VOV4.Xơ Đăng - Môi tiah Rơ’jiu Việt Nam hiăng tối, chât ha kong kân dêi péa kơdrum kong kân Tơnêi têa Čư̆ Yang Sin (kong pơlê Dak Lak) ƀă Bi Doup - Núi Bà (kong pơlê Lâm Đồng) hiăng tro ko ‘nhê, gu hmâng vâ drêng mâu tíu pêi cheăng pêi tơdroăng tơkêa bro troăng Trường Sơn Đông, la kong mê hâi châ ăm hlá mơ-éa phêp kĭ pơ’lêh, ko kong ôh tá ai séa ngăn dêi ngế pơkuâ ngăn kong, kơ koan khu râ pơkuâ cheăng. Tơdroăng pơkâ mê cho ƀă môi ƀăng tơnêi kong kân dêi peá kơdrum kong tơnêi têa tro ko ‘nhiê, mâu loăng ki vâi ko hên hĭn mê hdâ hía ulâi?

Tíu ko ‘nhê kong vâ pro troăng kân Trường Sơn Đông ối tung mâu tiêuh khu 22 ƀă 26, kơpong kong Kơdrum ilâng kong Tơnêi têa Bi Doup – Núi Bà, ối tung kơpong tơnêi tơníu pơkuâ dêi cheăm Dưng K’Nớ, tơring Lạc Dương, kong pơlê Lâm Đồng. Akố, môi troăng kân xŏn lối 3 km hiăng châ po tơkâ mâu ƀăng loăng kong hlá kân – pơlái phêa, kong hlá hdrêng ôh tá dâi lĕm, kong hlá hdrêng ƀă tơnêi lôi chúa dêi Kơdrum ilâng kong Tơnêi têa Bi Doup – Núi Bà.

Drô troăng kân nôkố bu ối iâ tíu mâu loăng kong tro gu, lâk tơđôu, tro tơnêi hmốu kơđu. Lăm séa ngăn tíu loăng kong tro kếo, gu kơđu, pôa Thân Văn Hữu, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng ŭy, xuân cho Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm Dưng K’nớ, tơring Lạc Dương, tối ăm ‘nâi, tơdroăng gu kơđu loăng kong vâ pro troăng ai tung hơnăm 2021:

‘’Hdrối mê ngin xuân lăm séa ngăn đi đo, xuân hlo khu ki mơjiâng pro, laga khu ki mơjiâng pro ôh tá tơpui ƀă khu râ kăn pơkuâ cheăm tối mâu tơdroăng xuân môi tiah tơbleăng mâu troăng vâ pêi pro. Khu ki mơjiâng pro ôh tá tơpui tối, pêi cheăng ƀă cheăm. Ngin bu ‘nâi troăng kố dế mơjiâng pro tê, dế  mơjiâng pro troăng pơtân. Nôkố xuân hnê mơhno nhŏng o séa ngăn đi đo, krá tơniăn, ôh tá ăm tơdroăng ki vâ pro pơxúa ăm dêi tơná po troăng kố vâ ‘nhê kong, kếo loăng kong ôh tá tro luât’’.

Môi xiâm loăng kân u ối a kĭng troăng kân

Pôa Nguyễn Lương Minh, Kăn phŏ pơkuâ Kơdrum ilâng kong tơnêi têa Bi Doup – Núi Bà tối ăm ‘nâi, vâ kum tung tơdroăng tơkêa bro troăng kân Trường Sơn Đông, Vi ƀan kong pơlê Lâm Đồng hiăng ai pơkâ xo tơvêh 13,5 ha dêi kơdrum ilâng kong pơcháu ăm Khu pơkuâ tơdroăng tơkêa bro 46. Tiô pơkâ, tơdroăng mơjiâng pro bu chiâng pêi pro klêi kơ’nâi râ kăn ai hnoăng kĭ pơ’lêh kong, khu râ kăn pơkuâ ƀă kơvâ cheăng tơring tơkŭm tăng tơnêi, kếo xo loăng kong, pơcháu tơnêi.

