Tung hngêi kơmăi sôk ro hiăng klêi mơjiâng pro dêi Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu Pro meăm Trần Hồng Quân; kơpong hngêi kơmăi kơmok Nhân Cơ, kong pơlê Lâm Đồng, mâu bâng chuyên pơxiâm pêi cheăng. Klêi tơdroăng điê̆n phân, nhôm rơngluâng châ ok a túa, pro ngê ƀă tiô tơdroăng mơjiâng pro chiâng mâu pŭm nhôm apoăng djâ inâi Việt Nam.

Pôa Trần Hồng Quân, Kăn pơkuâ Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó Pro meăm Trần Hồng Quân tối ăm ‘nâi, tơdroăng pro ki apoăng dêi hngêi kơmăi 450.000 tâ̆n/hơnăm, hiăng pro tơniăn lĕm. Khu tê mơdró tiô tối hdrối pro tâk 300.000 tâ̆n/hơnăm tung khế tơchên troh khế môi chât péa hơnăm kố ƀă châ tâi tâng ivá mơjiâng pro a pái khế apoăng hơnăm 2027. Kơ’nâi mâu pŭm nhôm apoăng mê cho troăng prôk lối 10 chât hơnăm tơkâ hluâ hên pá puât ‘na kơxô̆ liăn, kŏng ngê̆, kơmăi kơmok ƀă hngêi trăng tơmeăm bro.

“11 hơnăm tơkôm, troh nôkố, Kŏng ti pro Meăm Trần Hồng Quân hâk tơngăm tơdroăng tơbleăng pŭm nhôm apoăng dêi Việt Nam. Tung tơdroăng mơjiâng hngêi kơmăi trâm hên pá puât, tơvâ tơvân. Laga, ƀă tơdroăng ki tơmâng hnê mơhno dêi Đảng, Chin phuh, tơdroăng rơtế dêi khu râ kăn pơkuâ kong pơlê, mâu khu pơkuâ râng liăn, khu tơrŭm cheăng ƀă tâi tâng kăn ƀô̆, mơngế pêi cheăng, ngin hiăng chôa ‘lâng tơkâ hluâ vâ pêi kêi đeăng tơdroăng tơkêa bro’’.

Kơlêa nhôm apoăng ôh tá xê to mơnhên môi tơmeăm nếo châ pro tung tơnêi têa. Drêng pro châ rêm hơnăm 450.000 tâ̆n, ki kơnâ mơjiâng pro dêi tơdroăng tơkêa bro kô châ dâng 1 rơtal 400 rơpâu dollars rêm hơnăm, tơdâng 36.000 rơtal liăn. Rơtế ƀă 1.000 ngế pêi cheăng tơdrêng chiâng pêi, kih thuât ƀă pơkuâ, tơdroăng tơkêa bro kô mơjiâng tơ’nôm dâng 3.500 troh 4.000 cheăng pêi tung pơtroh tơmeăm, on tơhrik, pơto tơmeăm, logistics, cơ khĭ, pro mơ-éa ƀă tê mơdró.

Ƀă Nhân Cơ, mâu kơxô̆ mê dế po môi tíu mơnhông nếo. Tơdroăng kal pêi cheăng kih thuât, hngêi ối, pơto tơmeăm, logistics, tê mơdró, pro mơ-éa tê mơdró kô tăng tiô tơdroăng tơdroăng pêi kân hngêi kơmăi. Kong pơlê xuân dế hbrâ tơnêi vâ tơdah mâu tơdroăng tơkêa bro kơmăi kơmok pơtối.

Tiô pôa Phan Anh Tuấn, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng ủi cheăm Nhân Cơ, mâu ngế pêi cheăng hơnăm ối nếo hiăng djâ lăm hriâm pêi cheăng vâ hbrâ pêi cheăng a hngêi kơmăi. Hơhngế tâ, cheăm dế tơmiât pơkâ pêi Kơpong hngêi kơmăi Nhân Cơ 2 dâng 400 ha; tơdrêng amê hbrâ tíu ăm hngêi ối kŏng nhân, ngế rơkê, logistics, tê mơdró ƀă mâu tơdroăng tơkêa bro uâ bro trâu hơngế nhôm.

“ ‘Na ton xŏn, ƀă Nhân Cơ mê ngin xuân hiăng hbrâ mâu ki tơ’lêi hlâu vâ mơhnhôk mơ’no liăn cheăng, mơ’nhôk mơ’no liăn cheăng, krếo mâu khu mơ’no liăn tung pêi pro mâu tơmeăm nhôm ki lĕm trâu. Nôkố hngêi kơmăi nếo mơjiâng pro nhôm pŭm, tá hâi tơbleăng mâu tơmeăm nhôm ki lĕm trâu... Ngin hiăng hbrâ tơnêi, pơkâ pêi kơpong hngêi kơmăi kơmok, logistics, tơdroăng mơdró vâ tơdah tơdroăng mơnhông tung la ngiâ’’.

Ôh tá xê mơjiâng pro nhôm pŭm, hngêi kơmăi kô po rơdâ troh môi tơdroăng mơjiâng pro peăng kơ’nâi. Nhôm kô chiâng tơmeăm ăm mâu kơvâ cơ khĭ mơjiâng pro tơmeăm, tơmeăm ki nếo, tơmeăm điê̆n tưh, troăng klông pơto tơmeăm ƀă on tơhrik ki vêh pro. Mê xuân cho troăng mơnhông Lâm Đồng pơkâ klêi hdró mơjiâng tơmeăm châ tơƀrê nhôm pŭm apoăng. Pôa Y Thanh Hà Niê Kdăm, Kăn cheăng tung Tíu xiâm Đảng, Kăn pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng kong pơlê Lâm Đồng mơnhên:

“Ing tơmeăm nhôm pŭm apoăng, ôh tá xê to djâ ki kơnâ ‘na tơdroăng mơjiâng pro mê ối po rôh tơ’lêi mơjiâng chiâng tơdroăng ki kơnâ kơmăi kơmok nếo, mơhnhôk mâu kơvâ cơ khĭ mơjiâng pro kơmăi kơmok, tơmeăm nếo, kơmăi kơmok ki gum, tơmeăm điê̆n tưh, troăng klông pơto tơmeăm, on tơhrik ki vêh bro ƀă hên kơvâ kơmăi kơmok mơnhông a kong pơlê Lâm Đồng xuân môi tiah kơpong Tây Nguyên’’.

Ing tơnêi khêi bazan troh mâu pŭm nhôm hbri hbríu hâu cho troăng prôk djâ tơmeăm kơteăng tơ’nôm môi kơteăng to a ki kơnâ. Drêng meăm nhôm tô hê a Nhân Cơ, Lâm Đồng pơtối châ tơdjêp xŏn ƀă mâu hngêi kơmăi mơjiâng pro trâu hơngế, ki kơnâ dêi bauxite Tây Nguyên kô ôh tá xê to châ riân ƀăng kơxô̆ ki chiâ xo, mê ƀă kơmăi kơmok, cheăng pêi ƀă ki kơnâ tơtêk châ mơjiâng a kơpong tơnêi kố.