Plơi Rìn, gah să Trường Sơn, tơring glông Quảng Ninh, tơring čar Quảng Bình lĕ plơi pla giăm guai dêh čar Lao hăng jơlan guai dêh čar glông ataih 40km. Mơnuih ƀôn sang djuai ani Kbru-Vân Kiều pơ anai ngă hmua sa bơyan hăng wai lăng kyâo glai, ngă hmua pla pơdai kơtor hăng hyu ĕp djuh, kyâo amăng glai hơdip mơda. Ơi Trần Văn Phúc lĕ mơnuih arăng đăo kơnang amăng plơi Khe Cát, să Trường Sơn, tơring glông Quảng Ninh, tơring čar Quảng Bình. Thun anai rơbêh 80 thun laih, thun hnơr ñu mơ̆ng đưm ƀiă đôč mơnuih dŏ hơdip, ơi Phúc dŏ djă pioh tơlơi hơdip mơda, dŏ dong ƀong huă djơ̆ rơ-ua pioh ngă gru kơ ƀing čơđai rơnuk tơdơi hla tui.

Hăng tơlơi gơgrong ba jing mơnuih arăng đăo kơnang amăng plơi pla, ñu thâo hluh tong ten kơ boh yôm phun pơgang guai dêh čar, rơnuk rơnua lŏn ia hăng ngă djơ̆ djop jơlan hơdră, tơlơi pơtrun mơ̆ng Ping gah, kơnuk kơna.

“Lăi nao kơ plơi pla gơmơi, plơi Khe Cát ƀing ngă khua klă soh, huăi mơñam tơpai, huăi ngă tă tăn ôh. Gơñu triăng mă bruă hmua, bơwih ƀong huă đôč mơ̆ng hlâo truh ră anai. Kâo lĕ ăt khom ba jơlan hlâo. Sa lĕ sang anŏ khom rơnăk rơgoh, dŏ dong bong huă djơ̆ lăp, hơtŭk riă tơnă hơbai tơsă kah ƀong huă brơi ană plơi pla hla tui. Dua lĕ, mă bruă ngă hmua ăt ngă hiưm khom nao hlâo pioh arăng hla tui. Mah 84 thun laih samơ̆ kâo ăt khom mă bruă ngă hmua đôč”.

Plơi Ón, sa amăng 2 boh plơi să kual ataih Trọng Hoá, tơring glông Minh Hoá, tơring čar Quảng Bình, lu kơ mơnuih ƀôn sang djuai ania Rục dŏ. Rơgao mơ̆ng anai rơbêh 60 thun, djuai ania Rục dŏ ƀơi Quảng Bình, hơdip phara hơjăn amăng glai klô, amăng rơ-ưng pơtâo Phong Nha Kẻ Bàng. Gơñu amăng rơ-ưng pơtâo anun đôč laih anun hơdip mơda, hyu pĕ boh duñ boh amăng glai či ƀong hăng hyu lua pơnah hlô čuh ƀong. Ƀuh tui anun, truh thun 2008, ƀing tơhan pơgang guai dêh čar tơring čar Quảng Bình hơmâo jak iâu, pơtum mơnuih ƀôn sang djuai ania Rục nao ngă hmua ia 10 ha. Puih tơhan pơgang guai dêh čar Cà Xèng ngă hrom djop sang bruă kơnuk kơna, pơtô lăi, jak iâu, brơi djru hơdră pơtrut bơwih ƀong huă laih anun pơgang tơlơi rơnuk rơnua dêh čar kah hăng:

Djru pơblih pơjeh djuai phun pla, hlô mơnong rông, kiăng mơnuih ƀôn sang djuai ania Rục pơđĭ kyar; thâo ngă hmua, rông akan, ngă drông war rông hlô mơnong. Hơdôm thun giăm anai, ƀơi plơi ƀun rin hloh tơring čar Quảng Bình anai, hơmâo lu sang anŏ laih hrưn đĭ ngă pơdrong, ngă hră rơkâo lŏm lui anăn sang anŏ ƀun rin. Ơi Trần Xuân Vinh dŏ ƀơi plơi Ón sa amăng hơdôm sang anŏ tui anun. Ơi Vinh brơi thâo, tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang hơđong laih hăng mơak hloh kơ hlâo adih:

“Ta khom pơmin yơh, anăm dŏ ĭn glăi kơnuk kơna djru ôh. Hlâo adih dŏ tơnap tap đơi, kơnuk kơna djru brơi sang dŏ, brơi rơmô rông. Ră anai, ta abih ƀun rin laih, gir run hrưn đĭ mă bruă bơwih ƀong huă baih lah, hiư̆m anăm tơguan nao kơnuk kơna ƀu thâo pơđĭ kyar ôh tui anun”.

Hrom hăng anun, ƀing tơhan pơgang guai dêh čar ngă hrom gong gai kơnuk kơna akŏ pơjing lu ring bruă kah hăng čuk pơkra jơlan, pla kyâo amăng glai, pơjing tơ-ui lu, pơhrua kyâo ƀơi anih lŏn kơdư kla, tuh ƀêtông jơlan nao rai amăng plơi pla, pơtô brơi hơdră čem rông hlô mơnong, pla añăm pơtam hăng phun boh čroh kiăng pơblih tui tơlơi hơdip mơda djop mơnong ƀong huă. Yua kơ anun, hơdôm boh să pơ kual giăm guai dêh čar amăng tơring čar Quảng Bình jai hrơi pơblih đĭ tui.

Trung tá Phạm Văn Phương, Khua puih kơđông tơhan pơgang guai dêh čar Cà Xèng, tơhan pơgang guai dêh čar tơring čar Quảng Bình brơi thâo, sa amăng hơdôm bruă mă yôm phun mơ̆ng tơhan kông an ƀudah tơhan pơgang guai dêh čar lĕ, khom jĕ giăm hăng ƀing tha plơi, mơnuih arăng đăo kơnang amăng plơi pla.

"Yôm hloh lĕ tơlơi thâo hluh kiăng pơklaih mơ̆ng ư̆ rơpa. Hơdôm boh sang anŏ hrưn đĭ pơklaih mơ̆ng ƀun rin hơmâo pơtrut lu sang anŏ pơkŏn hla tui, yua kơ anun lĕ hơdôm bruă mă ƀuh rơđah sit nik brơi mơnuih jum dar lăng hăng hrăm tui laih anun hơmâo lu mơnuih thâo pơblih biă mơ̆n”.

Ta dưi lăi, djop plơi pla giăm guai dêh čar ƀơi Quảng Bình hơmâo tơlơi pơblih phrâo hăng rơnuk rơnua ră anai, yua hơmâo tơlơi gum hrom prong biă mă mơ̆ng ƀing tơhan pơgang guai dehe čar. Mơnuih ƀôn sang pơ anai lăng kơ ƀing khua mua, ling tơhan pơgang guai dêh čar lĕ kah hăng phung wang, sang anŏ pô mơtam, gum pơgôp, djru hrom pơgang lŏn ia, guai dêh čar. Tơlơi tơpă, jĕ giăm mơak, pơkjăp tui tơlơi đăo kơnang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang, mơ̆ng anun, djru ƀing adơi ayong ling tơhan ngă pơgiong bruă jao yôm phara biă mă.