VOV4.Jarai - Dŏ rơbêh 1 blan yơh mơng truh hrơi ruah khua pơ ala mơnuih ƀon sang dêh čar hăng khua jơnum min pơ ala mơnuih ƀon sang djŏp gưl. Kiăng pơhlôm tơlơi dưi kơnar hăng rtuh kih mơng mông ruah khua, tơring čar Dak Lak pơtrut hyu pôr pơhing hăng lu bruă ngă phara, biă ñu hăng mơnuih nao plĕ hră djuai ania ƀiă pơ kual ataih.

Tơdơi kơ huă asơi tlam, tha plơi Lò Khái Phụ, dŏ ƀơi plơi Ea Rớt, să Čư̆ Pui, tơring glông Krông Bông, tơring čar Dak Lak ječ ameč mă apui pit djă nao pơ hơdôm boh sang amăng plơi lăi pơthâo kơ bruă ruah khua. Glăk amăng bơyan buč hơbơi plum yua hnun mơmot đôč ñu mơng dưi bưp ană plơi. Rim hrơi mơmot, ơi Phụ nao pơ 4 truh kơ 5 boh sang pơtô brơi ană plơi thâo bruă ruah khua. Yua neh met wa amăng plơi lêng mơnuih djuai ania H’mông soh yua hnun hơdôm tơlơi pôr pơhing hơmâo ơi Phụ pơblang glăi hăng tơlơi H’mông kiăng mơnuih ƀon sang thâo hluh:

“Kâo ăt gơgrong mơn bruă pôr pơhing, pơtô pơblang, iâu pơthưr adơi ayong amăng bruă plĕ hră ruah khua, rim čô mơnuih khŏm nao yơh, yua dah anun lĕ tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna ta hăng tơlơi kiăng ngă mơng rim čô mơnuih. Hơdră pôr pơhing lĕ lơ̆m jơnum plơi lĕ ta pôr pơthâo, tơdah sang anŏ hlơi thơ aka ƀu thâo hluh lĕ ta khŏm nao tơl sang pơtô brơi mơtăm yơh”.

Čư̆ Pui lĕ să kual ataih mơng tơring glông Krông Bông, hơmâo lu mơnuih bon sang djuai ania ƀiă dŏ hơdip, hơmâo lu plơi pla ataih mơng să giăm 20 km, jơlan nao rai tơnap mơn. Yua hnun kiăng pơhlôm abih bang mơnuih ƀon sang thâo hluh kơ bruă ruah khua pơ anăp, grup wai lăng bruă ruah khua să Čư̆ Pui hơmâo lu hơdră pôr pơhing kiăng mơnuih ƀon sang thâo.

Mơnuih mă bruă pôr pơhing amăng să pôr pơthâo kơ bruă ruah khua.

Ơi Nguyễn Văn Tâm, Khua Jơnum min mơnuih ƀon sang să Čư̆ Pui brơi thâo, tal ruah khua anai să Čư̆ Pui hơmâo 10 anom bruă ruah khua hăng mrô mơnuih kiăng ruah lĕ 30 čô khua pơ ala kơ mơnuih ƀon sang. Amăng 2 tal jơnum pơčrông sai ruah khua hơmâo pơsit 65 čô mơnuih tơbiă anăn ba ruah hăng ăt pơphun giong laih bruă mă tơlơi pơgôp hiăp ƀơi anih dŏ hăng mơnuih hơmâo tơbiă anăn ba ruah, đah mơng prăp lui jơnum pơčrông sai ruah khua tal 3. Să ăt ngă giong mơn bruă čih anăn mơnuih nao plĕ hră hăng 7.200 čô mơnuih nao plĕ hră ƀơi 13 grup plĕ hră.

Tui hăng ơi Nguyễn Văn Tâm, truh ră anai, bruă prăp lui ruah khua hơmâo ngă djơ̆ tơlơi phiăn laih. Kiăng dưi ngă tơlơi anai, bruă hyu pôr pơhing kơ bruă ruah khua hơmâo ngă na nao mơtăm, hơmâo tha plơi, khua plơi hăng mơnuih arăng đăo gơnang amăng plơi djru ba dong.

“Hăng tơlơi phara lĕ să hơmâo lu mơnuih ƀon sang djuai ƀiă hăng mơnuih ƀon sang ƀu dŏ pơƀut ha anih ôh, kiăng bruă pôr pơhing lăp djơ̆ hăng plơi pla lĕ gơmơi hơmâo ngă lu hơdră phara. Tơlơi pôr pơhing tŭ yua hloh lĕ pôr pơhing pơtô pơblang ƀơi ƀut plơi. Ƀing gơmơi mơgat rơdêh pôr pơhing amăng lua pơ plơi pla. Tal dua lĕ gơnang kơ tha plơi, khua plơi, mơnuih arăng đăo gơnang, khua đăo djru ba gơmơi bruă pôr pơhing jing tŭ yua biă mă”.

Kar kăi tui anun mơn, ƀơi să Yang Reh, tơring glông Krông Bông, tơring čar Dak Lak, bruă pôr pơhing ruah khua ăt hơmâo ngă kơtang mơn. Ơi Y Mui Niê, khua plơi Yang Reh, să Yang Reh lăi, amăng plơi hơmâo 4 anih dưm lua pôr pơhing ƀu hơmâo hrĕ, rim hrơi pôr pơthâo bruă ruah khua kơ ană plơi pla. Rơngiao kơ anun dong, khua apăn bruă Gru grua - Pôr pơhing să juăt nao rai amăng plơi pôr pơthâo ƀơi anăp ană plơi kơ bruă ruah khua. Sit pô ñu ơi Y Mui ăt pơmut nao bruă pôr pơhing ruah khua mơn amăng mông jơnum plơi pla;  iâu pơthưr mơnuih ƀon sang jak iâu sang anŏ gơñu glăk nao mă bruă pơ ataih truh lơ 23/5 pơ anăp glăi pơ sang nao plĕ hră.

“Mơnuih ƀon sang thâo rơđah tơlơi phiăn ruah khua ăt yua hơmâo brô̆ pôr pơthâo rim hrơi mơn amăng yang hrơi mơguah hăng yang hrơi tlam, amăng plơi hơmâo 4 boh lua. Tal dua lĕ tĕp hră áp phích giong anun bưp mơnuih ƀon sang. Giăm truh hrơi plĕ hră ruah khua jơnum min pơ ala mơnuih ƀon sang lĕ ăt čơkă mơn, kơjăp tơlơi pơmin nao plĕ hră ruah mă pô khua rơgơi, hơmâo tơlơi pơmin hiam đah mơng lăng ba mơnuih ƀon sang”.

Tui hăng ơi Bùi Duy Thích, Khua Jơnum min djŏp djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam tơring glông Krông Bông, abih bang tơring glông hơmâo 25 djuai ania hơdip hrŏm, amăng anun hơmâo 40% mơnuih ƀon sang djuai ƀiă. Yua hnun kiăng mông ruah khua pơphun truh kih, rơngiao kơ pôr pơthâo hăng pano, áp phích, ƀăng rôn, tơring glông hơmâo in ƀăng, đĩa pôr pơhing bruă ruah khua mơ-it kơ Jơnum min mơnuih ƀon sang 14 boh să, tơring kual. Gong phun pôr pơhing pơda rup tơring glông pơdah tơlơi Yuan hăng Êđê mơtăm, pôr pơhing bruă ruah khua rim hrơi. Truh mông anai, hơdôm bruă prăp lui hrơi ruah khua lêng hơmâo ngă djơ̆ hrơi pơkă, hră čih anăn pô ba ruah ăt hơmâo ngă giong laih, laih dong pơphun laih jơnum pơčrông sai ruah khua tal 3.

“Gơmơi pơphun mă laih tơlơi pơgôp hiăp mơng mơnuih ƀon sang ƀơi 14 boh plơ pla, hăng 87 čô mơnuih tơbiă anăn ba ruah gưl tơring glông hăng 666 čô mơnuih tơbiă anăn ba ruah gưl să. Jơnum min djŏp djuai ania mơnuih mơnam glăk pơƀut tơlơi pơgôp hiăp rơkâo đĭ či pơdah pơƀuh kơ mông jơnum pơčrông sai tal 3. Ră anai, ƀơi tơring glông abih bang gong phun pôr pơhiăp să ăt pôr pơhing na nao laih bruă ruah khua, amăng mông jơnum plơi pla ăt lăi nao mơn bruă ruah khua. Hơdôm anom bruă, khul, grup ăt gir pôr pơthâo bruă ruah khua pơ ala mơnuih ƀon sang dêh čar hăng khua jơnum min pơ ala mơnuih ƀon sang djŏp gưl”.

Tơlơi pôr pơhing bruă ruah khua hơmâo lăi nao amăng jơlan hơdră adoh suang.

Pano, áp phích, bơnal pôr pơhing hơmâo atôl ƀơi lu anih amăng plơi pla.

Ƀơi tal ruah khua anai, tơring čar Dak Lak hơmâo 20 anom bruă jao plĕ hră ruah tui hơdôm boh tơring glông, plơi prong. Hăng sa boh tơring čar prong, lu mơnuih ƀon sang djuai ƀiă, lu kual dŏ tơnap amăng bruă hmư̆ tơlơi pơhing phrâo. Yua hnun, kiăng pơhlôm dưm kơnar abih bang hăng truh kih mông jơnum ruah khua pơ ala mơnuih ƀon sang dêh čar hăng khua jơnum min pơ ala mơnuih ƀon sang djŏp gưl rơwang thun 2021-2026, Dak Lak glăk pơtrut pôr pơhing hăng lu mơta tơlơi; biă ñu gơñăm nao pôr pơthâo bruă ruah khua ƀơi kual ataih yaih, kual hơmâo mơnuih ƀon sang djuai ƀiă dŏ.

H’Xíu: Čih - Siu H’Mai: Pơblang