VOV4.Jarai - Hơdră pơtrun pơtrut pơsur pơlar apui yua mă mơng pơ-iă yang hrơi mơng Khua dêh čar ta amăng Tơlơi pơsit 13/2020 mơng Khua dêh čar lĕ hơdră pơtrun djơ̆ kiăng pơhlôm hơđong apui lơtrik yua lŏn ia ta. Bôh nik ƀơi tơring čar Gialai, lom pok pơhai hơdră pơtrun anai, hrom hrom hăng tơlơi lu anom bơwih ƀong kač tơbiă rơwang bruă đang hmua kiăng dưi čơkă mă nua sĭ apui lơtrik lu hloh mă yua kơ apui lơtrik pơ-iă yang hrơi, bơ̆ tơlơi rơbêh rơbai apui lơtrik dua wot bơhmu hăng mrô kiăng yua glăk ngă hơdôm rơtuh bôh anom bơwih ƀong tuh pơplai bruă anai pơhrŏ trun (anun lĕ pơhrŏ trun hĭ ƀu blơi apui lơtrik) pơplih nao rai. Tơlơi anai hmâo laih mơng akô̆ thun 2021 truh kơ ră anai, hăng akă thâo hơbin ôh mơng pơđut, ngă pô tuh pơplai sô̆ ñô̆ yua kơ ƀu hmâo pơhrui glăi lu prăk hăng dô̆ tơguan amăng bruă bơwih ƀong sĭ mơdrô.

Ơi Võ Ngọc Quý, Kơ-iăng Khua Sang bruă apui lơtrik Gialai lăi mơn, gơnong bruă apui lơtrik hmâo pơkă lăng hlâo tơlơi rơbêh apui yua amăng thun 2020 mơtăm, lom ngă tui tơlơi pơkôl tô nao rai hăng anom bơwih ƀong. Yua anun, 70/463 pô tuh pơplai pơkôl tô nao rai rơnuč thun 2020 leng kơ khom kĭ tơlơi pơkôl dong kơ bruă tŭ ư pơđut apui lơtrik tơdah rơgao hơnong đơi, kah hăng tơlơi kiăng pioh hmâo gơnong bruă apui lơtrik  brơi tô nao rai hăng kĭ hră blơi sĭ apui. Amăng anun, hmâo 35 bôh anom dưi rơkâo dưm truă dong măi mok kiăng apui lơtrik ngă tui bruă pơgăn, pơđut hĭ apui lơtrik mơng ataih amăng tơlơi kiăng ječ.

Bôh nik ră anai, abih bang jua kơtang mơng hơdôm rơwang bruă apui lơtrik pơkĕ hăng pơ-iă yang hrơi ƀơi Gialai lĕ rơbêh kơ 603 MWp, lu hloh dua wot mrô kiăng yua apui lơtrik mơng tơring čar lĕ 300 MWp. Tơlơi anai hmâo dong bruă jŭ yap đĭ dong bruă pơđoh apui yua năng ai ñu 10% sa thun mơng gơnong bruă apui lơtrik hlêh hloh hăng bôh nik ñu, ngă tơlơi pơkĕ apui rơbêh rơbai, ră anai dô̆ rơbêh rơbai hloh dong:

“Amăng hrơi tô nao rai, tui tơlơi yap mơng gơnong bruă apui lơtrik djop tơlơi kiăng pơtlaih brơi pô tuh pơplai. Khă hnun hai, bôh nik lĕ yua bơbeč mơng Covid-19, rơnoh pơđĭ apui lơtrik ƀu kah hăng tơlơi pơkă lĕ mơng 9 truh 10% sa thun, samơ̆ bôh nik kơnong kơ đĭ mơng 1 truh kơ 2%. Tui anun dŏ mơng 70 truh 80% mrô apui ƀu hmâo yua hăng khom pơđoh đĭ hăng glông hrĕ apui, ba truh rơbêh apui hăng rơgao hơnong pơđoh ƀơi sa bit anih. Djuai sa hmâo yap laih lĕ rơbêh anun gơñu pơkôl gơñu khom gơgrong ba yơh. Anun lĕ tơlơi ƀu bưng amăng tuh pơplai, pô tuh pơplai khom lăi pơthâo hăng gơnong bruă apui lơtrik đôč”.

Yă Trần Thị Diễm, pô mơng glông hrĕ pơkĕ apui hăng pơ-iă yang hrơi hmâo jua 1MWp pơ̆ să Čư̆ Hậu, tơring glông Ia Grai, Gialai brơi thâo, mơng blan 1/2021 truh ră anai, hơnong ñu rim rơwang hrơi tơjuh, glông hrĕ pơkĕ apui 1MWp mơng ñu hmâo pơhrŏ trun sa hrơi, ngă rơngiă prăk pơhrui glăi năng ai ñu 50 klăk prăk sa blan. Yă Diễm brơi thâo: kiăng dưi tuh pơplai glông hrĕ pơkĕ apui anai, ñu yua laih 15 klai prăk, amăng anun čan sang prăk 10 klai prăk. Tui hăng mrô yap blung a, tơdah glông hrĕ pơkĕ apui abih rơnoh hă, tơdơi kơ 7 thun amra pơhrui glăi prăk mă yua. Khă hnun hai, tơlơi pơhrŏ trun na nao apui pơkĕ ră anai glăk ngă kơčăo bruă sĭ mdrô mơng ñu bưp tơnap tap biă:

“Kâo ƀuh rơngiă đôč hơ-ưi biă apui lơtrik, bơbeč truh bôh tŭ yua kơ anom sĭ mơdrô. Ră anai, tui hăng hrơi pơkă rim hrơi mơng Apui lơtrik Gialai lĕ, hơnong ñu ƀing gơmơi pơhrŏ trun mơng 4 truh 6 hrơi sa blan, bơbeč truh rơnoh prăk pơhrui glăi sa blan mơng ƀing gơmơi hơdôm pluh klăk prăk, ngă kaih rơnoh pơsir prăk kơ sang prăk, ƀu thâo gơgrong hlâo prăk mă yua”.

Bôh nik, ră anai abih bang 463 glông hrĕ pơkĕ apui lơtrik hrip hăng pơ-iă yang hrơi ƀơi Gialai leng kơ pơhrŏ trun tui 2 mơta lĕ kiăng ječ hăng tui kơčăo bruă hmâo lăi lui hlâo. Kiăo tui anun, hơdôm anom dưi hmâo tơlơi rơkâo dưm truă măi krư̆ hĭ, glưh apui mơng ataih amra glưh hĭ tañ, lom rơbêh apui lơtrik, rơgao hơnong ƀơi sa dua bit anih. Bơ̆ hơdôm anih anom pơkĕ apui pơkon amra pơhrŏ trun mơng 4 truh kơ 10 hrơi sa blan. Tơlơi lăp lăi dong lĕ bruă hrŏ trun apui pơkĕ yua pơphun amăng krah hrơi, hơdôm hrơi adai pơ-iă kơtang hloh, ăt lĕ hơdôm glông hrĕ pơkĕ apui anai hmâo mrô apui lu hloh. Sa čô pô pơdong anom pơkĕ apui hăng pơ-iă yang hrơi tuh pơplai 15 klai prăk ngă giăm truh 1 MWp apui hrip mơng pơ-iă yang hrơi ƀơi tơring glông Ia Grai, khă ƀu hmâo kĭ pơkôl pơhrŏ trun apui pơkĕ hyu, samơ̆ ăt pơhrŏ trun na nao apui pơkĕ hyu brơi thâo:

“Hơnong ñu sa hrơi hrŏ trun apui lơtrik lĕ rơngiă hĭ 8 klăk, hrơi mă yua prăk yua pơdong anom pơkĕ apui sui hĭ. Ƀơi rơnoh blơi sĭ nao rai ƀu dưm kơnar. Yua kơ pô tuh pơplai mơng tơlơi gơgrong hlâo bôh tŭ yua mơng pô jing hĭ pô ƀu thâo gơgrong hlâo yua kơ pơkĕ rai apui hơdôm anun mơ̆ ƀu thâo dưi sĭ hơdôm hơpă lĕ rơđah rơđông djop tơlơi jŭ yap leng kơ bơbrui abih”.

Ơi Phạm Văn Bình, Khua Gơnong bruă sĭ mơdrô tơring čar Gialai brơi thâo, tơring čar hmâo rơnoh pơ-iă yang hrơi lu hăng hmâo anih anom pơkĕ apui djơ̆ hăng pơlar apui pơkĕ hăng pơ-iă yang hrơi. Khă hnun hai, khom truh hrơi hmâo hơdră pơtrun pơtrut pơsur ƀơi Tơlơi pơsit 13/2020 kah ƀing tuh pơplai mơng anăp nao kơtang tit. Amăng thun 2020, mơng ngăn rơnoh hơdôm klai prăk mơng pô tuh pơplai, gơnong bruă apui lơtrik hmâo dong mrô pơkĕ apui djru gah tlôn dưm dưm hăng jua kơtang mơng Drai ia pơkĕ apui Ia Ly.

Khă hnun hai, bôh nik ră anai, bruă apui lơtrik hmâo pơkôl tô nao lu đơi, ngă apui rơbêh rơbai dua wot bơhmu hăng mrô apui kiăng yua ba truh pơhrŏ trun pơkĕ apui lơtrik ngă rơngiă lu apui hơdjă hăng ngă khưi khai prong biă mơng pô tuh pơplai. Pel ĕp amăng tơlơi sĭ mơdrô, hăng bơnah anom blơi apui, samơ̆ glăi kĭ tô nao rơgao rơwang bruă, ngă hloh kơ mrô kiăng yua, rơđah rơđông EVN glăk pơjing sa tơlơi blơi sĭ mơ̆ kơnong kơ drơi pô đô̆č hmâo kơmlai, pơtrut tơlơi ƀu yua hăng ƀu thâo gơgrong hlâo kơ hơdôm mơnuih tuh pơplai, ngă gơñu bưp tơnap hăng apui hrĭp mă mơng pơ-iă yang hrơi./.

            Nguyễn Thảo: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang