VOV4.Jarai - Blan 11 rơgao, pơhiăp ƀơi Khua pơ ala mơnuih ƀôn sang, Khua dêh čar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc ba tơbiă pơčeh phrâo pla 1 klai phun kyâu pơtâo amăng 5 thun 2021-2025. Lơ 31/12/2020, Khua dêh čar ta kĭ mă yua Tơlơi črâo ba mrô 45 kơ pơphun bruă “Tết pla phun kyâu” hăng kơtưn bruă pơgang, pơlar kyâu pơtâo dong mơng akô̆ thun 2021 mơtăm. Hrom hăng đơ đam dêh čar, hơdôm bôh tơring čar kual Dăp Kơdư ăt glăk anăp nao klă mơn Jơlan hơdră pla 1 klai ƀĕ phun kyâu mơtah – Yua kơ sa Việt Nam mơtah.

Phrâo anai, ƀơi plơi prong Gia Nghĩa, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Daknông hmâo pơphun laih mông ngă Lơphet anăp nao Jơlan hơdră pla 1 klai phun kyâu mơtah. Hăng anăn ñu “Yua kơ sa Việt Nam mơtah” jơlan hơdră hmâo ngă pơhư̆č laih rơbêh kơ 200 čô mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă, hlăk ai, tơdăm dra hăng mơnuih ƀôn sang ƀơi plơi prong Gia Nghĩa gum hrom anăp nao. Tơdơi kơ mông ngă lơphet pok phun, rơbêh kơ 300 ƀĕ phun kyâu giar jŭ dưi hmâo djop mơnuih gum tơngan hrom pla ƀơi hơdôm glông jơlan amăng kual dô̆ plơi pla hơđong Dak Nur B, phường Nghĩa Trung, plơi prong Gia Nghĩa. Ơi Lê Trọng Yên, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Daknông brơi thâo, jơlan hơdră pla phun kyâu mơtah mơng tơring čar amra dưi pơtrut kơtang, ngă pơhư̆č lu khul mơnuih mơnam gum hrom.

“Tơring čar amra pơdŏng hơdôm hơdră pơkă, hơdră bruă gum djru kiăng pla phun kyâu mă tơ-ui, pla kyâu pơtâo, đang añăm hơbơi pơtơi, bôh troh nao hrom, tlâo lĕ pla kyâu pơƀut hơbit, 4 lĕ pơlar prong bruă pla kyâu hmâo noa yôm. Hơdôm phun pla dưi pơsit lĕ phun pla dưi mă yua lu mơta kah hăng phun kơ su, bôh ñông, mắc ca, hơdôm phun pla lăi ƀơi ngŏ anai, ƀing gơmơi amra pla ƀơi hơdôm kual hmâo ayuh hyiăng klă. Tơring čar Daknông hrưn đĭ truh thun 2025 amrra gôm hmâo rơbêh lơ 40% lŏn kla ƀơi tơring čar”.

Khua dêh čar nao pơhmư̆ mông ngă Lơphet anăp nao jơlan hơdră pla 1 klai kyâu pơtâo ƀơi Nghệ An

Rơnuč blan 3 phrâo rơgao, tơring čar Gialai ăt hmâo pơphun mơn ngă lơphet pok phun pla kyâu “Yua kơ sa Việt Nam mơtah” ƀơi Biển Hồ, Pleiku. Ƀơi anai, ơi Võ Ngọc Thành – Khua jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Gialai brơi thâo, tơring čar anăp nao tơhnal pơkă pơdŏng tơring čar jing “Čư̆ siăng mơtah yua kơ tơlơi suaih pral”; pla kyâu, pla dlai ƀu djơ̆ kơnong kơ tơlơi rơhuông adai lŏn mơnai ôh, ñu dô̆ bơdjơ̆ nao truh tơlơi pơđĭ kyar bơwih ƀong, mơnuih mơnam, bôh thâo hăng tuai čuă ngui. Amăng 5 thun rơgao, tơring čar pla laih 20 rơbâo ektar dlai kyâu hăng phun ngă tơ-ui. Tơlơi pơtrun pơsit Jơnum khua pơ ala Ping gah tơring čar Gialai tal 16, rơwang bruă 2021-2025 ăt ba tơbiă mơn tơhnal pơkă pla phrâo 40.000 ektar dlai klô, gôm sir tui dlai klô mơng tơring čar truh 47,75% amăng 5 thun pơ̆ anăp. Gum hrom ngă lơphet pla kyâu, ơi Lưu Trung Nghĩa, Khua Gơnong bruă đang hmua hăng pơđĭ kyar ƀôn lan tơring čar Gialai brơi thâo:

“Gơnong bruă đang hmua hăng pơđĭ kyar ƀôn lan amra pơphô brơi Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar črâo ba hơdôm bôh tơring glông, plơi prong pơphun ngă lơphet pla kyâu; pơkă kual pla kyâu tui kual pơkă, ƀiă hmâo, hmâo nua gah lŏn mơnai, rơhuông adai dlai klô hăng pơgang gen pioh pơlar djuai”.

Mơnuih ƀôn sang Gialai anăp nao ngă lơphet pla kyâu pơtâo

Amăng mông ngă lơphet pla kyâu “Yua kơ sa Việt Nam mơtah” ƀơi plơi prong Pleiku, Khua Sang prăk đang hmua hăng pơđĭ kyar ƀôn lan dêh čar Việt Nam hmâo jao laih 5 klai prăk djru hơđong tơlơi hơdip mơda mơnuih mơnam mơng tơring čar, hăng sa klai prăk yua pla kyâu mơtah. Bơ̆ ƀơi tơring čar Daklak, anăp nao bruă pla kyâu, pơjing dlai klô, bruă ngă yua kơ rơhuông adai, lŏn mơnai, Khul hlăk ai Sang prăk đang hmua hăng pơđĭ kyar ƀôn lan pơdŏng ƀơi Daklak hmâo pơphun pla rơbêh kơ 300 ƀĕ phun kyâu giar jŭ ƀơi Đang dlai ngui ngor plơi prong Buôn Ma Thuột. Anai ăt lĕ bruă mă amăng kơčăo bruă pla 1.000 ƀĕ phun kyâu ƀơi hơdôm blah đang bơnga, kơtuai jơlan amăng plơi prong, kual wai lăng dlai klô, dlai pơgang hlôm hlâo mơng Agribank pơdŏng ƀơi Daklak. Ơi Phan Thông Thái, Khua Khul mut phung, Kơ-iăng Khua Sang prăk Agribank pơdŏng ƀơi Daklak brơi thâo:

“Ƀing gơmơi hmâo jơlan hơdră pla 1.000 ƀĕ phun kyâu mơtah, amăng anun ƀing gơmơi pơpha 19 grŭp mut phung, ƀut mut phung pioh pla ƀơi 8 bôh tơring glông, plơi prong. Hăng mrô giăm truh 200.000 čô mơnuih lĕ ƀing gơmơi čang rơmang lăi pơthâo brơi năng ai ñu 20% klă laih. Yua mơng anun gơñu lăi pơthâo kơ pô pơkon dong, gơñu amra lăi pơthâo kơ sang anô̆, ană bă, mrô amra lu hloh”.

 Hlăk ai Daknông pla kyâu klă        

Pơhiăp amăng mông “Tết pla kyâu” bơyan bơnga Tân Sửu phrâo rơgao ƀơi tơring čar Phú Yên, Khua dêh čar ơi Nguyễn Xuân Phúc brơi thâo, hrom hăng hơdôm jơlan hơdră mă bruă mơng gơnong bruă đang hmua hăng hơdôm bôh plơi pla amăng tơlơi gir run pơgang hăng pơlar tui lŏn gom kyâu, pơčeh phrâo pla 1 klai phun kyâu amra ƀu djơ̆ kơnong kơ djru gôm dlai kyâu ƀơi lŏn hong, kơdư kla ôh mơ̆, ñu dô̆ pơplih phrâo plơi prong hăng plơi pla Việt Nam dong:

“Anai lĕ jơlan hơdră yôm phăn  kah hăng tơlơi Wa Hồ ƀing ta hmâo črâo rơđah, bruă anai ƀiă mơ̆ tŭ yua lu djru yôm phăn amăng bruă pơplih pơkra tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang hăng ƀing ta hơdor glăi amăng lu mơta bruă amăng blah ngă đưm nao hrom hăng pơdŏng lŏn ia samơ̆ Wa Hồ ƀing ta lĕ pô blung a ƀơi anăp pơphun tết pla kyâu amăng lơ 28/11/1959 yua kơ sa Việt Nam mơtah hloh hơdja agaih hloh ƀudah sa Việt Nam mơtah lĕ tơlơi phing phun mơng Jơlan hơdră sa klai phun kyâu”.

Rơnučh blan 3 phrâo rơgao, ƀơi kual gru grua đưm hlăk ai prong pran săn hơtai Truông Ƀồn, să Mỹ Sơn, tơring glông Đô Lương, tơring čar Nghệ An, Khua dêh čar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc nao pơhmư̆ dong mông ngă Lơphet anăp nao Jơlan hơdră pla 1 klai phun kyâu mơtah – Yua sa Việt Nam mơtah. Lăi rơđah ia mơtah jing ia mơng pơđĭ kyar mơng tơlơi pơđĭ kyar kơjăp yua anun, Khua dêh čar ta iâu pơthưr hơdôm khul grŭp, mơnuih dŏng yua, gum hrom hăng hơdôm plơi pla, hơdôm bôh ƀirô kiăng lar hyu, pơtrut bruă tết pla kyâu, gôm mơtah kyâu ƀơi lŏn hong kơdư kla amăng đơ đam lŏn ia.

Siu H’ Prăk: Pô pơblang