Bruă mă prăp lui hlăk dik dăk ngă pơgiong hmar biă mă, kiăng ba glăi mông jơnum prong mơak bruă kơphê djơ̆ lăp, anăp nao ba anăn Ƀuôn Ma Thuôt hăng tơring čar Dak Lak jing anih pơhưč hing ang  kơphê rŏng lŏn tơnah.

Anih hyu ngui plơi pla pin ia sang gru đưm Êđê Kŏ Tam, să Ea Tu, plơi prong Ƀuôn Ma Thuôt amra jing anih pơplông pơkra ming pơčeh ngă rup hiam hăng phun kơphê. Ră anai, sang bruă tuai čuă ngui anai hlăk dik dăk ngă pơgiong tơhnal bruă rơnuč pioh prăp lui djop mơta anih anom, gơnam yua kiăng ngă gêh găl kơ mông pơplông mơak, prăp lui bruă tuai hyu ĕp lăng, dŏ ngui, đih đŏm glăi, huă ƀong amăng sang gru đưm Êđê pơ anai. Yă Nguyễn Thị Ngọc Anh, Khua pô anih tuai čuă ngui pin ia sang gru đưm Kŏ Tam brơi thâo:

“Ƀing gơmơi ƀu kơnong prăp lui hơdră pơčeh pơkra rup, anŏ hiam mơ̆ng kơphê đôč ôh, gơmơi dŏ prăp lui lu anih anom pioh ĕp lăng, čuă ngui, sang jưh pơdơi pơdă huă ƀong. Ră anai, gơmơi hlăk ngă hmar pơgiong hĭ 10 boh sang jưh pơdơi pơdă, pioh pơđĭ tui mrô sang dŏ ngui truh 26 boh, abih bang jơlan glông, tơdrông tua gơmơi prăp lui gơnam či pơkra hăng prăp lui hơdră pok pơhai jơnum mơak, pơplông pơčeh ia rơgơi ngă rup lăp djơ̆ gưl tơring čar, gum hrom kiăng ƀing tuai rai pơ Dak Lak mơak pran jua”.

Anih anom juâ̆t ba tuai hyu ngui lăng glai klô đĭ tơdrông tung tai mơñam hăng ale kram Ƀuôn Đôn ăt hlăk ming pơkra hiam, prăp lui čơkă tuai nao ngui. Biă mă ñu, hlâo kơ mông mơak jơnum ngui bruă kơphê thun anai, Anom bruă ba tuai hyu ngui brơi pơdơi đĭ rơman pơgiăng hyu tuai, kiăng pơgang pioh pŭ rơman dŏ ƀiă mơ̆ng ană plơi pla pơ anai. Pơhrua nao kơ anun, pơblih hơdră ba tuai hyu ngui ĕp lăng rơman, ngui tom rơman, tơña hơduah kơ bruă hyu guăi hăng rông rơman, čơphil rup, blơi gơnam čem rơman ƀong....

Hrom hăng anun, ƀing tuai ăt dŏ ngă hrom pơdong rơnưh păng ap, dŏ đih glăi mlam amăng mơnai ia krông, čuh apui, rŏm apui djuh, lăng atông čing ring hơgor, suang arao djă tơngan hơdai tơkai yak djơ̆ hrom sa amăng plĕ grup grup mơak biă mă amăng glai klô mơmŏt mlam ik jua čing ing jua hơgor tui tơlơi phiăn juâ̆t ta mơ̆ng đưm brơi tuai lăng hăng mut hrom.

Yă Trần Thị Kim Ánh, Khua anom bruă ba tuai hyu ngui hăng sang jưh tuai Biệt Điện, anom bruă wai lăng tơdrông tung tai mơñam kram ale găn ia krông ƀơi Ƀuôn Đôn brơi thâo, truh ră anai, hơmâo 50 boh anih jưh, tuai apah pit đih amăng sang jưh tuai Biệt Điện arăng čih anăn apah dŏ djop laih. Bruă prăp lui ngui ngor bơwih brơi kơ tuai ƀơi tơdrông tung tai mơñam kram ale Ƀuôn Đôn ăt ngă giong, pơkjăp glăi laih. Bruă sem lăng hơtŭk riă tơnă hơbai asơi añăm kơ tuai blơi huă ƀong hăng pơgang rơnuk rơnua kơ tuai ăt đing nao tong ten mơ̆n:

“Anom bruă gơmơi ăt đing nao amăng bruă pơhlôm tơlơi hơdjă rơgoh rơnuk rơnua mơnong ƀong huă laih anun tơlơi rơnuk rơnua hơđong kơ ƀing tuai hyu ngui. Amăng bruă pơgang hơdjă rơgoh mơnong ƀong huă, gơmơi ruah hơdôm sang anŏ ngă bruă hmư̆ hing tơnă hơbai, arăng thâo krăn tong ten, gơnam ƀong huă anih blơi rơđah rơđong hơmâo phun tơdŭ kiăng hơtŭk brơi kơ tuai blơi ƀong huă hơdjă rơgoh. Bơ anih đih đŏm krŏm dŏ amăng hơdôm hrơi tuai hyu ngui pơ kual ngă tơdrông tung tai Ƀuôn Đôn amăng hơdôm hrơi ngui ngor gơmơi pơđĭ mrô mơnuih ngă bruă pơgang tuai rô nao rai”.

Plơi prong Ƀuôn Ma Thuôt jing anih anom pơphun lu tơlơi ngui ngor hloh. Him lăng anai lĕ anih čơkă tuai lu hloh. Sa amăng hơdôm sang jưh tuai hiam hnong pơkă 4 asar pơtŭ ƀơi tơring čar, sang jưh tuai Elaphants phường Thắng Lợi arăng čih anăn rơkâo apah anih dŏ abih mơ̆ng lơ 9-11/3. Hơdôm hrơi tơdơi kơ anun dơ̆ng, mrô tuai čih anăn rơkâo apah anih dŏ truh 90%. Lê Văn Đức, Khua wai lăng sang jưh tuai Elephants brơi thâo, ră anai sang jưh tuai hơmâo ngă giong hơdôm tơhnal pơkă dơ̆ng mơ̆ng anet aneo kiăng ngă mơak pran jua ƀing tuai pơdơi pơdă sit hyu ngui lăng jơnum prong ngui ngor bruă kơphê Ƀuôn Ma Thuôt:

“Sang jưh tuai Elephants juăt sang jưh tuai anăn rơman hơmâo prăp lui tong ten djop bruă mă bơwih brơi kơ tuai dŏ hăng huă ƀong, djop gơnam yua mă bruă pơhrôp hiam klă, djop anih dŏ ngă pơhiam, rơgoh, lăng hyu rơ-ơ̆, rơnuk rơnua hơđong, pơhlôm klă pơgang apui ƀong sang, pơgang hơdjă mơnong ƀong huă. Trenning jŭ yap glăi abih bang ƀing adơi ayong, pơtô brơi hơdră či mă bruă bơwih brơi kơ tuai. Sang jưh tuai ăt ƀuăn ƀu pơđĭ rơnoh apah anih dŏ, mơnong ƀong huă ôh pơkă hăng hrơi tơđar”.

Tui hăng yă Nguyễn Thụy Phương Hiếu, Kơ-iăng khua Gơnong bruă Gru grua boh thâo, pơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui tơring čar Dak Lak, him lăng jơnum prong ngui ngor bruă kơphê tal anai, amra hơmâo mơ̆ng 40.000- 50.000 wơ̆t tuai nao rai ngui. Truh ră anai, rơbêh 80% mrô sang jưh tuai, anih apah či dŏ pơdơi pơdă đih đŏm amăng plơi prong djop mơnuih laih. Kiăng djop brơi kơ tuai nao rai lu, Gơnong bruă Gru grua pơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui pơtrun hiăp djop sang bruă sĭ mơdrô, bơwih bơwăng kơ tuai hyu ngui, anom bruă pơgiăng ba hyu tuai sem glăi djop hơdră či mă bruă, prăp lui klă anŏ gêh găl mă bruă, pơgang tơlơi rơnuk rơnua hơđong kơ tuai rơnguai. Yă Hiếu brơi thâo, tơring čar amra pơsir kơtang hlơi pô ñu sĭ mơdrô pơđĭ nua kơ tuai rơnguai.

“Tơring čar hơmâo laih hră pơtrun hiăp djop khua mua tơring glông, plơi prong hrom hăng anom bruă ia jrao, anom bruă wai lăng anih anom sĭ mơdrô, Gơnong bruă wai lăng sĭ mơdrô khom pơgang hơđong nua sĭ mơdrô ăt kah hăng bruă wai lăng rơnuk rơnua hŭi klin kheng, pơhlôm hơdjă rơgoh mơnong ƀong huă. Bơ Gơnong bruă Gru grua lĕ ăt hơmâo hră pơtrun hiăp git gai djop sang bruă khom ngă tui djơ̆ bruă bơwih brơi tuai hyu ngui mơak, ƀu dưi pơđĭ nua gơnam sĭ mơdrô tă tăn ôh. Bruă mă hyu pel ĕp ăt hơmâo hơdră pioh hyu sem lăng ƀu lăi hlâo, nao ĕp lăng amăng mông ngă bruă, lơ̆m dŏ ngă bruă hăng tơdơi kơ mông jơnum ngui ngor mơak”.

Anŏ prăp rơmet mơ̆ng djop sang bruă, anih bơwih ƀong huă hăng djop plơi pla djru kơ bruă jơnum prong ngui ngor mơak bruă kơphê Ƀuôn Ma Thuôt tal anai čang rơmang amra ba glăi kơ tuai hyu ngui, ĕp lăng mơak pran jua, djă pioh sa tơlơi hiam amăng pran jua gơñu sit rai pơ Dak Lak amăng hơdôm hrơi pơphun ngui ngor mơak bruă kơphê.