Laga, drêng tá hâi kêi đeăng mâu mơ-éa mê tíu cheăng mơjiâng pro hiăng gu xêh loăng kong. Tơdroăng kố cho xôi mâu pơkâ Tơnêi têa ƀă nôkố xuân tá hâi châ mơnhên kơxô̆ loăng ki tro kếo ‘nhê:

‘’Loăng mê xuân ai, peăng Kơ koan xiâm pơkuâ gak ngăn kong xuân dế prôk mơnhên, hâi hnah, hâi hmôi nah á xuân lăm séa ngăn vâ mơnhên tơdroăng kố, la ngiâ ah vâ xêo, klêi mê mơnhên hnoăng dêi mâu rêm pâ’’.

Kơxô̆ loăng tung tơdroăng ki mơjiâng tơmeăm khoăng Đ41 cho lối 260 met khô̆i

Tơdrêng amê, peăng kơpong kong kơdrum ilâng kong Tơnêi têa Čŭ Yang Sin, mâu kơ koan cheăng kong pơlê Dak Lak apoăng mơnhên, mâu tíu cheăng , mâu tíu mơjiâng pro troăng kân Trường Sơn Đông a khu mơjiâng pro tơmeăm khoăng Đ41 hiăng gu lối 15 ha kong hluâ péa tiêu khu 1383 ƀă 1402 drêng tá hâi ai pơkâ pơ’lêh xiâm kối xúa kong, tá hâi châ xo loăng kong.

Lối 7 km troăng kân hiăng mơjiâng, tơkâ hên ƀăng kong hlá rơdâ, kong loăng pơlái, kong phêa. Pôa Nguyễn Quốc Hưng, Kăn pơkuâ kơ koan xiâm gak ngăn kong kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi, tơdroăng pro hô sơ pơ’lêh kong ăm khu ki mơjiâng pro tơmeăm Đ41, tơdroăng mơjiâng pro troăng Trường Sơn , kơ koan cheăng hiăng mơnhên kơxô̆ loăng lối 260 met khô̆i:

‘’Séa ngăn tơdroăng ƀăng kong, hbrâ ăm hô sơ pơ’lêh tơdroăng xúa kong mê 16,72 ha kố ai mâu ƀăng loăng kong. Tung mê kơxô̆ loăng kong châ mơnhên cho 264 met khô̆i. Tá hâi troăng vâ xo tâi loăng cho xua tá hâi ai pơkâ pơ’lêh xiâm kối xúa kong. Klêi kơ’nâi ai pơkâ pơ’lêh mê troăng pơtối cho kô pro kơchuâ hdró ƀăng kong vâ mơnhên kơxô̆ loăng kô chiâng vâ kếo xo tâi, vâ tê nâp liăn ‘măn tung hnôu liăn tơnêi têa’’.

Ƀă chât ha kong ki vâ rak vế loăng pơlái kuăn kiâ kong châ gâk ngăn kơtăng dêi 2 Kơdrum ilâng kong tơnêi têa kơxô̆ liăn cho hên. Laga, nôkố tíu gu pro troăng nôkố tâi tâng loăng kong a troăng xŏn lối 10 km hiăng tro ko ‘nhê tâi tâng. Nôkố bu u ối môi iâ loăng tro gu tâp kơđu a kĭng troăng, ai loăng kân péa ngế kuâ nếo plah.

Tơdroăng ki kuăn pơlê rơhêng vâ ‘nâi plĕng cho kơxô̆ liăn a troăng kân nếo po tơkâ hluâ kong ki vâ rak vế loăng pơlái kong kế kuăn kiâ kong ối tung 2 Kơdrum ilâng kong tơnêi têa Čư̆ Yang Sin, kong pơlê Dak Lak ƀă Bi Doup – Níu Bà, kong pơlê Lâm Đồng hiăng lăm hdâ hía ulâi? Ƀă kơbố pôu râng hnoăng cheăng ăm tơdroăng tơmeăm khoăng tơnêi têa châ hía tiah mê?

VOV Tây Nguyên chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng