VOV4.Sêdang - Koh tơbâ 76 hơnăm hâi Kăch măng Khế 8, Hâi mơjiâng Tơnêi têa lơ 2 khế 9. Ô vâi krâ-nhŏng o ƀă pú hmâ! Ƀă mâu hdroâng kuăn ngo a Tây Nguyên, ki chôu vế dêi Têt tơniăn krê xuân u ối tơniăn krá kâk tiah mê, tơdrêng amê cho mâu tơdroăng ki hơniâp ro, sôk suâ, phiu niu kân klêi kơ’nâi 46 hơnăm tơnêi têa tơrŭm chiâng môi.

*** Rơtế ƀă lâp tơnêi têa, hâi Mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9 – ‘’Têt tơniăn krê’’ ai kơnâ khât tung hiâm mơno dêi kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo a Kon Tum. Pôa A Hnao, hdroâng kuăn ngo Rơteăng, ối a pơlê Kon Hrầm, cheăm Đăk Tờ Re, tơring Kon Rẫy tối ăm ‘nâi, roh leh tơbâ 76 hơnăm Mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9 hơnăm kố vâ hbrâ mơdât pơreăng COVID-19 kuăn pơlê tung pơlê ôh tá tơkŭm po mâu tơdroăng tơkŭm kơdrâm mơngế mê bu tơkŭm po tung rơpŏng hngêi. Kố cho roh vâ vêh tơbâ tơdroăng tơplâ xâ khên tơnôu, pơchân kuăn muăn, cháu chái troh tá ah pâ vế ‘na Hâi mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9, hâi Têt tơniăn krê dêi hdroâng mơngế:

 ‘’Hdrối hâi lơ 2/9, khu râ kăn pơkuâ cheăm ai tơkŭm hôp, tơpui tơno vâ môi tuăn pơkâ pêi hdrối hâi lơ 2/9 kố. Tung roh hôp, cheăm thôn pơtâng tối ăm vâi krâ nhŏng o hlê plĕng nhên tơdroăng mơnhông mơdêk dêi hâi Mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9 – mê cho hâi Pôa Hồ pơchuât Mơ-éa pơtâng tối tơniăn krê, mơjiâng tơnêi têa Việt Nam Yân chuh Kŏng hoa. Hâi lơ 2/9 vâi krâ châ pơtê, rơtế dêi pó vêh tơbâ tơdroăng mơnhông mơdêk dêi hâi Mơjiâng tơnêi têa Việt Nam pin hâi kố. Rơtế dêi pó vêh tơbâ tơdroăng mơnhông mơdêk dêi tơnêi têa, tơdrêng amê tơbleăng ăm rơxông ối nếo hlê plĕng ki kơnâ dêi hâi kân krip kố. Kơnôm ai Đảng, Pôa Hồ tơnêi têa pin nếo châ tơniăn krê, tơniăn lĕm, tơleăng lĕm hdroâng mơngế, ing mê pin nếo ai tơdroăng rêh ối phâi hơtôu, hơniâp ro môi tiah hâi kố’’.

***Hơnăm kố vâ chê 70 hơnăm, jâ H’Rít Hmok, hdroâng mơngế Rơđế, ối a ƀuôn Ky, pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak nếo vêh pâ mâu Têt tơniăn lĕm hơnăm mê nah, rế pâ tung hiâm mơno ‘na hâi tơleăng lĕm pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột lơ 10/3/1975. Jâ H’Rít hơ’muăn, drêng mê nah jâ nếo lối 20 hơnăm, châ hlo mâu roh kơ’nêh ƀom. Hên xôh kuăn pơlê thế kơtâu chu a klôh hmuâ vâ ví tro rong. Klêi kơ’nâi tơleăng lĕm, pơlê dêi jâ ƀă mâu pơlê drô kĭng pơlê kong krâm châ pơtroh mâu lêng kăch măng mot rơtế kâ rơtế ối ƀă kuăn pơlê, gak kring pơlê ƀă tơdroăng ƀlêi trâng kăch măng.

‘’Mê cho roh apoăng á hlo, drêng mê á dế drô troăng lo a têa kơneăng. Drêng hlo khu lêng lăm drô troăng, mê á ví ối a kĭng troăng ngăn khu lêng ivá ó rơdêi prôk lăm peăng mâ hâi luô. Tung khu lêng ai hên ngế hơnăm ối nếo, mâu rơtăm ivá ó rơdêi. Klêi kơ’nâi tơleăng lĕm mê tung pơlê ai mâu lêng kăch măng châ pơtroh tung pơlê vâ gâk kring pơlê, tơniăn tơdroăng châ tơ-ƀrê dêi kăch măng. Mâu lêng mot rơtế kâ, rơtế ối tung mâu hngêi kuăn pơlê’’.

*** Pôa Nay Hứ, hdroâng mơngế Jarai tối ăm ‘nâi, pôa veăng lăm pro kăch măng sap hơnăm 1972 ƀă veăng tơplâ a tơring Krông Pa, kong pơlê Gia Lai troh hâi peăng Hdroh châ tơleăng lĕm. Pôa châ hlo hên khu pú dêi tơná hiăng khên tơnôu hlâ tung tơplâ xâ gak kring tơniăn lĕm, tơrŭm môi tuăn lâp tơnêi têa. Xua mê, ƀă pôa, tơdroăng tơniăn lĕm, tơniăn krê ki kuăn pơlê pin châ pơkuâ cho tơdroăng ki kơniá:

‘’Klêi kơ’nâi châ tơleăng lĕm péa kơpong Kơnhŏng – peăng Hdroh hiăng môi tuăn ôh tá tơklâ péa pâ môi tiah hdrối nah xếo. Tâi tâng nhŏng nâ o ngin, lâp pơlê drêng mê phiu ro, sôk xua ‘nâng. Ngin pơxiâm mơhnhôk tơdroăng mơnhông pêi kâ, pơ’lêh tơdroăng rêh ối. Kăch măng hiăng vêh ƀă pin klêi mê ai tơdroăng rêh ối pơ’lêh, ôh tá rak mâu tơdroăng ki ton ki ôh tá lĕm tro. Mâu ngế ki tơmâng mơngế ‘mêi, kơtâu mot tung kong, ngin kơbông krếo, mơhnhôk vêh ƀă rơpŏng, kơdrâi kuăn ‘nĕng nhŏng o. Kăch măng ƀă khu râ kăn pơkuâ pin ôh tá pro pá ƀă vâi, vêh a hngêi pêi cheăng kâ, mơnhông mơdêk ƀă kum ivá rơtế kăch măng pin vâ ai tơdroăng rêh ối lĕm tâ’’.

*** Ƀă rơxông ối nếo môi tiah ngoh HMưch, hdroâng kuăn ngo Bơhnéa, ối a cheăm A Dơk, tơring Đăk Đoa, kong pơlê Gia Lai tâ tiah kố:

‘’Á tâ rơrêk tung hiâm mơno ƀă phiu ro drêng troh hâi Têt tơniăn krê dêi hdroâng mơngế pin. Mơhé kot mâ ƀă xông kân tung rơxông hơniâp lĕm, ôh tá châ hlo drêng tơnêi têa tơplâ xâ nah, mơhé mê ing mâu mơ-éa chêh, mâu um ƀă châ jâ pôa nôu pâ hơ’muăn, á tâ rơrêk tung hiâm mơno xua tơdroăng ki pleăng châ chăn mơheăm chhá dêi mâu ngế djâ hơniâp lĕm ăm tơnêi têa, vâ rêm ngế châ rêh ối phâi hơtô môi tiah hâi kố. Ƀă á, rơxông ối nếo châ rêh ối ƀă xông kân tung rơxông hơniâp lĕm, Têt tơniăn krê kơnía ‘nâng ƀă krih tơviah ƀă á ƀă rêm ngế Việt Nam’’.

*** Drêng pơreăng COVID-19 xông tâ tú ó, Têt tơniăn krê hơnăm kố, kuăn pơlê ƀuôn Tring, bêng An Lạc, pơlê kong krâm Ƀuôn Hồ, kong pơlê Dak Lak ôh tá tơkŭm po leh kân, laga tơdroăng ki phiu ro dêi hâi Leh mơjiâng tơnêi têa xuân mơhno a tíu kơtúa hlá cơ hơlŏng trĭng tung mâu pơlê. Jâ H’Nưn Mlô, mơngế Rơđế, ối a ƀuôn Tring, bêng An Lạc tâ:

‘’Troh hâi lơ 2/9, cho hâi Pôa Hồ nhuô̆m pâ pơchuât pơchuât Mơ-éa tơbleăng tối tơniăn krê, cho hâi Mơjiâng tơnêi têa, cho môi tơdroăng ki kal dêi Tơnêi têa hluăn ing pro têk, pá puât, trâm hên tơdroăng pá puât xua tơplâ tơplong. A tâ phiu ro ƀă mơnê Pôa Hồ ƀă Đảng Kŏng san Việt Nam cho Pôa pơkuâ rơkê dêi Kăch măng Việt Nam. Tơmâng rơkong Pôa pơchân, kuăn pơlê Tây Nguyên tối tơdjuôm, ƀă mơngế Rơđế tối krê mơ-eăm mơnhông mơdêk cheăng kâ, pêt loăng kơxu ai hên chhá, pêt kơphế châ hên plâi, xúa ki rơkê khoa hok kih thuât tung pêt tơmeăm, păn mơnăn nơnôa’’.

A Sa Ly - Gương tơplôu ƀă tơbleăng