Ƀơi kual Dap Kơdư gah yŭ tơring čar Gia Lai, anih hơmâo lu mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă dŏ, lu tơlơi pơdjơ̆ nao bơwih ƀong huă pơđĭ kyar, pơđĭ tui tơlơi hơdip mơda hăng tuh pơ alin man pơdong atur anŏ kiăng sit nik hơmâo đing nao lu. Amăng mông bưp nao rai plah wah mơnuih ƀôn sang ruah khua hăng ƀing tơbiă anăn pioh ruah ngă khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar, lu tơlơi pơgôp hiăp rơkâo đĭ đing nao tuh pơ alin brơi kual ataih, kual asuek kiăng pơhrŏ ƀiă anŏ pleh ploh pơđĭ kyar. Amai Plai, plơi Tơbla, să Kon Čiêng lăi lĕ, hrŏm hăng bruă tuh pơ alin čuk jơlan, kiăng hơmâo jơlan hơdră djru bruă ngă hmua pla pơjing, kiăng pơsir bruă mă brơi kơ mơnuih ƀôn sang, pơđĭ tui tơlơi hơdip mơda.
“Tơdơi kơ hmư̆ jơlan hơdră či ngă bruă mơ̆ng ƀing tơbiă anăn pioh ruah ngă khua kâo ƀuh hơdôm tơlơi gơñu lăi nao jĕ giăm hăng ană plơi pla biă mơ̆n kah hăng apui yua, ia mơñum, jơlan glông, sang hră, sang ia jrao. Tơdah ƀing gơñu dưi ruah ngă khua lĕ, čang rơmang ƀing gơñu đing nao lu hloh kơ să Kon Čiêng hăng lu să kual ataih asuek pơkŏn”.
Mơnuih ruah khua kual ataih tơring čar Gia Lai ăt čang rơmang ƀing pơ ala tơdơi kơ djơ̆ anăn dưi ruah ngă khua, ăt đing nao pơsir hĭ hơdôm tơlơi tơnap tap pơđĭ kyar bơwih ƀong huă-mơnuih mơnam, boh nik ñu djru ba mơnuih ƀôn sang pơblih anăp ngă bruă, hơdră bơwih bong huă, đah mơ̆ng pơđĭ tui boh tŭ yua hăng pơsir bruă mă kơ hlăk ai kual mơnuih djuai ƀiă. Mơnuih ruah khua Hlây, plơi Đak Yă, să Mang Yang rơkâo đĭ:
“Ƀing mơnuih tơbiă anăn pioh ruah ngă khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar tơdah dưi ruah lĕ ăt đing nao man pơdong lu ring bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, laih dơ̆ng man pơdong lu ruăi ngă hrŏm pơđĭ rơnoh sĭ mơdrô gơnam tam boh troh đang hmua, ngă gêh găl brơi mơnuih ƀôn sang pơđĭ kyar hăng hơdră pơtô hrăm, jao glăi boh thâo ia rơgơi mă bruă, hnun kah boh tŭ yua ba glăi bơwih ƀong đĭ lu”.
Ƀơi kual gah ngŏ tơring čar Gia Lai, mơnuih ruah khua đing nao biă mă kơ bruă man pơdong ring bruă pơhluh tañ ia ling dăo hăng pơtrut bơwih ƀong huă pơđĭ kyar ƀơi tơring čar amăng rơwang bruă phrâo pơ anăp. Ƀơi să Tuy Phước, mơnuih ƀôn sang ruah khua Man Đức Thuận, brơi thâo, să anai dưi lăng kah hăng anih tong krah ia ling dăo kơtang ƀơi Gia Lai. Tơdơi kơ ia ling dăo kơtang rơnuč thun hlâo, tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang hơđong glăi laih, samơ̆ tơlơi hŭi ia lip rim thun ăt bơngơ̆t na nao đôč. Mơnuih ruah khua Man Đức Thuận rơkâo:
“Să Tuy Phước ƀơi kual gah tơkai ia krông Kôn hăng ia krông Hà Thanh, rim thun ia lip na nao đôč, lip kơtang biă mă. Rơwang bruă phrâo pơ anăp, kâo čang rơmang ƀing djơ̆ anăn dưi ngă khua pơ ala, rơkâo đĭ hăng khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar, djru prăk kăk pioh man pơkra jơlan treng hang ia krông, bư̆ hang dlông hloh kiăng ia huăi ling nao, đah mơ̆ng plai ƀiă răm ƀăm kơ mơnuih ƀôn sang”.
Ăt kiăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă kual ter hang ia rơsĭ, mơnuih ruah khua Nguyễn Thanh Phương, ƀut plơi mrô 5, phường Quy Nhơn Bắc, lăi lĕ, tơring čar kiăng hơmâo anŏ pơtrut bơwih ƀong huă hăng djop mơta bruă mă phrâo hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă amăng kual ia rơsĭ tui hăng hơdră ngă kơhnăk hăng kơjăp hơđong.
“Kâo pơmin lĕ, ƀu kơnong pơđĭ kyar anih pơkra ming ia rơgơi tơlơi pơmin ană mơnuih pơjing đôč ôh, kiăng pơđĭ kyar bruă pơkra ming gơnam yua pơkra măi mok, hrĕ añĕ pơkĕ apui lơtrik amăng măi mok ia rơgơi, ngă čip pơdưm amăng măi kiăng hiư̆m pă thâo pơđĭ kyar kơtang hloh. Dua lĕ pơđĭ kyar bơwih ƀong huă kual ia rơsĭ sa amăng hơdôm anŏ gêh găl kơtang mơ̆ng Gia Lai, kiăng pơđĭ kyar hlom bom ƀu kơnong mă akan hơdang, rông areng hơdang amăng ia rơsĭ đôč ôh, khom đing nao pơđĭ kyar lu bruă pơdjơ̆ nao ƀơi ia rơsĭ”.
Amăng tal ruah khua anai, tơring čar Gia Lai hơmâo 28 čô tơbiă anăn, ruah mă 16 čô sit nik ngă pô pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar tal XVI. Găn rơgao lu wơ̆t bưp mơnuih ƀôn sang ruah khua hlâo kơ truh hrơi plĕ hră, lu mơnuih ƀôn sang pơdah pran jua đăo kơnang mơ̆n jơlan hơdră mă bruă mơ̆ng ƀing pơ ala. Siu Trung, Kơ-iăng khua Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam tơring čar Gia Lai brơi thâo, mơnuih ƀôn sang ruah khua đăo kơnang biă mă, kiăng ƀing pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar tal XVI tơdơi kơ dưi ruah, amra pơgôp hrŏm pơtrut bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă-mơnuih mơnam hăng pơđĭ tui tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang.
“Lơ̆m bưp nao rai, lu mơnuih ƀôn sang ruah khua tŭ ư hăng đăo kơnang biă mă hơdôm tơlơi ƀuăn anun hăng čang rơmang ƀing djơ̆ anăn dưi ruah đĭ ngă pô pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar amra ngă djơ̆ tui hăng tơlơi ƀuăn, đing hmư̆ mơnuih ƀôn sang ăt kah hăng lăi pơthâo mông jơnum khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar, hăng kơnuk kơna pioh pơsir hơdôm tơlơi mơ̆ mơnuih ƀôn sang ruah khua kiăng”.
Lơ 15/3, hrŏm hăng abih bang mơnuih ruah khua amăng dêh čar, mơnuih ruah khua ƀơi Gia Lai hơmâo gum hrŏm hrơi mơak prong amăng dêh čar, plĕ hră ruah khua, ruah mă mơnuih ngă pô pơ ala lĕ, jing ƀing mơnuih thâo rơgơi, pran jua hiam, tơpă, gơgrong bruă, dưi pơ ala brơi tơlơi pơhiăp, tơlơi pơmin hăng tơlơi čang rơmang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang amăng mông jơnum khua mua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar. Anai lĕ mông gêh găl pioh kơ mơnuih ƀôn sang ngă tui tơlơi dưi hăng bruă glăm ba mơ̆ng sa čô mơnuih ƀôn sang, djru man pơdong lŏn ia, akŏ pơjing bruă ngă amăng kơnuk kơna jai hrơi kơjăp kơtang hloh, djơ̆ hăng anŏ kiăng pơđĭ kyar ƀơi lŏn ia hăng ƀơi plơi pla amăng rơnuk phrâo.
Viết bình luận