Phrâo rơgao, neh met wa Jarai ƀơi plơi Kép 1, să Ia Ly, tơring čar Gia Lai ngă yang đĭ yua sang rung, amăng hrơi mơak mơai, pơtum lu mơnuih, ik ak kơdok kơdor jua čing hơgor. Mơnuih ƀôn sang pơ anai pơ-ư pơ-ang biă hăng sang rung glông sĕp hăng adai, arăng lăng nao ƀuh soh, dŏ tong krah đang kơphê mơtah mơda ƀlip ƀlap. Hrơi ngă yang đĭ sang rung hơmâo ngă tui tơlơi phiăn Jarai đưm, amăng anun hơmâo ngă yang pơtrum kơbao, ƀong mơnŏng kơbao. Khua mua tơring čar Gia Lai, lu tuai rơnguai yom glăi ngui mơak tom hăng neh wa plơi Kép 1. Pô pơčeh tơlơi adoh Linh Nga Niê Kdăm - mơnuih kơhnâo gru grua đưm djuai ania Dap Kơdư lăi: “Kâo hơmâo lăng hơmâo hmư̆ jua čing mơak hloh mơ̆ng djuai ania Jarai. Anun lĕ jua čing hơmâo atông hăng pran jua hok kơdok mơak hloh. Phun gru grua ăt rô na nao amăng pran jua, amăng drah kơtăk čơđeh asar ană plơi Kép 1. Anun jing tơlơi yom kloh hnoh yơh; tơdah hơmâo wan, djơ̆ hrơi ngui ngor ngă yang, djơ̆ hrơi ta hơmâo thơ, jing ta dưi râu mơdưh, pơƀuh gru grua yom pơphăn anun. Mơ̆ng anŏ yom mơ̆ng mơnŏng ƀong huă, truh kơ sang dŏ, pơsat atâo...truh kơ tơlơi ngui ngor. Anun jing hơdôm tơlơi kâo pơpŭ kơtang biă”.

Sang rung plơi Kép 1 hơmâo amăng kơčăo bruă man pơdong anih čơkă tuai hyu ngui amăng plơi pla să Ia Ly, tơring čar Gia Lai, prăk či ngă ring bruă rơbêh 12 klai, hăng lu bruă ngă, amăng anun hơmâo sang glông, lan sang đang ƀơi pơsat, ia tơnang, jơlan nao rai pơtruh hăng hơdôm plơi ieo gah. Pơ anai, ƀing tuai nao lăng anih pơdă gơnam gru đưm, gru phun; sem lăng gru grua neh met wa amăng plơi. Adơi Khanh - čơđai hrăm gah bruă čơkă tuai hyu ngui, Sang hră Cao đẳng Gia Lai glăi hrăm bruă pơ plơi, ngă pô ba hyu tuai, ñu lăi: “Kâo ba pơƀuh, lăi pơthâo kơ ƀing tuai sem lăng gru ama grua amĭ mơ̆ng djuai ania Jarai. Kâo ba ƀing tuai nao lăng ia tơnang, lăng ƀing adơi amai Jarai hơbai nao sô̆ ia, lăi brơi ƀing tuai thâo ƀing dra Jarai thâo wơ̆t truai mơñam mrai kơteh abăn ao, bơ ƀing đah rơkơi lĕ thâo mơñam rêu rô hiam. Lơ̆m ĕp bơnai, ƀing đah rơkơi lăng nao get ia jŭ lơluih, hiam bơblao, lăng nao abăn eo mơñam hiam kah gơñu dŏ. Ƀing dra lĕ ñu ĕp ƀing đah kơmơi thâo mơñam rêu rô rơ-i čơngua hiam, lăng rơgơi kah mơ̆ng dŏ. Rơngiao kơ anun dong, kâo kiăng pơƀuh brơi ƀing tuai ñu thâo lu hloh tơlơi hơdip mơda đưm mơ̆ng neh met wa amăng plơi pla Jarai hơbai”.

Plơi Kép 1, să Ia Ly, tơring čar Gia Lai jing anih tuai dưi ĕp ƀuh, lăng dlăm hloh gru ama grua amĭ mơ̆ng djuai ania Jarai. Yă Rčom Xuân - Khua khul đah kơmơi plơi Kép 1 brơi thâo, mơ̆ng akŏ thun 2026, plơi pok prong tui hơdôm bruă brơi tuai hyu ĕp lăng gru grua djuai ania Jarai. Ƀing tuai ƀu kơnong nao pơ sang rung či lăng gơnam hơmâo pơdă đôč ôh, ăt nao pơ rim boh sang sem lăng neh met wa jik bruă ngă hmua, hơdip mơda hiư̆m pă, hơtuk rơyă tơnă hơbai hrŏm hăng neh wa djuai ania Jarai mơtăm yơh: “Tuai rai ngui pơ anai gơñu iâu hlâo añăm či ƀong, gơmơi kah pơpha jao bruă kơ pô hơbai. Ƀing tuai jing tuai mơ̆ng ataih rai ngui, gơmơi čơkă mơak biă, pơƀuh brơi kơ ƀing ñu thâo gru grua plơi pla, tơlơi phiăn, tơlơi dŏ dong ƀong huă mơ̆ng neh wa. Yua kơ hơmâo ƀing tuai djŏp plơi pla rai ngui mơn adơi amai gơmơi mơ̆ng hơmâo thim prăk, sĭ gơnam kơ ƀing tuai hai ăt hơmâo prăk mơn. Tuai rai ngui pơ anai, sem lăng tơlơi ngui ngă yang atông čing ƀơi pơsat, ƀudah tơlơi phiăn jôk atâo hiư̆m pă, atông čing, ayun suang, ƀudah nao pơ đang dang hmua, pĕ añăm hrŏm, glăi hơtuk rơyă ƀong huă hrŏm. Mơ̆ng anun, tuai ñu mơak, hor, gơmơi hai mơak tui mơn”.

Ataih mơ̆ng plơi Kép 1, să Ia Ly năng ai 15km, ƀơi jơlan prong Tỉnh lộ 661 jing truh laih pơ plơi Mrông Yố 1, să Ia Phí, tơring čar Gia Lai. Amăng mông kret kruai, ƀing tuai ñu hmư̆ jua brŏ Dung yua tha plơi Rơ Châm Nha pĕ, laih anun hmư̆ tơlơi ră ruai kơ gru grua hiam phara mơ̆ng djuai ania Jarai. Giăm 85 thun laih, ñu ăt dŏ hơdor mơn, ơi Rơ Châm Nha ƀu kơnong thâo pơkra goong brô̆, pĕ goong atông brô̆ đôč ôh ăt thâo akhan hri kơ neh met wa hăng ƀing tuai hmư̆ dong: “Ră anai anŏ yom amăng gru grua jing anŏ ta bơwih brơi kơ tuai, anun jing rim wơ̆t tuai ñu rai ngui, ta čơkă, pĕ brơi gơñu hmư̆, lăi brơi gơñu thâo, sem lăng tơlơi hơdip djuai ania Jarai hiư̆m pă. Gru phara mơ̆ng Jarai hơbai gơmơi kah hăng čing hơgor, goong brô̆, đing dap, pĕ atông, ayup brơi ñu lăng. Hơmâo čing, brŏ Amâm, brŏ Ót, brŏ Dung, Ting ning, đing Glơih...Ƀing tuai ñu rai, ta čơkă yơh, prăp lui djŏp mơtăm, pŭ asơi añam, ƀong mơñum, giong anun brơi tuai ñu nao lăng, pel ĕp, pơƀuh brơi gơñu thâo djŏp gông brô̆ đưm; tap năng brơi tuai ñu ngui lăng, pĕ atông hrŏm mơtăm yơh”.

Djuai ania Jarai plơi Mrông Yố 1, să Ia Phí ăt dŏ djă lui mơn sang Jarai đưm. Lu sang anŏ ăt dŏ mơñam mrai hăng gir hrăm atông čing, nao atông čing. Lơ̆m hơmâo wan, puih bơyan pơdai kơtor yơh, ƀing adơi amai amăng plơi dŏ mơñam mrai dong yơh, mơñam eng ao hơmâo bơnga hiam tui gru grua tơlơi hơdip, hăng tơlơi phiăn. Bơ ƀing đah rơkơi amăng plơi ăt dŏ mơñam rơ-i čơngua rêu rô, trah rup hăng pơtô glăi kơ ƀing čơđai dong. Amai Rơ Châm H’Ken - Kơ-iăng khua Anom bruă Ping gah să Ia Phí, tơring čar Gia Lai ngă Khu grup čơkă tuai hyu ngui amăng plơi Ia Phí, laih dong jing Khua grup Mơñam mrai plơi Mông Yố 1 lăi: “Neh met wa tơjŭ pla, hơmâo pơdai kơtor, hơmâo hơbơi pơtơi jơman ba glăi ƀong huă, ƀudah đa lĕ blơi glăi pơ sang. Gơnam tam kah hăng rêu rô (hơkă bai) bơnga, rơ-i čơngua bơnga hiam yua ƀing đah rơkơi Jarai pơkra. Bơ eng ao, kơdung bak lĕ yua ƀing adơi amai mơñam pơ sang, hăng ƀơi grup čơkă tuai hyu ngui mơ̆ng plơi. Yua hơmâo ƀing tuai rai ngui mơn, adơi amai hơmâo prăk, thâo pơpha nao rai. Rơngiao kơ anun, hơmâo mơn grup tơnă hơbai, grup atông čing - suang ngui hrŏm hăng ƀing tuai, mơ̆ng anun hơmâo prăk soh”.

Mơ̆ng anih atông čing, sang rung, truh kơ bruă mơñam eng ao, rơ-i čơngua hang tơlơi ngui ngor ngă yang đưm, gru ama grua amĭ djuai ania Jarai glăk hơmâo rŭ glăi, pơtrut tui gơnam pơkra bơwih brơi čơkă tuai nao ngui amăng plơi pla. Ƀu pơdơi yah bruă čơkă ngă tom hơdôm bruă amăng Thun čơkă tuai dêh čar ƀơi Gia Lai đôč ôh, jơlan ngă bruă anai glăk pok rai tơlơi bơwih ƀong hơđong kơ neh met wa, lơ̆m sit gơñu yơh pô djă pioh, pơƀuh hyu hăng mă yua anŏ yom mơ̆ng gru grua djuai ania gơñu pô./.