VOV4.Sêdang - Ƀă hnoăng cheăng cho kăn xiâm hnê ngăn kuăn pơlê pêi chiâk deăng, pôa Byin, mơngế Bơhnéa, cheăm A Dơk, tơring Đăk Đoa, kong pơlê Gia Lai châ ‘nâi troh cho môi ngế pêi cheăng kâ rơkê. Kơhnâ ƀă chiu pá hriâm ƀối, hên hơnăm kố, rơpŏng pôa BYin hiăng pro chiâng túa pơkâ VAC tung rơpŏng hngêi ƀă pêi lo liăn lối 200 rơtuh rêm hơnăm. Drêng rơpŏng hiăng ai tơdroăng rêh ối tơniăn, ƀă hiâm mơno tŏng kum mâu ngế ki ê, pôa ối hriâm tâp ƀă pêi pro tiô troăng tơdjâ hiâm mơno dêi Pôa Hồ ƀă tơdroăng ki tŏng kum vâi krâ nhŏng o mơ-eăm hluăn ing kơtiê ƀă tơdroăng ki rơkê plĕng châ hriâm ƀối sap ing tơná pôa.

Kot mâ hơnăm 1972, pôa BYin, Kăn hnê ngăn khu pơkuâ kuăn pơlê pêi chiâk deăng cheăm A Dơk cho ngế ki má môi tơkâ hluâ pá puât, mơ-eăm pro kro mơdrŏng ing kơpeăng kŏng a pơlê xiâm dêi tơná. Hơnăm 1993, pôa mơjiâng on veăng ƀă pơxiâm tăng cheăng pêi, drêng mê nah ối hên pá puât, xua mê on veăng pôa bu pêi chiâk deăng tê, xua mê tơdroăng rêh ối tá hâi tŭm hên tơmeăm khoăng. A hơnăm 2002, drêng chiâng môi kăn ƀô̆ mơhnhôk pêi chiâk deăng dêi cheăm, BYin châ lăm hriâm, hriâm hên lâm hnê ‘na mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng.

Drêng hiăng ‘nâi krá tơniăn, pôa hiăng djâ kih thuât tung păn mơnăn mơnôa, pêt tơmeăm khoăng, kum rơpŏng pôa choâ ‘lâng tơkâ hluâ pá puât pro kro mơdrŏng. Tơdroăng ki châ tơ-ƀrê dêi tơná pôa hiăng djâ châ tơ-ƀrê kân tung tơdroăng pêi cheăng mơhnhôk vâi krâ pơ’lêh hdrê pêt, mơnăn păn, mơnhông mơdêk cheăng kâ rơpŏng, mơ-eăm hluăn ing kơtiê.

Ngoh Brim, thôn Biă Tih, nah cho rơpŏng kơtiê dêi cheăm A Dơk. A hơnăm 2017, ngoh ƀă hên rơpŏng tung cheăm hiăng châ pôa BYin, kăn hnê ngăn kuăn pơlê pêi chiâk deăng hnê mơhno ƀă tối ăm ‘na kih thuât păn mơnăn mơnôa. Sap ing péa kơpeăng kŏng ôh tá ai ki klâi, ngoh Brom châ pôa BYin ăm mung tơpéa to hdrê chu, troh nôkố rơpŏng ngoh hiăng păn châ 9 to chu kăn, 30 to chu kriếo. Ngoh Brom, tối ăm ‘nâi:

‘’Châ kăn hnê ngăn kuăn pơlê pêi chiâk deăng cho tăm BYin rơtế [ă tơdroăng tŏng kum dêi khu râ kăn pơkuâ hiăng tŏng kum rơpŏng hnê mơhno pêi cheăng ƀă kih thuât. Păn chu, tí tâng ‘nâi kih thuât mê kô châ tơ-ƀrê tâ tâng pơchông păn tiô troăng ki ton nah. Á mơnê tăm BYin peăng khu pơkuâ kuăn pơlê pêi chiâk deăng hiăng kum vâi krâ tung mơnhông mơdêk cheăng kâ’’.

Drêng hlối ai tơnêi pêi kâ dêi rơpŏng, pôa BYin hiăng mơ’no liăn pêi tơdroăng cheăng ki tơná chiâng vâ mơnhông cheăng kâ. Troh nôkố, rơpŏng BYin hiăng ai vâ chê hrĭng to chu kăn ƀă chu kriếo, môi klôh têa păn ká pêi lo liăn châ chât rơtuh liăn rêm hơnăm. Hơnăm nah, pôa ối pêt mâu kơchâi drêh 1 hơnăm ăm 3 roh pêi lo liăn ƀă tíu tê tơniăn tung ƀăng deăng vâ chê 2 sao tơnêi.

Tung 3 khế môi xôh, pôa BYin pơtối tơkŭm po hôp vâi krâ tung pơlê vâ tơpui tơno tơdrêng mâu tơdroăng pá puât tơvâ tơvân tung pêt ƀă păn mơnăn mơnôa. To ton, vâi krâ ôh tá kơmêi môi tiah hdrối nah xếo mê hiăng veăng pêi hên. Akố, pôa BYin hnê mơhno vâi krâ rah hdrê, rah tâk, troăng rak ngăn mơgrúa kơdroăng păn ăm chu, hnê mơhno nhên mâu kih thuât pêt kơchâi drêh, rah phon rơvât, troăng hbrâ mơdât pơreăng kâ ‘nhê ƀă hía hé. Ƀă ngoh Y Yưn ƀă vâi krâ tung pơlê, drêng tối troh pôa BYin, rêm ngế pơrá ía khât tơdroăng ki mơ-eăm ƀă kơhnâ tung pêi cheăng dêi pôa. Ƀă ki má lối cho hiâm mơno lĕm, hbrâ vâ tŏng kum rêm ngế drêng pá puât. Ngoh Y Yưn, ngế rơtế thôn tối ‘na pôa BYin tối môi tiah kố:

‘’Ƀă á, á cho kuăn pơlê rêh ối rơtế kơtâu dêi ngoh BYin, pêt kơphế hdrối nah xuân tá hâi ‘nâi kih thuât, sap ing ai ngoh BYin tŏng kum kih thuât, tơdroăng mơnhông mơdêk cheăng kâ rơpŏng tơ’lêi hlâu tâ. Á ƀă vâi krâ nhŏng o mơnê BYin hên, ngoh cho ngế ‘nâi hnê ki rơkê tơtro tung pêi kâ ăm vâi krâ nhŏng o, ngoh ôh tá kơtôa ki klâi’’.

Ƀă hnoăng mơngế ki kuăn pơlê loi tơngah, cho môi ngế đảng viên, pôa BYin ôh tá tá xê to tŏng kum vâi krâ nhŏng o tung mơnhông mơdêk cheăng kâ, pôa ối kơhnâ tung pơtâng tối mơhnhôk kuăn pơlê pêi pro tro troăng hơlâ dêi Đảng, Luât dêi tơnêi têa ƀă mâu tơdroăng tơ’noăng pâ nhuô̆m tơnêi têa troh kuăn pơlê tung rơpŏng, hdroâng hdrê. Ƀă pôa đi đo djâ troăng ahdrối, mơ-eăm tung rêm tơdroăng vâ vâi krâ nhŏng o hriâm tâp.

Pôa BYin tối, pôa hriâm ing um méa Pôa Hồ hên, mâu tơdroăng ki ku kŭn ‘na Pôa Hồ ing tơdroăng ‘nâi tŏng kum, tuăn pâ, tŏng kum rêm ngế. Tung 3 hơnăm hiăng hluâ, hiăng ai lối 200 rơpŏng tung tâi tâng 253 rơpŏng tung thôn Biă Tih hriâm tâp ƀă pêi tiô troăng păn chu, pêt kơchâi drêh dêi pôa BYin, ai mâu rơpŏng pêi lo liăn rêm khế tâk troh 15 rơtuh liăn, hrĭng rơpŏng hluăn ing kơtiê. Tối ‘na tơdroăng tơná pêi, pôa BYin, tối:

‘’Hriâm tâp Pôa Hồ, ahdrối tơná pin thế pêi lĕm tro, pin thế djâ troăng ahdrối, tô tuăn ăm rơpŏng ƀă kuăn ‘nê̆ng, kuăn tá hâi tro hơnăm á xuân ôh tá ăm vê rơxế honđa, pro tơ’lêi hlâu ăm kuăn châ hriâm tŭm. Đi đo pơtâng tối vâi krâ nhŏng o pêi pro tơtro mâu troăng hơlâ dêi Đảng ƀă Tơnêi têa. Ai drêng troh a hngêi, hnê mơhno vâi krâ pêt, rak ngăn loăng plâi, mơnăn păn, vâi krâ hâk á păng ‘nâng, ai ăm á í, chu, mâu mơnăn păn ki vâi krâ păn chiâng, mê á ôh tá xo xua vâi krâ nhŏng o kơtiê tâ á. Klêi mê lăm pêi cheăng trâm hên rơpŏng kơtiê, pakĭng hnê mơhno, á xuân ai môi iâ kơphế hdrê, chu hdrê dăm vâi vâ vâi ai roh vâ hluăn ing kơtiê, tơdroăng kố ing hiâm mơno á, á ôh tá tơmiât hên bu pói vâ vâi krâ nhŏng o rế hía rế mơnhông mơdêk’’.

Pôa Y Mưn, Kăn pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng cheăm A Dơk tối:

‘’Pôa BYin ƀă drêng cho kăn hnê ngăn khu kuăn pơlê pêi chiâk deăng cheăm hiăng pêi pro tơtro tơdroăng pêi tiô troăng tơdjâ hiâm mơno Pôa Hồ Chí Minh. Ing tơdroăng hriâm tâp, mơnhông mơdêk túa pêi cheăng kâ dêi rơpŏng, kơ’nâi mê tơmiât troh kum vâi krâ ƀă tơdroăng ki tơná chiâng pêi rơkê. Pôa kơhnâ ‘nâng, ƀeăn ƀĕng, hnê mơhno mâu rơpŏng kơtiê pêi kâ, chiâng hluăn ing kơtiê, xua mê BYin châ vâi krâ nhŏng o loi tơngah, hâk vâ’’.

Ƀă hiâm mơno kơhnâ khât, pôu râng hnoăng cheăng rơtế tơdroăng djâ troăng ahdrối, hên hơnăm pơtối, ƀă cho Kăn hnê ngăn Khu kuăn pơlê pêi chiâk deăng cheăm A Dơk, pôa BYin phiu ro châ Đảng ủy, Khu râ kăn kơpêng diâp ăm hlá kheăn kơdeăn tung hên hơnăm pơtối. Pôa cho um méa kăn ƀô̆ ki kơhnâ rơkê tung pêi pro Pơkâ 05 ‘na thăm mơnhông ƀă hriâm tâp ƀă pêi tiô tơdjâ hiâm mơno Pôa Hồ Chí Minh.

Hoàng Quy chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng