Ngoh Y Brôn, kot mâ hơnăm 1979, kuăn ngo M’nông, ối a pơlê Phai Kol Pru Đăng, cheăm Dak Nia, pơlê kong krâm Gia Nghĩa. Ôh tá hêng hmôu pơ hrâ mơnguâ kơtê, ngoh Y Brôn,  khên tơnôu veăng hriâm mâu lâm hnê xua cheăm tơku\m po, tí tăng ‘nâi ple\ng hriâm ing mâu túa ki ‘ló tro, mâu túa pêi cheăng hriăn ple\ng ki nếo, xúa khoa hok kih thuât tung rak ngăn loăng plâi mơnăn păn dêi rơpo\ng hngêi.

Nôkố [ă lối 1,5 ha kơphế pêt tơvât mâu loăng plâi ki ê [ă hlối păn mơnăn, rêm hơnăm oh tá riân kơxo# liăn ‘no dêi rơpo\ng hngêi ối châ xo dêi tơkâ lối 100 rơtuh liăn. Ngoh Y Brôn tối:

‘’Á hriâm [ă hlê ing dêi tơná pro ti lâi mâu kơpong môi tiah Tây Bắc cho kơpong tơnêi hmốu ti lâi vâi xuân chiâng pêi cheăng kâ, pin a Tây Nguyên kố tơnêi hơpok le\m tơnêi khêi bazan la pin xuân ối kơtiê. Xua mê thế mơ-eăm hriâm ing mâu lâm ki hnê a cheăm, dêi kong pơlê, hriâm tung măng pơchuât ngăn hlá tơbeăng vâ tăng ‘nâi mâu tơdroăng ki pêi tro kih thuât troh tơdroăng pêt rak ngăn, tăng hdrê tăng tíu tê tơmeăm pêi lo. Má péa nếo, cho tơdjâk troh liăn ngân dêi hngêi rak liăn, pin thế hlê vâ hngêi rak liăn pro ăm pin hlá mơ-éa re\ng châ mung tơlêi hlâu, vâ pin mung rôe kơmăi kơmok [ă mâu tơmeăm xúa pêi cheăng vâ pêi’’.

Ôh tá xê to pêi cheăng rơkê, rơpo\ng ngoh Y Brôn đi đo cho ngế ki djâ troăng pêi kơhnâ a hdrối, troăng hơlâ dêi Đảng, Luât tơnêi têa. Ngoh hiăng châ kuăn pơlê pôk pro kăn ngăn pơlê hiăng vâ chê 5 hơnăm. {ă hnoăng cheăng cho ngế kăn pơlê ngoh đi đo kơhnâ hnê tối, mơhnhôk kuăn pơlê khên tơnôu hơ’leh hdrê pêt, mơnăn păn. Pak^ng mê, ngoh đi đo hnê tối tơdroăng veăng kum rơpo\ng ki pá puât mơnhông mơdêk cheăng kâ, chôa lâng mơnhông tơniăn tung rêh ối. Y B’rôn ăm ‘nâi:

‘’Klêi mơnhông cheăng kâ mê a hlo mâu hngêi ki ‘nâ tơdroăng rêh ối xahpá, kuăn ‘ne\ng hâi vâ mơ-eăm pêi cheăng. Á cho kăn thôn mê athế ai hnoăng hnê tối ăm vâi. Mâu hngêi ki lâi pêi cheăng hâi tơ-[rê mê á hnê thế mơ-ăm xúa khoa hok kih thuât, hnê kuăn ‘ne\ng thế mơ-eăm pêi cheăng, pôi tá klâi alâ, pôi tá tơmâng loi khu ‘mêi pơlông djâ pro tơdroăng ôh tá troh, thế mơ-eăm pêi cheăng kơhnâ, kuăn ‘ne\ng châ hriâm troh tui lui, pêi pro tiô troăng hơlâ dêi Đảng hnê mơnhông cheăng kâ’’.

Jâ Quản Thị Ngọc, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an cheăm Dak Nia, pơlê kong krâm Gia Nghĩa, Dak Nông ăm ‘nâi, hdrối kố hía nah vâ mơnhông cheăng kâ, kơdroh kơklêa xăm kơtiê, mâu kăn cheăm hiăng hnê mơhno kơhnâ khât, pro tơ’lêi hlâu ăm mâu kuăn pơlê malối cho kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo châ tơku\m hnê khoa hok kih thuât, hnê cheăng pêi. Mâu ngế ki djâ troăng ahdrối môi tiah Y Brôn kăn pơlê mê kô cho mâu ngế ki pơtối ‘’hnê mơhno‘’ ăm kuăn pơlê tơná, chôa lâng hơ’leh tơdroăng tơmiât tung pêi cheăng kâ, mơnhông tơ-[rê vâ kơdroh kơklêa xăm kơtiê.

‘’Mâu ngế ki djâ pêi cheăng kơhnâ tung hdroâng kuăn ngo rế hên, mâu ngế ki ‘nâ hơnăm ối nếo môi tiah Y Brôn. Ai mâu rơpo\ng kuăn pơlê hiăng ai tơnêi, ai chêk kân rơdâ hiăng kơhnâ mơ-eăm pêi cheăng kâ vâ mơnhông ăm dêi rơpo\ng hngêi hluăn ing kơtiê [ă mơnhông cheăng kâ ăm rơpo\ng hngêi. {ă túa pêi cheăng ki tiah mê, la ngiâ ah ngin pơtối hnê mơhno ăm mâu kơvâ cheăng khu grup tơru\m, hnê tối, tí tăng ple\ng [ă po rơdâ mâu túa pêi cheăng hnê ăm kuăn pơlê ple\ng ‘na tơdroăng kơhnâ mơ-eăm mơnhông cheăng vâ tơ-[rê ăm dêi rơpo\ng hngêi’’.

Cheăm Dak Nia ai 14 hdroâng kuăn ngo nho\ng o rêh ối tơchoâm, kơxo# kuăn ngo vâ chê 40% pơ’leăng mâ mơngế. Kơnôm pêi pro tro tơdrêng mâu luât pơkâ to\ng kum hdroâng kuăn ngo, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê a tíu kố rế mơnhông tơ-[rê; tung cheăm rế hên ngế ki djâ troăng ahdrối tung tơdroăng pêi cheăng kâ mơnhông tơ-[rê, tê modró rơkê. Kơxo# liăn pêi lo tâng riân rêm ngế nôkố a cheăm châ vâ chê 40 rơtuh liăn/hơnăm. Nôkố lâp tung cheăm Dak Nia bú ối 48 rơpo\ng vâ chê kơtiê, châ 1,74% [ă ôh tá ai xếo rơpo\ng kơtiê.

Gương tơplôu [ă tơbleăng