Pôa Lơ Mu Ha Thiêng, ối a thôn 1, cheăm Lộc Phú, tơring Bảo Lâm, kong pơlê Lâm Đồng, tối, pôa ối pâ nhên hâi khế pơxiâm mơ’no rơkong tơpui nâl K’ho dêi Kơ koan teăng mâ Rơ’jíu Việt Nam a Tây Nguyên. Pak^ng tơmâng mâu tơdroăng nếo ai, pôa hâk má môi cho mâu tơdroăng hơdruê, rơngêi, ting ting dêi kuăn ngo, tơdroăng hơ’muăn kiâ. Hâk vâ tơmâng kơmăi radio ki ku\n, cho môi ngế pú hmâ rêm hâi, pôa Lơ Mu Ha Thiêng tối ăm ‘nâi:

‘’Rơ’jíu dế mơ’no tơdroăng nếo ai [a\ nâl K’ho xua Lơ Mu K’Yến [a\ Ndong Brawl tơpui pơchuât… Á rơhêng ‘nâng tơmâng tơdroăng nếo ai, hâk vâ tơmâng hơdruê hdroâng kuăn ngo tơná, pói vâ tơpui mơ’no ton tâ mê nếo tơdroăng kố, ki má lối a hâi t^ng. Pak^ng tơdroăng nếo ai, tơdroăng rơtế prôk [a\ mơngế pêi chiâk deăng, mê thế mơ’no hên ‘na tơdroăng khôi túa le\m, mơ’no hên hơdruê hdroâng kuăn ngo [a\ hơ’muăn tơdroăng vâi krâ nah.

Mơ’no tơdroăng khôi túa le\m tro dêi hdroâng kuăn ngo, môi tiah tòng bơr, hơdruê tam pơt. Hơdruê tam pơt mê thế hơ’muăn tâi tơdroăng, ôh tá chiâng hơ’muăn môi iâ, ki rơhêng vâ tối cho hơdruê tam pơt dêi mơngế Mạ [a\ hía hé. Á pói vâ Rơ’jíu lăm hrik xo hên tâ mê nếo tơdroăng hơ’muăn ‘na vâi krâ ton nah dêi mơngế Mạ vâ mơ’no tung Rơ’jíu’’.

{a\ pôa Liêng Hót Ha Siêng, ối a thôn Srê Đăng, cheăm N’Thol Hạ, tơring Đức Trọng, kong pơlê Lâm Đồng, mê tơdroăng mơ’no nâl K’ho hiăng kum pôa hlê ple\ng tơ’nôm hên ‘na túa rak ngăn loăng plâi, túa rak vế ivá, tơbleăng lâp lu [a\ ki má lối cho ‘na mâu hdroâng kuăn ngo nho\ng o tung pơlê pơla mâu hdroâng mơngế Việt Nam:

‘’Tơmâng Rơ’jíu Việt Nam [a\ nâl K’ho á ‘nâi hên tơdroăng ki pơxúa. Ối môi tíu laga ing Rơ’jíu á châ ‘nâi hên hdroâng kuăn ngo nho\ng o ki ê rơtế rêh ối a tơnêi têa Việt Nam dêi tơná, ing mê, kô môi tuăn tâ mê nếo tung tơdroăng rêh ối xuân môi tiah kum dêi pó tung pêi chiâk deăng, vâ tơnêi têa pin rế hía rế ru\m môi tuăn [a\ le\m tro tâ’’.

{a\ jâ Lơ Mu K’Jai, ối a thôn Srê Đăng, cheăm N’Thol Hạ, tơring Đức Trọng, kong pơlê Lâm Đồng, ôh tá kơtôa dêi tơdroăng sôk ro drêng kơdrâ trâm mâu ngế tơplôu tơbleăng tơpui pơchuât nâl K’ho a tung pơlê:

‘’Hâk ‘nâng, á tơmâng [a\ hlê tơdroăng tơpui nâl K’ho dêi Rơ’jíu Việt Nam, tơmâng hâk ‘nâng, ki rơhêng vâ tối tơdroăng nếo ai, hơdruê tòng bơr, pơchuât tơdroăng hơ’muăn ton vâi krâ nah, hnê mơhno túa pêi cheăng kâ [a\ hía hé’’.

Ki rơhêng vâ tối vâi krâ mơngế Mạ a kơpong ki achê mê dêi kong pơlê Lâm Đồng xuân chiâng tơmâng [a\ hlê ple\ng tơdroăng tơpui nâl K’ho dêi Rơ’jíu Việt Nam.

‘’A cho K’Lôi, rêh ối a cheăm Quảng Khê, tơring Dak Glong, kong pơlê Dak Nông. Tíu á rêh ối ai mơ’no tơdroăng tơpui pơchuât dêi rơ’jíu tơring, rơ’jíu kong pơlê [a\ tơmâng tâng tơdroăng tơpui nâl K’ho dêi Rơ’jíu Việt Nam. Nôkố ing Rơ’jíu Việt Nam á pói vâ Đảng, Tơnêi têa mơ’no tơdroăng tơpui nâl Mạ, vâ rơxông hơnăm ối nếo tơ’lêi tơmâng [a\ hlê tơdroăng xiâm pơtâng tối troăng hơlâ dêi Đảng, Troăng hơlâ luât dêi Tơnêi têa. Pói vâ Rơ’jíu mơ’no hên tơdroăng hơ’muăn, hơdruê hdroâng kuăn ngo, lơ to\n chêng tơgôu koăng, tôu hơkâ dêi hdroâng kuăn ngo tơná, ki rơhêng vâ tối cho hơdruê hdroâng kuăn ngo vâ hnê ăm kuăn cháu’’.

Tơdroăng tơpui [a\ nâl K’ho dêi Rơ’jíu Việt Nam châ mơ’no sap ing hâi lơ 1/7/2001, troh nôkố hiăng châ 17 hơnăm. Mâu tơdroăng pâ nhuo#m dêi vâi krâ nho\ng o achê [a\ hơngế pơtối cho tơdroăng mơhnhôk ăm mâu ngế rah chêh, tơplôu tơbleăng [a\ tơpui pơchuât mơ-eăm hriâm nâl tơpui, chư chêh, vâ tơdroăng tơpui pơchuât rế hía rế hôm tâ, achê [a\ vâi krâ-nho\ng o. Ngế tơplôu tơpleăng, tơpui pơchuât nâl K’ho- K’Brop, pho\ pơkuâ [ơrô tơdroăng tơpui nâl hdroâng kuăn ngo xuân cho kăn pơkuâ tôh K’ho tối:

‘’Á sôk ro cho môi tung mâu ngế tơplôu tơpleăng [a\ tơpui pơchuât nâl K’ho dêi Rơ’jíu Việt Nam kơ koan teăng mâ a Tây Nguyên. Hiăng châ 17 hơnăm kố nah, ngin tơdah hên tơdroăng tơpui tối dêi vâi krâ nho\ng o tơmâng Rơ’jíu pơtroh [a\ kơthô xuân môi tiah trâm tơpui tối, mâu tơdroăng tơpui tối tơtro, pơxúa, kum tung tơpui pơchuât, tơplôu tơbleăng tơtro tâ [a\ hdroâng kuăn ngo tơná. Tâi tâng pơrá pói vâ tơdroăng tơpui nâl K’ho rế hía rế a chê [a\ hlê ple\ng tâ. Mê xuân cho mâu tơdroăng mơhnhôk vâ ngin mơ-eăm tâ nếo, tơplôu ăm tơ’lêi hlê ple\ng tâ, tơpui tơ’lêi hlê [a\ achê [a\ vâi krâ, kum rak vế khôi túa le\m dêi hdroâng kuăn ngo K’ho. Mâu nho\ng o tơplôu tơpleăng, tơpui pơchuât nâl K’ho [a\ rơkong dêi hdroâng kuăn ngo K’ho kô mơ-eăm tâ mê nếo vâ tơdroăng tơpui pơchuât dêi nâl K’ho cho pú hmâ loi tơngah dêi vâi krâ nho\ng o tơmâng rơ’jíu cho vâi krâ hdroâng kuăn ngo K’ho pin’’.

Lơ Mu K’Yến chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng