VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ-nho\ng o [ă pú hmâ! Rêm hdroâng kuăn ngo, rêm kơpong pơrá ai túa tơlá, mơhno mơjiâng túa le\m tro pơrá phá. {ă hdroâng mơngế Mông Lềng a Mù Cang Chải, kong pơlê Yên Bái, kơ-[ăn Pá Dù cho kế kâ ki châ mơjiâng pro phá xêh, xú ho\m, kơhiâm le\m ki tơviah. Chẻo Thu, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jíu Việt Nam a kơpong Tây Bắc ai chêh tối tơbleăng ‘na kơ-[ăn Pá Dù ki kơhiâm kố.

Cho mơngế Mông Lềnh ối a Mù Cang Chải, kong pơlê Yên Bái, tâng vâ tối ngế ki lâi pơrá châ hriâm túa ki pro kơ-[ăn Pá Dù ing nôu pâ, jâ nôa hnê ‘măn ăm [ă ngăn kố cho kế kâ ki kơnía má môi dêi hdroâng kuăn ngo. Rêm hdroh rơpo\ng Mông akố poh kâ chu pơrá ôh tá lôi chêh xo hơ’nêh pôa ro\ng chu, chêh xo kơlêa rơmâ rơtăng ki kơhiâm má môi vâ pro Pá Dù.

Tiô mâu kuăn pơlê akố hmâ tối: Pá cho kơ-[ăn, Dù cho inâi môi hdrê loăng (Môi hdrê loăng kong bu ai to a kơpong Mù Cang Chải), Pá Dù tơkéa vâ tối cho kơ-[ăn Dù. Vâ khoh chiâng kơ-[ăn Pá Dù ki xú le\m, kơhiâm há, vâi krâ-nho\ng o athế rah xo môi to chu ki kân piê le\m, chêh xo hơ’nêh drăng pôa ro\ng chu ki le\m má môi, klêi mê, siê xo rơmâ ki le\m má môi, ko te#ng hơ’nêh pôa ro\ng chu, klêi mê, tâm tơvât [ă po, hăng chía krâ kơvâ. Kơ-[ăn Pá Dù ôh tá păng chiâng lôi hlá Dù. Hlá Dù ki ối drêh xua vâi krâ-nho\ng o lăm tăng kêi xo tung kong djâ vêh a hngêi, xếo i krúa le\m, chiê hdrê hdrêng tơvât [ă hơ’nêh chu ki hiăng ko te#ng, hiăng râm po [ôt ngot, klêi mê, me#n pro tơ’mô [ă mơnge#n mo\ng, klêi mê, xo rơmâ ki hiăng chiê hơtăng kơxu pá gong hơ’nêh ki hiăng tơvât [ă hlá Dù djâ kơ-óu a on ăm lo têa rơmâ. Hlá Dù drêng chiê ôh tá chiâng lối liê, xăn, ai tiah mê, drêng kơ-óu kơ-[ăn ga ôh tá tâ ki xú le\m dêi hlá Dù, ki rơpâ dêi hơ’nêh chu tung dế [ă ki rơ-e#ng dêi rơmâ ki hiăng chiê hdrêng kơxu pá gong kơ-[ăn.

Nâ Giàng Thị Tồng, ối a pơlê Dề Thằng, cheăm Chế Cu Nha môi ngế hmâ pro kơ-[ăn Pá Dù tối ăm ‘nâi: Drêng kơxu rơmâ ki chiê hdrêng a hơ’nêh mâm ki hiăng tơvât [ă hlá Dù athế kơxu ăm ki nhên vâ djâ kơ-óu tung hdro keăng, ôh tá ăm têa rơmâ châ mot tung dế hơ’nêh, drêng kâ ôh tá lối hên rơmâ, lâ drêng kơ-óu ‘mâi on koh krâ kơvâ, lôi on koh kân kô chếo khoăng rơmâ ki kơxu pá gong, xun pá ai tâng ki rơmâ le\m tung dế kơ-[ăn: Rêm hdroh rơpo\ng ai poh kâ chu, mê rơpo\ng ngin pơrá pro kơ-[ăn Pá Dù. Kố cho kơ-[ăn ki pro tiah hmâ dêi hdroâng mơngế Mông Lềnh ki hiăng ai sap ing ton nah. Vâ khoh ai kơ-[ăn Pá Dù ki kơhiâm le\m klêi kơ’nâi poh kâ chu, athế chêh xo rơmâ péa pâ, pá xôp pôa ro\ng chu, xuân athế rah xo hơ’nêh pôa chu ki le\m, ôh tá xếo [ă têa, ai tiah mê ‘nôi drêng kơ-óu kơ-[ăn têa rơmâ ôh tá xơte#ng, pak^ng mâu po, tiu, hăng ki tơvât, la ôh tá chiâng lôi hlá Dù.

Kơ-[ăn Pá Dù tiô khôi hmâ dêi hdroâng mơngế Mông a Mù Cang Chải nôkố tí xê bu xúa vâ kâ rêm hâi dêi kuăn pơlê, mê hiăng chiâng kế kâ ki châ hên mâu tơmối lăm ôm hyô hâk git vâ kâ. Drêng kơ-[ăn Pá Dù châ hgôi xo ing hdro keăng ki ối tô, vâi krâ-nho\ng o xo hơkê pôe kơ-[ăn chiâng rêm hni ki ku kuăn, hơke#m kâ [ă mâu kơchâi nhâ ho\m hiăng kêi xo tung kơdrum, môi tiah: Kơchâi nhong hong, hơlât, xiâm pơhlăng [ă hía hé, klêi mê, hơ-iu [ă mâu têa măm tương kơhiâm châ pro ing hăng pơlếo [ă toih prâp. Kơ-[ăn Pá Dù châ kâ pơlo\n [ă drôu báu ki xú le\m, kum ăm tơmối pá ai tâ kăng hơngiú xua hyôh kong kế, ngo ngối akố. Ngoh Đinh Văn Thắng, môi ngế tơmối a Hà Nội tối ăm ‘nâi: Cho môi ngế ki troh ôm hyô ngăn a kơpong ai klâng kơlo Mù Cang Chải roh apoăng á châ troh akố trâm hlo kơ-[ăn Pá Dù. Klêi kơ’nâi tí tăng ‘nâi ple\ng ‘na túa pro kơ-[ăn kố, Pá Dù châ pro ing kơlêa rơmâ chu, hơ’nêh pôa ro\ng chu ki hiăng ko te#ng [ă mâu nhâ ho\m ki hmâ ai dêi hdroâng mơngế Mông. Klêi kơ’nâi kâ kơ-[ăn kố, tơdroăng ki á ‘nâi, ga vâ chê chêk dêi hlá dù, rơ-e#ng, rơpâ dêi hơ’nêh ki ko te#ng [ă kơlêa rơmâ. Púi tơngah roh ki lâi mê ah, châ lăm troh a Mù Cang Chải vâ châ kâ kơ-[ăn ki kố.

Vâ tơ’lêi hlâu ăm tơdroăng bro kơ-[ăn ăm dêi rơpo\ng hngêi [ă ăm vâi nho\ng o, tơmối ki ôm hyô troh akố châ kâ, dế nôkố hên rơpo\ng hdroâng mơngế Mông a tơring Mù Cang Chải hiăng pêt loăng Dù a kơdrum hngêi tâ tá. Ngoh Hờ A Câu ối a pơlê Chế Cu Nha, cheăm Chế Cu Nha, tơring Mù Cang Chải hiăng rơtế [ă dêi rơpo\ng hngêi po môi to hngêi mơdró tê kế kâ, tung mê, tí păng lôi kơ-[ăn Pá Dù, cho kế kâ ki kơhiâm le\m má môi vâ tê ăm tơmối. Ngoh Câu sôk suâ tối tiah kố: Hdrối nah, rơpo\ng á xuân hmâ pro kơ-[ăn Pá Dù tung pơla mâu hâi Têt, tung pơla pơkoăng óng mé, lơ rơnó kâ báu nếo. Nôkố, ngin púi rơhêng vâ châ tơbleăng tối kơ-[ăn Pá Dù kố vâ hên ngế rơtế châ kâ kơ-[ăn ki kơhiâm kố dêi hdroâng mơngế Mông, xua ga cho kế kâ ki kơhiâm, tơviah má môi dêi hdroâng kuăn ngo akố.

Ki kơhiâm le\m dêi kơ-[ăn Pá Dù rơtế pơlo\n [ă kơ’lo drôu ki xú ho\m tung kong kế, ngo ngối a rơnó kăng hngiú mê cho rơkong ki krếo thế, râng cheâng tơmối ki troh ôm hyô a kơpong kong ngo Mù Cang Chải vâ châ hlo, châ ‘nâi túa tơlá, mơhno mơjiâng túa le\m tro dêi hdroâng kuăn ngo Mông a tíu kố.

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng