Tơlơi pơpŭ bơni amăng sang Jarai
Thứ bảy, 00:00, 27/06/2026 Quốc Học – Nay Jek/Siu Đoan pơblang Quốc Học – Nay Jek/Siu Đoan pơblang
VOV.Jarai-a hơmâo hơdôm tơlơi pơpŭ bơni ƀu dŏ kơnong hăng boh pơhiăp đôč ôh ăt hơmâo pơphun hăng tơlơi ngă yang yôm phăn. Hăng mơnuih djuai ania Jarai ƀơi Gia Lai, hrơi ngă yang pơpŭ kơ amĭ ama lĕ hrơi mông kiăng ană tơčô mô yâo hơdor tơngia kơ amĭ ama čem rông truh prong giong mơnuih, laih dong kiăng djă pioh gru grua hiam mơng djuai ania pô.

Ơ yang! Hrơi anai gơmơi jak iâu yang čư̆, yang ia, yang lŏn, yang čroh hnoh glăi lăng gơmơi ngă yang. Rơkâo brơi amĭ ama hiam drơi jăn pran jua, hơdip sui hăng ană tơčô. Rơkâo pơkiăo đuăi hơdôm tơlơi sat răm, brơi ană tơčô mô yâo bơwih ƀong gêh gal, tơlơi hơdip rơnuk rơnua, yâo mơ-ak…”

Ƀơi anih dŏ hơđong mơ-ak amăng sang Jarai, giăm čeh tơpai, tơlơi iâu lăi mơng thao plơi hmư̆ tơ-ua kar hăng kiăng tơkuh nao rai kơplah wah ană mơnuih hăng yang rơbang, kơplah wah tơlơi hơdip tŭ tă ră anai hăng đưm hlâo. Anai lĕ mông ngă yang pơpŭ kơ amĭ ama mơng yă Nay H’Ruyn (arăng juăt iâu lĕ Amai Hiên) hăng ơi Ksor Hú (arăng juăt iâu lĕ Ama Hiên) ngă yang pơpŭ brơi amĭ gơñu, anai lĕ yă Ksor H’Lang ƀơi ƀuôn M’lah, să Phú Túc, tơring čar Gia Lai.

Amăng ayuh hyiăng rơ-ơ̆ mơ-ak amăng ƀuôn M’lah, amăng sang ơi Ama Hiên hơmâo lu neh met wa kơnung djuai nao djru brơi, ƀing gơñu ječ ameč prap lui gơnam pơyơr đĭ brơi hrơi ngă yang pơpŭ brơi amĭ ama. Čeh tơpai hơmâo dưm tong krah sang. Mơnŭ, un, mơnong om hơmâo prap lui abih. Mơng amăng sang anŏ, neh met wa amăng plơi pla nao ngui ngă yang hrŏm. Ama Hiên brơi thâo, hăng mơnuih djuai ania Jarai, hrơi ngă yang pơpŭ kơ amĭ ama ƀu lăng yôm hăng hơdôm gơnam ƀong jơman ƀudah gơnam pơyơr đĭ. Tơlơi yôm hloh lĕ pran pơpŭ, hơdor tơngia mơng ană tơčô hăng amĭ ama.

“Mơnuih djuai ania Jarai ngă yang pơpŭ kơ amĭ ama ƀu djơ̆ kiăng kơsăk drơi ôh. Tui hluai sang anŏ ta hơmâo, đa sa drơi mơnŭ, sa drơi un hăng hơdôm čeh tơpai. Tơlơi yôm hloh anun lĕ pran jua pơpŭ, hơdor tơngia hăng ƀing mơnuih čem rông truh prong giong mơnuih”.

Tơdơi kơ tơlơi iâu lăi mơng pơjâo, hơdôm tơlơi ngă yang yôm amra tŏ tui pơphun. Pô anăn amra pơpŭ brơi amĭ ama hăng sa kơčok tơpai čeh blung a, brơi sa blah ao Jarai, ƀuai ƀudah kông-hơdôm gơnam juăt yua samơ̆ kiăng pơdah pran pơpŭ abih pran jua. Amĭ Hiên amra pơdah pran khăp ƀu-eng hăng tơmua ñu, ñu lăi:

“Hrơi anai ƀing gơmơi pơphun ngă yang kiăng hơdor tơngia kơ pô amĭ hơmâo čem rông ană tơčô truh prong giong mơnuih. Ƀing gơmơi hơmâo ƀiă gơnam pơyơr hăng hơdôm gơnam pioh yua, čang rơmang ñu amra suaih pral na nao, hơdip mơ-ak hăng ană tơčô. Anai lĕ tơlơi pơpŭ bơni mơng ƀing gơmơi”.

Ƀu djơ̆ kơnong mơnuih arăng pơpŭ ol kơdol. Hăng neh met wa amăng plơi pla, anai ăt lĕ hrơi mông kiăng pơƀuh glăi tơlơi hiam klă. Rĭm tơlơi pơpŭ hơ-ơč, rĭm kơčok tơpai rô nao rai jing tơlơi čang rơmang kơ sang boh sang anŏ hơdip rơnôm, plơi pla gum pơgôp. Ơi Nay Ar-mơnuih arăng đăo gơnang amăng ƀuôn M’lah-kret kruai kiăo tui lăng mông ngă yang. Hăng ñu pô, tơlơi ngă yang pơpŭ kơ amĭ ama ƀu djơ̆ kơnong lĕ tơlơi phiăn đôč ôh mơ̆ ăt lĕ tơlơi pơƀuh brơi pran hơdor tơngia pioh glăi mơng rơnuk anai truh rơnuk adih.

“Amĭ ama hơmâo čem rông ană bă găn rơgao thun blan tơnap tap hloh, mơng rĭm asar braih, mơng hơdôm gơnam ƀong huă rĭm hrơi. Ră anai ană bă prong laih, dŏ phara, pơphun ngă yang rơkâo tơlơi suaih pral kơ amĭ ama. Anai lĕ bruă yôm biă mă, kiăng ană tơčô mô yâo hơdor tơngia kơ amĭ ama”.

Hrơi ngă yang pơpŭ kơ amĭ ama mơng ơi Ksor Joan hăng yă Kpă Hmir dŏ amăng Plei Chuet, phương An Phú, tơring čar Gia Lai hơmâo pơphun yôm phăn hăng ol kơdol pran jua. Hơmâo lu neh met wa kơnung djuai mơng hơdôm boh plơi pla ieo gah nao ngă yang, ƀing gơñu buh eng ai djuai ania pô. Amăng jua čing hmư̆ tơ-ua, dua rơkơi bơnai Kpă H’Sukơ (ană tơlŭi amăng sang anŏ) jao kông, abăn hăng pha un, anai lĕ gơnam pơ ala brơi, pơdah tơlơi đing nao tơlơi hơdip mơ-ak klă brơi kơ amĭ ama, amai Kpă H’Sukơ ol kơdol brơi thâo:

 "Ơ amĭ, ơ ama! Hrơi anai ƀing gơmơi hơmâo ƀiă kiăng pơpŭ brơi amĭ ama. Bơni kơ amĭ ama hơmâo čem rông brơi gơmơi truh prong giong mơnuih. Ƀing gơmơi čang rơmang amĭ ama hiam drơi jăn pran jua, hơdip sui mơ-ak hăng ană tơčô mô yâo”.

Hăng ƀing amĭ, ƀing ama hơpă, tơlơi yâo mơ-ak hloh ƀu djơ̆ kơnong hơdôm gơnam pơpŭ brơi đôč ôh mơ̆ ăt lĕ lơm ƀuh ană bă hơdip truh prong giong mơnuih, thâo hơdor kơ amĭ ama ơi yă. Yă Kpă Hmir ăt hok mơ-ak hăng ol kơdol pran yua lơm ƀuh ană bă hơdip thâo hluh, sit biă ñu thâo hơdor tơngia kơ amĭ ama.

"Hlâo anun sang anŏ rin biă mă, čem rông ană bă ăt hluai tui hơget hơmâo đôč. Ră anai lăng ană bă pơprong laih, thâo hluh kơ amĭ ama, ƀing gơmơi hok mơ-ak biă. Kơnong kơ pơmĭn kiăng ană bă hiam drơi jăn, sang anŏ yâo mơ-ak đôč”.

Amăng tơlơi hơdip pơplih phrâo, lơm lu tơlơi phiăn sô hơđăp glăk rơngiă tui, tơlơi ngă yang pơpŭ kơ amĭ ama mơng djuai ania Jarai ăt dŏ djă pioh kar hăng hrĕ tơkuh nao rai kơplah wah đưm hlâo hăng tơlơi hơdip ră anai. Amăng sang Jarai, giăm čeh tơpai hăng amăng jua čing hmư̆ tơ-ua, tơlơi pơpŭ bơni kơ amĭ ama ƀu djơ̆ kơnong hơmâo lăi hăng boh pơhiăp đôč ôh ăt pơphun ngă tơlơi ngă yang, hăng gơnam pơpŭ, mông apăn tơngan hơ-on kơ amĭ ama mơng ană tơčô./.

Quốc Học – Nay Jek/Siu Đoan pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC