xối mê vâ pâ thế khu xeăng kô mot ối tung kâng ƀă rak vế mơhúa báu a chiâk a deăng”.

Ƀă mơngế M’Nông, tĭng tâp kâng hâk suâ báu sôk cho tơdroăng ki kal păng ‘nâng, rơkâu xối ăm báu sôk ‘noăng báu piê rơ’mok, ai châ. Tĭng rơkâu xối mê xuân cho roh vâ koh mơnê khu xeăng plêng, xeăng tơnêi ƀă pơtroh ăm tơdroăng ki tơrŭm pơla mâu nhŏng o, hdrông hdrê tung pơlê pơla, pơtối rak vế khôi túa, vêa vong dêi kuăn ngo, ƀă hnê mơhriâm kuăn cháu ‘na koh mơnê, pôu râng hnoăng cheăng ƀă tơnêi tíu, hdrê loăng, hdrê nhâ. Nôu Nghỉệp, ối a ƀon Bu Prâng 1, cheăm Quảng Trực tối ăm ngin ‘nâi:

“Tĭng rơkâu hâk suâ báu sôk cho vâ koh mơnê kơ khu xeăng hiăng tŏng gum ăm kuăn mơngế tung tơdroăng pêi chiâk pêi deăng, pâ phep mâu khu xeăng troh tah lôi khu kơnái, prôa, chăm ƀă mâu oâ hdrong ôh tá khên kâ ’nhiê báu alâi, xuân rơkâu pâ kuăn ‘nĕng cháu chái tung rơpŏng hngêi ai ivá mo kơsêi têi ‘răng”.

Drêng hiăng hbrâ tŭm têk mâu tơmeăm khoăng, kăn rơpŏng hngêi kơxu tơmeăm hdroăng ƀă djâ tơkâ drê tâ tung pong. Ngế kơnốu râng djâ kâng prôk ahdrối, ngế kơdrâi pôu pong prôk tiô mơ’nui, rơtế ƀă vâi krâ nhŏng o tung pơlê mot tung chiâk deăng. Troh a tíu ki mê, kăn rơpong hngêi rah tơnêi tíu ki ai báu chiâng dâi lĕm, a tơdế tơnêi vâ rơkâu xối, klêi mê, tâp kâng ăm i krá tung tơnêi. Kơ’nâi mê, prế on veăng ki mê prôk tâ tá mâu kơpâu báu ki krâ a kâng, biu, pik mơheăm í, rế hbui i iâ a kơpâu báu rế rơkâu xối, tơpui tơno ƀă kơpâu báu, pơtroh tơdroăng ki pói tơngah báu rĕng sôk, rĕng kơpâu, ai châ, ‘noăng báu piê rơ’mok. Tuá pêi pro mê, cho vâ mơhno tuăn i hiâm loi tơngah xiâm báu ai mơhúa ƀă kô hlê plĕng nhên hiâm mơno dêi kuăn mơngế.

Ngế ki pơkuâ ngăn hâi rơkâu xối xeăng mê cho kăn ngăn chiâk deăng, lơ ngế ki châ kuăn pơlê rah xo. Pôa ki mê pik mơheăm í a kơpâu báu, mâu tơmeăm a kâng mê,  rơkâu xối, tơpui krếo thế mâu khu xeăng thâ prếo vêh vâ châ ngăn, châ hlo, ƀă pơtroh ăm rơpŏng ki mê châ ai rơnó pêi chiâk pêi deăng ki pêi lo kế tơmeăm, tơdroăng rêh ối phâi tơtôu,  hơniâp ro, tơniăn lĕm.

“Ô mâu khu xeăng, xeăng báu, xeăng kong, xeăng têa. Hâi kố, pâ phep khu xeăng thâ rĕng troh tơkŭm ối a tíu kố rơtế ƀă rơpŏng hngêi ngin i kâ hmê, rơpŏng ngin ai rơkâu xối koh mơnê kơ khu xeăng, pâ phep khu xeăng tŏng gum ăm báu chiâng dâi lĕm, châ xuâ dêi báu hên, ôh tá ăm mâu kuăn oâ, kuăn hdrong, kơnái kơnot, prôa lo kâ ‘nhê chiâk deăng dêi kuăn pơlê ngin. Ô mâu khu xeăng athế rĕng prếo vêh akố rơtế kâ hmê, ôu drôu xiâm, rơtế ƀă rơpŏng hngêi, vâi krâ-nhŏng o tung pơlê hơniâp ro, sôk suâ, ôu kâ, phâi niân”.

Klêi kơ’nâi vâi krâ tâp kâng mê a chiâk, rêm ngế rếo vêh a ngêi kăn rơpŏng vâ i kâ hmê, rơtế dêi pó ôu drôu xiâm. Tơdroăng ki hơniâp ro hmôu pơ pro ti mê ing hngêi ki kố troh hngêi ki ê ahdrối rơnó báu pơxiâm siu, pơxiâm sôk, tung hiâm mơno loi tơngah môi rơnó pêi chiâk ki trâm phâi tơtô. Kố cho roh ki pơlê pơla tơrŭm dêi pó, mơhno tối tuăn loi tơngah ing tơdroăng pêi chiâk pêi deăng, pói tơngah rơnó nếo ki hơniâp ro sôk suâ.

Tơplôu: Nhat Lisa/Thị Đoắt/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC