VOV4.Jarai-Ƀơi plơi prong Ƀuôn Ma Thuôt, tơring čar Dak Lak, Anom bruă Bơwih ƀong huă ngă hrom lu ding kơna hăng Pơđĭ kar plơi pla gah Ding jum Bruă hmua hăng Pơđĭ kar plơi pla, jơnum pok pơhai bruă mă thun 2021 gah anom bruă bơwih ƀong huă ngă hrom lu ding kơna hăng pơđĭ kyar plơi pla, hăng lu hơdră pơkă lăng ngă tui amăng tơlơi pơhing phrâo klin kheng Covid 19 aka ƀu abih laih anun hră pơkôl sĭ mơdrô rơngai pơphun ngă tui sit nik laih.

Hră lăi pơthâo ƀơi mông jơnum, yap truh abih blan 3/2021, đơ đam dêh čar ta hơmâo giăm 17 rơbâo boh anom ngă ƀong hrom lu ding kơna hăng 68 lir hơbit ngă ƀong hrom mă bruă gah bruă hmua pla pơjing. 83% mrô anom bruă ngă hrom mă bruă tŭ yua, đĭ tui 50% pơkă hăng thun 2015.

Rơnoh prăk pơhrui glăi pơkă dưm dưm sa boh anom bruă ngă hrom amăng bruă đang hmua rơbêh 380 klăk prăk sa thun. Hơmâo laih 24% mrô sang bruă ngă ƀong hrom, ngă tui hơdră lir hơbit sa dơnuai, akŏ pơjing ngă hrom giăm 1.500 hơbô̆ bruă hơmâo 2.300 mơta gơnam hăng rơbêh 3.200 anih sĭ mơdrô gơnam tui tơhnal pơkă djơ̆  hơdră pơkra ming hiam klă.

Mông jơnum pơtô lăi

Khă tui anun, mah hơmâo tơlơi bơblih samơ̆ rơnoh prăk pơhrui glăi hăng anŏ akŏ pơjing anom bruă ngă ƀong hrom ngă hmua raih daih đôč; bruă mă yua rơdêh kai hmua aka ngă sa hnong; lu jơlan hơdră yom kah hăng tuh pơ alin djru pơkra jơlan, biă mă ñu anŏ bơwih brơi kơ bruă sĭ mơdrô, jơlan hơdră kơ lŏn tơnah pơdong sang bruă, prăk čan tuh pơ alin ăt anŏ phun. Hơdôm tơlơi pơgôp hiăp lăi nao kơ bruă ngă hrom pơđĭ kyar lĕ khom hơmâo mơnuih ngă bruă, samơ̆ tơlơi thâo git gai wai lăng anom bruă ngă ƀong hrom aka djop ôh.

Yua kơ anun, kiăng djru, pơđĭ tui tơlơi thâo thăi kơ khul khua mua git gai anom bruă ngă ƀong hrom laih anun khua git gai khul khua mua ngă ƀong hrom. Ơi Mai Trọng Dũng, Kơ-iăng Khua Gơnong bruă Đang hmua-Pơđĭ kyar plơi pla tơring čar Dak Lak lăi:

“Amăng bruă pơđĭ kyar anom ngă ƀong hrom hlăk bưp lu tơlơi tơnap tap anun lĕ mơnuih mă bruă git gai wai lăng dŏ kơƀah. Khă anom bruă wai lăng gah plơi pla hơmâo pok anih pơtô brơi kơ ƀing ding kơna anom bruă ngă ƀong hrom, hơmâo anih pơtô kơ khua mua git gai. Ăt aka ƀu djop brơi ôh anŏ kiăng.

Pơ anăp anai, gơmơi čang rơmang hơmâo anih pơtô dơlăm hloh amăng bruă ngă ƀong hrom, lu ding kơna djru hrom sa boh anom bruă, pơtô kơ ƀing khua mua hơdră git gai wai lăng kiăng thâo kjăp hơdôm tơlơi pơđĭ kyar bơwih ƀong huă kiăng ba anom bruă ngă ƀong hrom pơđĭ kyar hloh ƀơi tơring čar”.

Ƀơi mông jơnum, ƀing khua mua hơmâo hmư̆ tơlơi lăi pơthâo hăng bơkơtuai hơdôm boh yom phun kah hăng: Akŏ bruă sa hnong lăi nao kơ bruă ngă hrom bơwih ƀong huă; Akŏ bruă djă pioh hăng pơđĭ tui plơi pla anih pơkra ming gơnam gru đưm sĭ mơdrô mơ̆ng thun 2021-2030; lăi pơthâo gơnam sĭ mơdrô OCOP; Pơtô brơi hơdră git gai wai lăng hăng pơphun bruă mă pơkra ming, akŏ pơjing plơi dơnong pơkra ming gơnam sĭ mơdrô, ba yua boh thâo ia rơgơi amăng bruă git gai wai lăng anom bruă ngă ƀong hrom.

Kơ-iăng Khua ding jum Bruă hmua hăng Pơđĭ kyar plơi pla ơi Trần Thanh Nam đĭ pơhiăp amăng mông jơnum

Ƀing khua mua lăi lĕ, hơdôm anom bruă ding jum pơdjơ̆ nao ăt sem glăi, jŭ yap, ngă giong bruă čih pơkra tơlơi phiăn, jơlan hơdră, tơlơi pơtrun pioh pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong lu ding kơna, ngă ƀong hrom, mă yua lŏn tơnah, duh jia, čan prăk, hmao ƀuh hăng pơsir hĭ tơlơi tơnap tap kiăng pơđĭ kyar hơđong kjăp.

Biă mă ñu lơ̆m Hră pơkôl sĭ mơdrô rơngai dưi ngă tui sit nik gleng nao kơ anŏ hơdjă rơgoh, rơnuk rơnua mơnong ƀong huă, gơnam sĭ mơdrô mơ̆ng đang hmua, ngă hiư̆m pă pơhno gơnam sĭ mơdrô tơpă, amra pơhno kơtang hloh yơh kơñ pơgi anai. Hăng anŏ gêh gal, tơlơi thâo hơmâo mơ̆ng anom bruă bơwih ƀong huă, kơnang kơ anom ngă ƀong hrom lu ding kơna, grup ngă hrom djru pơđĭ tui rơnoh mă bruă, pơkra ming gơnam sĭ mơdrô.

Kơ bruă mă phun thun 2021, Anom bơwih ƀong huă hăng Pơđĭ kyar plơi pla pơkă tơhnal pơtrun lĕ, ngă ƀong hrom lu ding kơna, lu mơnuih, pơhưč mơnuih mă bruă kơnang kơ bruă pơtô hrăm ƀơi anih ngă ƀong hrom biă mă ñu mơnuih mă bruă thun dŏ hlăk ai djru rơnoh prăk blan sit glăi mă bruă amăng anom ngă ƀong hrom kiăng djop mơ̆ng 1.500 čô truh 2000 čô.

Pok pơhai hơdră pơtô hrăm khua mua anom bruă ngă ƀong hrom, khom hơmâo hră tŭ yap mơ̆ng dêh čar hrăm bruă tui hơdră pơtrun mơ̆ng Ding jum bruă hmua hăng Pơđĭ kyar plơi pla. Djru pok pơhai ngă tui hơbô̆ bruă Hră pơtrun mrô 167/QĐ-TTg lơ 3/2/2021 mơ̆ng Khua dêh čar pơsit bruă mă ruah mă, ngă pơgiong, pok pơhư prong hơbô̆ bruă ngă ƀong hrom laih anun akŏ pơjing hơdră mă bruă phrâo tŭ yua ƀơi tơring čar mơ̆ng thun 2021-2025.

Ơi Trần Thanh Nam, Kơ-iăng Khua Ding jum Bruă hmua hăng Pơđĭ kyar plơi pla rơkâo djop tơring čar ăt pơđĭ kyar ngă ƀong hrom, mă yua rơdêh, măi mok, pơlir hơbit tuh pơ alin pơkra ming, pơđĭ kyar gơnam boh troh đang hmua tui hăng lu bruă, lu hơdră, anăp nao kơ anih bơwih ƀong huă kơnang kơ anih anom sĭ mơdrô, bơblih phrâo pơtrut pơkra ming, sĭ mơdrô, kiăng pơđĭ tui hnong pơhno sĭ mơdrô gơnam tam:

“Ƀing ta ră anai khom hơmâo tơlơi bơblih phrâo, pơđĭ kyar tui anăp ngă hmua lir hơbit lu bruă mă hăng sĭ mơdrô bơwih bơwăng ƀơi plơi pla ngă hrom lu anom ngă ƀong hrom. Anăp tal 2 lĕ hơdră OCOP tŭ yua biă mă, anom bruă ngă hmua kual plơi pla ăt lir hơbit amăng anun, khom pơmin hơduah pơtrut bruă mă anai. Anai lĕ bruă mă mơ̆ng Anom Bơwih ƀong huă ngă hrom Pơđĭ kyar plơi pla hơdai gum hrom djop tơring čar pơkra hơdră ngă hrom sui thun”.

Ăt tui hăng Anom bruă bơwih ƀong hrom hăng Pơđĭ kyar plơi pla mơ̆n, thun anai, amra pơphun pơtô hrăm kơ 300 rơbâo čô mơnuih mă bruă pơ plơi pla, kiăng pơđĭ tui tơlơi thâo mơnuih mă bruă pơđĭ kyar ngă hmua pla pơjing, gơnam tam sĭ mơdrô lu, pơprong, pơtum pơtô hrăm bruă mă gah kual plơi pla;

Pơtô hrăm mơnuih ngă hrom hơdră rĭm boh să hơmâo sa mơta gơnam djă anăn OCOP; Pơtô hrăm kơ mơnuih mă bruă amăng kual ngă hmua pla pơjing gơnam sĭ mơdrô. Akŏ pơjing hăng pơlar tui hơbô̆ bruă mă yua măi mok rơdêh kai ngă hmua, boh nik ñu 6 hơbô̆ bruă kah hăng ngă hmua pơdai, sĭ mơdrô braih hăng pla kơphê pok pơhai ƀơi tơring čar Gia Lai, Dak Lak, Đồng Tháp, Kiên Giang, Long An hăng Sóc Trăng.

Djru kơ bruă pơđĭ kyar ngă hmua, pla kyâo, rông akan hơdang kơ mơnuih ƀun rin tui hơdră pơkra ming gơnam sĭ mơdrô djơ̆ hăng anŏ bong glăi bơblih ayuh hyiăng lŏn tơnah; pơjing rai lu bruă mă ĕp ƀong huă mơ̆ng bruă hmua hăng sĭ mơdrô; djơ̆ găl hăng tơlơi gêh găl mơ̆ng mơnuih ƀôn sang sit nik.

Nay Jek: Pơblang