Hrơi ngui gru grua djop djuai ania tơring čar Gia Lai lĕ sa amăng hơdôm tơlơi ngui ngor mơ̆ grup čing hơgor djuai ania ƀiă plơi Roh (phường Pleiku) lêng kơ ƀuh ƀô̆ mơta hăng kơđŏm glăi tơlơi mơ-ak hloh hăng abih bang mơnuih, Ring čing, đing trơng, đing apah, lơm pĕ gông atông brô̆ ngă pơhưč lu mơnuih hor hmư̆.

Mơnuih kơhnâo kơhnăk Siu Thưm-Pô ngă akŏ brơi thâo, kiăng hơmâo sa grup atông čing mơ-ak, tơlơi yôm hloh lĕ ƀing mơnuih atông kiăng rơguăt tơngan atông lu djuai gông brô̆, čing hơgor phara. Grup atông hơmâo hơgor, čing, ring rah…Rĭm boh čing hơgor hơmâo er phara, rơkâo mơnuih atông ƀu djơ̆ kơnong rơguăt rơngan đôč ôh mơ̆ ăt kiăng thâo hmư̆ kah dưi atông mut hrŏm nao.

“Bung hlâo, pok anih hrăm hơmâo ƀiă đôč mơnuih, samơ̆ ƀơƀrư̆ đĭ lu tui jing grup hyu atông ngui. Ră anai hơmâo mơng 2-3 grup, hyu atông djop anih. Ƀing gơñu lêng hor gông brô̆, hor kơ gru grua djuai ania pô. Kâo lêng pơsur kiăng ƀing gơñu hluh rơđah, jai hor gru grua djuai ania mơng ơi yă pioh glăi: ƀing hlăk ai čơđai anăm wơr gông brô̆ djuai ania pô ôh, mơng anun ƀing gơñu kah mơng hor kiăo tui hrăm”.

Tha nao hlâo čơđai tŏ tui. Lơm ƀing kơhnâo kơhnăk thun tha jing hơdun glăi pơ tlôn yơh, ƀing “kơhnâo hlăk ai” kơ gru grua adôh suang, pĕ gông brô̆ mơng djop djuai ania tơring čar Gia Lai hơmâo tŏ tui kjăp. Amăng plơi Jut 1, să Ia Hrung, tơring čar Gia Lai, mah phrâo 15 thun, Siu Ting Ning hơmâo sui thun kiăo tui ama ñu nao ngui gru grua, atông čing hring hơgor  amăng hơdôm hrơi ngui pơprong amăng plơi pla. Ting Ning hrŏm hăng gơyut gơyâo khin hơtai akŏ pơjing grup čing hlăk ai, hyu atông amăng hơdôm sang ƀong huă ƀơi plơi prong Pleiku, laih dong mut hrŏm hơdôm hrơi ngui ngor, jơlan hơdră ngui gru grua amăng tơring čar hăng pơkŏn dong.

“Grup čing hơgor mơng ƀing gơmơi mơng thun 2008-2011. Đah kơmơi hơmâo 7 čô mơnuih, đah rơkơi hơmâo 5 čô. Grup hơmâo nao atông giăm anai hloh pơ tơdron hlăk Đại Đoàn Kết (Pleiku), tơring tơring glông; ataih hloh lĕ pơ Quảng Ngãi, Quảng Trị adih. Ƀing gơmơi kiăng lăi pơthâo gru grua djuai ania pô hăng črâo brơi arăng atông. Kâo hok mơ-ak biă mă hăng pơ-ư ang kơ gru grua djuai ania pô. Kâo čang rơmang gru grua anai ăt dŏ djă pioh na nao kơñ pơgi ni anăp”.

Gru grua djop djuai ania ƀơi Gia Lai ră anai ƀu djơ̆ dŏ glăi kơnong ƀơi bruă kơkrŭ glăi, tŏ tui gru grua gah bơngăt đôč ôh mơ̆ hơmâo pơplih jing pơđĭ kyar bơwih ƀong huă. Amăng plơi K’Dang, să Tơ Tung, tơring čar Gia Lai, hơmâo ngă bơngač bruă tuai čuă ngui amăng plơi pla hăng hơdôm gru grua yôm phara mơng djuai ania Bahnar.

Ƀơi Homestay A Ngưi, tuai čuă ngui ƀu djơ̆ kơnong ƀuh đôč ôh mơ̆ ăt hơdip hrŏm gru grua Bahnar, amăng jua čing hơgor, amăng rĭm boh rup trah, rup rap ƀơi abăn ao. A Ngưi hơmâo hluai tui plang zalo, facebook, website, fanpage hăng hơdôm plang tuai čuă ngui kiăng lăi pơthâo brơi kơ tuai, sit biă ñu lĕ tuai mơng ataih hăng pơ tač rơngiao.

“Kâo pơmĭn amra pok anih ngui pơčeh tơlơi adôh suang, anih ngui bơyan pơdơi prong brơi ƀing čơđai kiăng ĕp lăng gru grua ƀon lan, kiăng thâo suang, thâo atông čing, tơnă hơbai añăm ƀong djuai ania anun lĕ asơi brong, mơñŭ om. Mơng hơdôm bruă mă jê̆ giăm tui anun, kâo đăo gơnang ƀing čơđai hor biă mă hăng pơpŭ hơdôm rơnoh yôm mơ̆ ơi yă ta pioh glăi brơi ană plơi pla hăng ƀing hlăk ai čơđai”.

Gum hrŏm hăng ƀing hlăk ai, khul hlăk ai ăt pok pơhai lu bruă mă sit nik, pơgôp djă pioh hăng ngă lar hyu gru grua djuai ania. Ayong Đỗ Đức Thanh-Kơ-iăng Khua khul hlăk ai tơring čar Gia Lai brơi thâo:

“Khul hlăk ai čơđai hơmâo pơphun lu bruă mă anun lĕ anih ngui ngor, glăi ĕp lăng plơi pla ơi yă, hơdôm mông pơtô pơblang, bruă hyu pel ĕp, pơgôp djă pioh gru grua djuai ania. Ƀing hlăk ai hơmâo pơdah pran khăp kơ plơi pla, lŏn ia, gru grua yôm phara mơng djuai ania pô. Ƀing gơmơi ƀuh hơdôm bruă mă anai amra pơtrut ƀing gơñu lăi pơthâo rup rap, gru grua yôm phara mơng djuai ania pô brơi abih bang mơnuih thâo”.

Amăng tơlơi hơdip phrâo ră anai, bruă djă pioh gru grua ƀơi Gia Lai hơmâo jao glăi ƀing hlăk ai, hăng ƀing hlăk ai ăt glăk gơgrong phun kiăng gru grua tŏ tui pơƀuh tong ten amăng tơlơi hơdip mơda. Hăng tơlơi pơ-ư ang, tơlơi pơčeh phrâo hăng pran gir run, ƀing gơñu jing ƀing mơnuih pơtruh nao rai gru grua kual Dap kơdư hăng tơlơi pơplih phrâo ră anai, kiăng gru grua djuai ania pô ƀu djơ̆ lĕ tơlơi yôm sô hơđăp đôč ôh mơ̆ ăt kiăng tŏ tui kơñ pơgi ni anăp dong./.