VOV4.Jarai - Khă sa amăng hơdôm kual ia dŏng ƀơi tơring čar Daklak, samơ̆ tơring glông Lak ăt tơnap mơn amăng pơhlôm ia yua kơ mơnuih ƀôn sang, biă ñu lĕ amăng bơyan phang. Ƀơi đơ đam tơring kual Liên Sơn, ƀơi hang dơnao Lak, dơnao ia prong hloh Dăp Kơdư, lu sang anô̆ mơnuih ƀôn sang ăt khom blơi ia arăng djŏng mơn ba glăi yua. Tơlơi anai dưi rơkâo đĭ laih kơ ƀirô gơgrong gah bruă anai lu wot, ăt lu wot mơn dưi čih pioh, samơ̆ tơlơi kơƀah ia ăt dô̆ hơnong mơn.

Ăt kah hăng lu sang anô̆ pơkon ƀơi tơring kual Liên Sơn mơn, ơi Ngô Công Tâm ƀơi ƀut mơnuih ƀôn sang dô̆ Hòa Thắng, hmâo lu hrơi hăng anai khom blơi ia djŏng amăng kơthung pioh yua ngă ia mơñum hăng tơnă hơbai. Sang anô̆ kơnong kơ hmâo dua rơkơi rơnai, yua ia ăt ƀu hơdơ̆ pô kiăng mơn, samơ̆ rim blan rơngiă hmâo mơn mơng 300.000 truh 350.000 prăk.

“Sang kâo dô̆ dua čô ơi yă tha đô̆č, sa hrơi mă yua sa kơthung 20 lit kơ bruă tơnă hơbai, mơñum. Hơnong ñu sa hrơi sa kơthung yap amăng 30 hrơi lĕ rơngiă mơng 300.000 truh kơ 400.000 prăk. Ia bơmun ƀô̆p đĭ ăt hmâo mơn samơ̆ bring abih laih, kơnong kơ mơnơi gơi, boh sum ao, rao uă sang đôč. Ia ƀâu hngir hăng jŭ tĭt tui anun hiưm thâo yua. Mơnuih ƀôn sang tơnap tap biă yua kơƀah ia hơdjă yua. Ƀơi hơdôm mông jơnum mơnuih ƀôn sang ƀudah grŭp mơnuih ƀôn sang, ƀing gơmơi rơkâo đĭ gưl dlông lu mơn, samơ̆ gơñu čih djă pioh hnun đôč akă ƀuh pơsir brơi kơ mơnuih ƀôn sang ôh”.

Hơdôm rơbâo bôh sang anô̆ mơnuih ƀôn sang ƀơi să, tơring kual mơng tơring glông Lak, tơring čar Daklak kơƀah ia hơdjă yua amăng lu thun rơgao

Bơ̆ yă Đoàn Thị Hồng ƀơi ƀut mơnuih ƀôn sang Hòa Thắng brơi thâo, đing pơđoh ia hơdjă kơ mơnuih ƀôn sang amăng kual răm tui laih hăng mă yua ƀu ba glăi tơhnal ôh. Dong mơng lu thun hăng anai, neh wa leng kơ blơi yua amăng kơthung ba glăi tơnă hơbai hăng mơñum. Kơnong kơ sang ñu sĭ mơdrô gơnam ƀong mơñum, khom blơi ia amăng kơthung prong ba glăi yua anun kah mơng djop rơngiă lu prăk kak biă. Yă Hồng hrom hăng hơdôm rơtuh bôh sang anô̆ mơnuih ƀôn sang amăng kual čang rơmang ƀirô apăn bruă djru gum, ngă gal brơi kiăng hmâo ia hơdjă yua hơđong.

“Sang kâo bơwih ƀong sĭ mơdrô añăm mơxăm pioh ba hyu kơ arăng sĭ amăng sang čơ tơring kual anun yua lu ia biă. Bơyan hơjan lĕ yua ia amăng kơthung đô̆ mă mơng ia hơjan pioh yua, bơyan phang lĕ yua ia măi samơ̆ lu thun hăng anai răm hĭ khom blơi ia ba glăi yua. Blơi ia amăng kơthung prong rơngiă lu prăk biă, sĭ mơdrô ƀu hmâo kơmlai đơi ôh. Hmư̆ hing lĕ dô̆ ƀơi tơring kual mơ̆ ƀu hmâo ia hơdjă yua ôh. Neh wa ră anai kơnong kơ čang rơmang kơnuk kơna lăng ba tuh pơplai pơkra brơi đing hnoh pơđoh ia hơdjă pioh neh wa plai ƀiă tơnap đôč”.

Ia bơmun lu bring hrom hăng hơdôm ring bruă ia hơdjă yua răm rai ƀu mă yua ngă mơnuih ƀôn sang ƀơi hơdôm anih anom gah tơring glông Lak, tơring čar Daklak tơnap tap

Pel ĕp glăi mơng Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring kual Liên Sơn brơi ƀuh, đơ đam tơring kual hmâo 1.680 bôh sang anô̆ hăng rơbêh kơ 6.590 čô mơnuih samơ̆ kơnong hmâo mă sa ring bruă ia hơdjă yua 150 m3 sa hrơi mlăm. Ring bruă anai dưi tuh pơplai mơng thun 2000 hăng ră anai mă yua ƀu klă dong tah, kơnong kơ hmâo mă mơng 90-100 m3 ia amăng sa hrơi mlăm, djop brơi 1/5 mrô ia kiăng đôč.

Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring kual Liên Sơn ăt lu laih mơn mơ-ĭt tơlơi rơkâo đĭ mơng mơnuih ƀôn sang kơ Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông hăng hmâo čih djă pioh mơn, samơ̆ truh ră anai, ƀơi tơring kual ăt akă hmâo dong mơn ring bruă ia hơdjă yua dưi pơkra.

Tui hăng ơi Nguyễn Anh Tú – Khua Grŭp wai lăng rơwang bruă tơring glông Lak, lu thun hăng anai, tơlơi kơƀah ia hơdjă yua ƀu djơ̆ kơnong kơ ƀơi tơring kual Liên Sơn đô̆č ôh mơ̆ ƀơi lu anih anom kah hăng să Dak Nuê, Dak Liêng, Buôn Tría... Ƀơ ƀiă lĕ yua kơ hơdôm să anai ƀơi kual klung hŭp, ia klơi mă hmâo lu bring. Mơta pơkon, yua kơ abih bang ring bruă ia hơdjă yua biă ñu răm rai laih, ƀu dưi mă yua dong tah.

Ơi Nguyễn Anh Tú lăi pơhing, tañ hloh ăt khom truh thun 2023, tơlơi ia hơdjă yua ƀơi hơdôm plơi pla amăng tơring glông Lak mơng dưi pơplih, hăng 4500 bôh sang anô̆ mơnuih ƀôn sang dưi mă yua ia mơng sa rơwang bruă 3.600 met khô̆i sa hrơi mlăm.

“Truh ră anai Jơnum min pơ ala mơnuih ƀôn sang tơring čar Daklak hmâo pơsit laih hơdră pơtrun tuh pơplai rơwang bruă hmâo 90 klai prăk kơ Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Lak ngă tui rơwang bruă ia hơdjă yua. Tal sa thun 2021 lĕ hmâo pơsir laih 5 klai pioh kơ bruă pel ĕp hăng ngă hră pơ-ar dăp hơdră. Hăng kiăo tui anun, thun 2022 tui kơčăo bruă pơsir prăk mơng Gơnong bruă kơčăo bruă tuh pơplai lĕ amra pok pơhai tal 2 dong mơng rơwang bruă amra pơkra giong amăng thun 2023 hăng mă yua”./.

Siu H’ Prăk: Pô pơblang