VOV4.Sêdang - Rơtế [ă kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa dê kơhnâ pêi pro mâu hnoăng cheăng pleăng kế tơmeăm veăng kum ăm Peăng Tơdế tơnêi têa, mê mâu hâi ki kố, vâi krâ-nho\ng o mâu hdroâng kuăn ngo a Tây Nguyên hiăng tơku\m tơlo liăn, phái, kế kâ, têa ôu, hmân ếo [ă hên he\ng kế tơmeăm ki ê pơtroh ăm kuăn pơlê ki ối a kơpong tro têa lân lu.

A hngêi kơxo# 87 a thôn 2, cheăm Ea Kao, pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, chât ngế dế thâ kơxuô kơ-[a\n chưng, kơ-[a\n tek pơtroh ăm vâi krâ nho\ng o kơpong têa kân lân lu a mâu kong pơlê peăng tơdế tơnêi têa. Jâ Trần Thị Duyên, ối a thôn 2 cheăm Ea Kao tối:

‘’Kuăn pơlê cheăm Ea Kao tơku\m á hngêi á veăng pêi, to\ng kum kơdrâm ‘nâng. Ngin hiăng kơxuô lối 2 rơpâu to kơ-[a\n chưng, kơ-[a\n tek [a\ veăng tơlo châ rơpâu kơthung xup kơxo\ng khăng, kơ-[a\n ngeăm, têa ôu; 500 kilô hmân ếo ton hiăng pơtroh a kong pơlê Quảng Trị hdrối vâ to\ng kum kuăn pơlê kơpong têa lân lu.

Tung mâu hâi la ngiâ, vâi krâ nho\ng o pơtối  tơdah tơdroăng to\ng kum liăn, tơmeăm khoăng dêi mâu ngế ai  hiâm mơno to\ng kum [a\ pơtối kơxuô kơ-[a\n pơtroh a mâu kong pơlê tro têa lân lu ki ê a peăng tơdế tơnêi têa [a\ hía hé’’.

Khu rơxế Kâu lăk [o# hngêi tuăn pâ [a\ Kâu lăk [o# Vê rơxế 81 Gia Lai

A tơring }ư Mgar, kuăn pơlê hiăng tơru\m [a\ khu droh rơtăm tơring kơxuô lối 2 rơpâu kơ-[a\n tek, kum lối 3 rơpâu kơthung xup kơxo\ng khăng, to\ng kum vâ chê 2 ta#n hmân ếo [a\ hr^ng rơtuh liăn vâ veăng kơdroh tơdroăng ki pá puât [a\ vâi krâ nho\ng o a kơpong têa kân lân lu a mâu kong pơlê Quảng Trị [a\ Thừa Thiên Huế.

Rơpo\ng jâ Lê Thị Vinh, ối a pơlê kân Quảng Phú, tơring }ư Mgar, ôh tá xê to veăng tơlo 5 tă phái tơxông mê ối veăng kơxuô kơ-[a\n [a\ kuăn pơlê.

‘’Mơhé rơpo\ng á tơvâ tơvâ tơdroăng cheăng, rơpo\ng ôh tá kro mơdro\ng laga hlo tơdroăng rêh ối dêi nho\ng o a peăng tơdế tơnêi têa nôkố trâm kong mêi têa kân lân lu mê rêm ngế rơtế troh akố vâ veăng to\ng kum [a\ veăng kơxuô kơ-[a\n. Ngế ki ‘nâ xếo hlá, ngế ki ‘nâ hơchâ tơxông, ngế ki ‘nâ kơxuô vâ teăm pơtroh ăm vâi krâ nho\ng o a kơpong têa lân lu, cho môi iâ hiâm mơno veăng hơlêm tơdroăng ki hía  [a\ vâi krâ nho\ng o’’.

Bu tung to lâi hâi kố nah, kuăn pơlê Dak Lak hiăng kơxuô 10 rơpâu kơxuô kơ-[a\n chưng, kơ-[a\n tek pơtroh ăm vâi krâ nho\ng o kơpong têa kân lân lu a mâu kong pơlê Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế [a\ Hà Tĩnh. Tơdrêng amê, vâi krâ nho\ng o hiăng tơlo hr^ng rơtuh liăn, chât rơpâu kơxuô tơmeăm, châ ta#n hmân ếo [a\ hên tơmeăm kâ kum ăm vâi krâ nho\ng a peăng Tơdế tơnêi têa tơkâ hluâ pá puât xua kong prâi pro ôh tá tơniăn.

Jâ H’Kim Hoa {ya\ - Kăn hnê ngăn Vi [an Măt tra#n Tơnêi têa Việt Nam kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi, mơhé tá hâi mơhnhôk kơbông krếo veăng tơlo laga hiăng ai chât khu pú hên, ngế krê a Dak Lak troh to\ng kum liăn [a\ tơmeăm khoăng ăm kuăn pơlê dế tro kong prâi pro ôh tá tơniăn a peăng Tơdế tơnêi têa.

‘’Ngin hiăng tơdah châ lối 250 rơtuh liăn to\ng kum vâi krâ nho\ng o tro têa lân lu a peăng Tơdế tơnêi têa. Mâu hâi la ngiâ, ngin pơtối kơbông krếo veăng tơlo [a\ tơdah xo kơxo# liăn [a\ tơmeăm khoăng to\ng kum kuăn pơlê kơpong têa lân lu. Kơxo# liăn [a\ kế tơmeăm khoăng dế châ kơvâ cheăng tơpui [a\ kong pơlê pú hmâ vâ teăm tơdrêng xing xoăng, to\ng kum ăm kuăn pơlê tro tơdjâk xua kong prâi pro ôh tá tơniăn tơkâ hluâ pá puât’’.

Kuăn pơlê Dak Lak kơxuô kơ-[a\n chưng to\ng kum kuăn pơlê peăng Tơdế tơnêi têa

{a\ a kong pơlê Gia Lai, mâu hâi kố, mâu khu, kâu lăk [o# ki to\ng kum a kong pơlê Gia Lai dế tơku\m po hên tơdroăng kơxuô kơ-[a\n chưng, kơ-[a\n tek, to\ng kum tơmeăm ki kal xúa rêm hâi pơtroh troh vâi krâ nho\ng o peăng tơdế tơnêi têa kơpong têa lân lu. A hngêi ku\n kơxo# 76, troăng Nguyễn Viết Xuân, pơlê kong kơdrâm Plei Ku dêi rơpo\ng ngoh Phạm Văn Pháp hiăng chiâng môi tíu pế pơchên kế kâ kân [a\ chât to hdro pế kơ-[a\n chưng [a\ ‘măn hr^ng kơthung xup kơxo\ng khăng hbrâ vâ djâ lăm to\ng kum vâi krâ nho\ng o kơpong têa lân lu a kong pơlê Quảng Bình. Bu tung 2 hâi, mâu kuăn pơlê akố hiăng kơxuô châ lối 1.000 to kơ-[a\n chưng.

Ngoh Phạm Văn Pháp tối ăm ‘nâi:

‘’Ngin tơmiât kơ-[a\n tek, kơ-[a\n chưng kô chiâng vâ lôi ton. Má péa nếo, vâi krâ nho\ng o klêi kơ’nâi hên hâi kâ kơ-[a\n khăng, xup kơxo\ng khăng mê kâ kơ-[a\n chưng, [a\n tek kô tơ’lêi kâ tâ [a\ tơniăn ivá châ chăn,  ki rơhêng vâ tối cho kơ-[a\n chưng kô chiâng lôi ton. Kơxo ah, ngin kô djâ kơ-[a\n tâ tung kế ki ôh tá ăm kơ-[a\n phong’’.

Xuân a Gia Lai, hr^ng [ok phop hngêi chuô Ngọc Nghiêm (pơlê kong kơdrâm Plei Ku) [a\ kuăn pơlê mâu tơring K[ang, ‘Mang Yang dế kơxuô kơ-[a\n chưng vâ pơtroh ăm vâi krâ nho\ng o kơpong têa lân lu. Môi khu 8 toăng rơxế pơto 5 ta#n phái rơtế lối 600 kơthung xup kơxo\ng khăng [a\ mâu tơmeăm ki kal xúa rêm hâi, hmân ếo dêi Kâu lăk [o# vê rơxế 81 [a\ Kâu lăk [o# to\ng kum hngêi pâ nhuo#m hiăng troh [a\ vâi krâ nho\ng o peăng Tơdế tơnêi têa.

Ngoh Lê Đức Lâu, Kăn pơkuâ Kâu lăk [o# to\ng kum Toăng hngêi tuăn pâ tối ăm ‘nâi:

‘’Kong pơlê tơbleăng tối tíu ki lâi tro lu\p ó mê ngin tơru\m [a\ khu râ kăn pơkuâ kong pơlê ki mê [a\ Khu lo to\ng veăng amê. Ngin mơ’no plong, kuăn mơngế ki prôk mê, troh tíu lâi diâp ăm kơxuô tơmeăm. A kơpong têa lân lu, tâng prôk thế tơniăn châ chăn, tâng prôk [a\ plong, tuk mê thế sâp ếo ki đông pêng têa, tơniăn ăm khu ki lăm to\ng kum’’.

Hdrối mê, mâu rơxông ối nếo a pơlê kong kơdrâm Đà Lạt, kong pơlê Lâm Đồng hiăng kơhnâ veăng kơbông krếo tơdroăng veăng kum ing mâu khu ki to\ng kum, tơdjuôm ivá veăng tơlo, kum vâi krâ nho\ng o kơpong têa kân lân lu. Bu klêi kơ’nâi 4 hâi kơbông krếo, khu kố hiăng tơdah kơxo# liăn, kế tơmeăm khoăng kơnâ tâk troh vâ chê 250 rơtuh liăn. Roh kế tơmeăm khoăng to\ng kum apoăng djâ 14 ta#n mâu kế tơmeăm ki kal xúa rêm hâi hiăng ai mâ a cheăm Quảng Thọ, tơring Quảng Điền, kong pơlê Thừa Thiên Huế.

Khu to\ng kum hiăng diâp lối 1 rơpâu kơxuô kế tơmeăm khoăng ăm vâi krâ nho\ng o; troh lăm pôu, mơhnhôk [a\ diâp kơxuô tơmeăm ăm mâu rơpo\ng ai nho\ng o trâm xía vâ xua têa kân lân lu.

Mâu tơdroăng pêi pêng păm tơdroăng ki pơxúa dêi kuăn pơlê Tây Nguyên vâ veăng kơdroh ki pá puât ăm vâi krâ nho\ng o a peăng tơdế tơnêi têa tro têa kân lu dế troh lâp lu. Tơdroăng ki mê hiăng ăm hlo khôi túa le\m tro dêi khu ngế ki chía hôm iâ kum ngế ki pá tâ dêi hdroâng kuăn mơngế pin.

VOV Tây Nguyên chêh

Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng