Mâu hâi mơ’nui khế pu\n, ngin hiăng vêh lăm troh a Plei Me, môi tíu ki châ ôu eăng roh ton nah ối a cheăm Ia Ga, tơring Chư Prông, kong pơlê Gia Lai. Thông trâu Ia Drăng, kơpong ki tơplâ tơplong ó khât, răng [om kơ’neh pro tơnêi chiâng tơlâk kơhlong kơhlăng hơnăm ki mê nah nôkố hiăng chiâng kơpong ki pêi pêt loăng kơxu, kơxái tiu, kơphế ngiât le\m, pêi lo hên kế tơmeăm, tơdroăng rêh kâ ối kuăn pơlê hiăng phâi tơtô. Lăm chôu nhang a Tơneăn ki tơbâ khu mô đo#i hlâ xúa tơplâ xâ a Um tơneăn kân Plei Me, jâ Phạm Thị Nụ, Kăn pơkuâ ngăn Chi [o# thôn Đòan Kết, cheăm Ia Ga, tối ăm ‘nâi:

‘’Kuăn pơlê ngin mot akố vâ pêi cheăng nếo a kơpong Plei Me drêng mê nah xuân u ối răng ko M79 [ă min ki pro rong cheâng. Ai mâu rơpo\ng ki lăm pêi chiâk deăng xuân tro trâm xía vâ xua [om min akố. Klêi mê, drêng ai khu lêng ki hrik tah [om min nôkố hiăng chía. Ngiâ méa thôn pơlê akố hiăng ai hên tơdroăng ki hơ’lêh nếo’’.

Tung plâ to lâi chât hơnăm xông pơplâ Mih dế mê nah, Chư Prông cho kơpong đi đo ai tơdroăng tơplâ ó khât, tíu ki tơplâ tơbriât a tơrêm inúa ngo, lơ kơpong tơbăng. Tro răng [om pro tơ’nhê, liê le\ng tơnêi tơníu, nhâ loăng, Chư Prông hiăng pá ai ki klâi klêi kơ’nâi roh tơplâ dế mê nah. Maluâ ti mê, [ă tơdroăng khên tơnôu dêi hnoăng cheăng kăch măng, khu mô đo#i [ă kuăn pơlê dêi tơring hiăng kơdo mơ-eăm tơkêa luâ mâu tơdroăng pá puât, chôa ‘lâng kơdroh tah mâu tơdroăng ki trâm pá xua roh tơplâ nah chôu ‘măn. Ki rơhêng vâ tối, a mâu hơnăm 1976-1980, tiô tơdroăng ki tơru\m pơla péa kong pơlê ton nah cho Gia Lai –Kon Tum [ă Hà Nam Ninh, ai vâ chê 4 rơpâu ngế cho kăn [o#, đảng viên, [ă kuăn pơlê lo ing mâu kong pơlê Nam Định, Ninh Bình [ă Hà Nam hiăng mot tung Chư Prông vâ mơjiâng pơlê cheăm cheăng kâ nếo. Kố xuân cho mâu ngế ki kal vâ mơjiâng Chư Prông klêi kơ’nâi ai roh tơplâ nah. Pôa Lương Văn Quý, Kăn hnê ngăn Ko\ng đoân Ko\ng ti kơxu Chư Prông, môi tung mâu ngế ki apoăng lăm pêi cheăng kâ a pơlê cheăm nếo dêi tơring Chư Prông, kong pơlê Gia Lai, tối ăm ‘nâi:

‘’Khế 10 hơnăm 1976 khu kăn [o#, ko\ng nhân ki apoăng lăm troh a tơnêi Chư Prông. Troh hâi lơ 31 khế 12 mê hiăng ai 3 rơpâu 700 ngế ko\ng nhân dêi 5 tơring kong pơlê Hà Nam Ninh, tung mê ai Ý Yên, Bình Lục, Lý Nhân, Yên Khánh [ă Vụ Bản. Mâu hơnăm ki mê nah trâm hên tơdroăng pá puât, troăng prôk ôh ti tơ’lêi hlâu, hyôh kong prâi tôu téa, hên mâu vâi nho\ng o ko\ng nhân tro tơngê hmân. Pak^ng mê, ai tá [om min hên h^n tung kơdâm tơnêi, drêng mê nah, nông trương achê tơ-raih tơ-[ai ki vâi pro pơtân dêi ngu\i, cho tơraih tơ-[ai Thanh An, [om min ối ai a hên tíu, khoh pro 30 ngế ko\ng nhân hlâ xua lăm pêi dêi hnoăng cheăng a kố nah’’.

Klêi kơ’nâi roh ‘mâi hdró tơkăng tơnêi kong klêi kơ’nâi xing xoăng, tơring Chư Prông dế kố ai tơnêi kong vâ chê 170 rơpâu ha, pơ’leăng mâ mơngế ai lối 100 rơpâu ngế, rêh ối tơku\m hên a 180 to thôn, pơlê ối tung 20 to cheăm, pơlê kân, [ă 13 hdroâng kuăn ngo nho\ng o. Hên hơnăm vêh ngi kố, tơring Chư Prông ối tung khu ki djâ troăng ahdrối dêi kong pơlê Gia Lai pêi lo hên liăn ngân, túa pêi cheăng kâ dêi tơring đi đo châ a kơlo ki hên, tâng vâ riân ngăn tơchuôm châ lối 14%. Mâu hdrê loăng ton hơnăm, ki rơhêng vâ tối cho loăng kơxu, kơxái tiu, loăng kơphế pơrá hiăng châ mơdâ pêt a kơpong tơnêi ki hiăng tơ’nhê tơ’nhe\ng klêi kơ’nâi roh tơplâ nah, nôkố hiăng chiâng mâu tơmeăm ki vâ pêi lo hên kế tơmeăm. Tơring xuân hiăng ai troăng hơlâ krá tơniăn ton vâ pơtối mơnhông re\ng, tơniăn tung la ngiâ. Pôa Nguyễn An Dũng, Kăn hnê ngăn Vi [an tơring Chư Prông khe\n:

‘’Vâ pơtối mơnhông ‘na cheăng kâ, kring vế tơniăn pơlê pơla tung la ngiâ, mê ngin ai tơku\m pêi tung 3 tơdroăng cheăng. Mê cho, tơku\m hnê tối ‘na khoa hok cheăng kơmăi kơmok, ki rơhêng vâ tối cho ko\ng nge# sinh hok mot tung tơdroăng ki mơdâ pêt hên mâu hdrê loăng vâ pêi lo hên kế tơmeăm [ă tơdrêng amê, ngin ai tơku\m mơjiâng túa ki pêi pêt hên hdrê loăng ki châ tơ-[rê, ki má péa nếo ngin ai tơku\m ‘no liăn vâ mơnhông mơdêk ‘na hnê mơjiâng mơngế pơkuâ cheăng, mơngế pêi cheăng, ki má pái ai troăng hơlâ vâ thăm mơnhông mơdêk pêi cheăng kâ ngin ngăn tơdroăng ‘no liăn mơjiâng pro hngêi pêi cheăng, troăng prôk cho ki kal vâ ai troăng prôk pơto chơ kế tơmeăm troh a mâu pơlê cheăm ối kơpong hơngế hơngo [ă xơpá’’.

Chư Prông, tiô rơkong dêi hdroâng Jarai akố tối cho Ngo Kân. Kố cho tơring apoăng dêi kơpong Tây Nguyên hiăng châ Đảng, Tơnêi têa pôk inâi Khên Tơnôu dêi khu lêng kuăn pơlê. Tơring khên tơnôu kố [ă hiâm mơno kân ke\ng dêi lêng [ă kuăn pơlê tung tơring hiăng mơjiâng kơpong ki tro răng [om pro kơlâk li le\ng kố hơnăm ki mê nah chiâng tơnêi tíu ki pêi lo hên kế tơmeăm a hâi kố. Khu mơdró kâ rơtế [ă kuăn pơlê, mô đo#i rơtế [ă kuăn pơlê dế tơchuôm ivá mơno mơjiâng tơdroăng tơkêa bro ki kân, vâ kơpong Ngo Kân-Chư Prông kố thăm rế xong tơtêk hên tâ.

Công Bắc chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng