Nao pơhmư̆ hăng đĭ pơhiăp ƀơi mông ngă lơphet, Ding kơna Ding jum kơđi čar, Khua git gai bruă Ping gah Võ Văn Thưởng kiăng tơring čar pơtrut tui pran jua hơkrŭ lŏn ia, găn rơgao tơnap tap akŏ pơjing plơi pla jai hrơi pơđĭ kyar tañ, hơđong kơjăp.
Pơđok hră ƀơi hrơi ngă lơphet hơdor glăi, ơi Dương Văn Trang, Ding jum ping gah, Khua git gai Ping gah tơring čar, Khua Jơnum min pơ ala mơnuih ƀon sang tơring čar Kon Tum hơdor glăi thun blan hmư̆ hing đưm hlâo, gru hơkrŭ lŏn ia hing ang mơng tơring čar Kon Tum amăng 110 thun akŏ pơdong hăng đĭ kyar. Jing sa kual lŏn yôm, amăng lơ 9/2/1913, Khua wai lăng kual Đông Dương hơmâo tơlơi pơtrun akŏ pơdong anom bruă čar ƀơi tơring čar Kon Tum, hơmâo sa kual prong krên dên ƀơi kual Pơngŏ Dăp Kơdư kiăng wai lăng hăng mă yua kông ngăn lŏn tơnah kơtang hloh.
Ƀu gưt ngă hlun kơ tơhan Prang ôh, Mơnuih ƀon sang djŏp djuai ania tơring čar Kon Tum khin hơtai tơgŭ đĭ, gum hrŏm blah glăi ayăt roh. Hăng bruă akŏ pơdong Grup ping gah tơring čar amăng rơnuč blan 9/1930, Kon Tum jing anih blung a ƀơi kual Dap Kơdư akŏ pơdong Anom bruă Ping gah Cộng sản. Găn rơgao 2 tal blah ayăt Prang hăng Mi, tơhan hăng mơnuih ƀon sang tơring čar Kon Tum yŭ kơ tơlơi git gai mơng Ping gah jing khin hơtai nao hrŏm hăng tơhan, mơnuih ƀon sang dêh čar ta dưi blah ayăt, hmư̆ hing kơtang biă, gum djru hrơi Blah dưi bơyan bơnga thun 1975 pơlir hơbit lŏn ia.
Ră anai, tơring čar Kon Tum hơmâo 10 anom bruă čar gưl tơring glông hăng mrô mơnuih giăm 590.000 čô mơnuih. Rơnoh đĭ kyar bơwih ƀong mơng tơring čar lêng đĭ soh; bruă bơwih ƀong pơplih klă mơn; mrô sang anŏ rin dŏ glăi yŭ 11%; tơlơi hơdip hăng pran jua mơnuih ƀon sang hơmâo pơplih klă mơn. Pơ-ư pơ-ang kơ gru grua hơkrŭ lŏn ia mơng tơring čar Kon Tum amăng 110 thun akŏ pơdong hăng pơđĭ kyar, Ding kơna Ping gah, Khua git gai Ping gah tơring čar, Khua Jơnum min pơ ala mơnuih ƀon sang tơring čar Kon Tum ơi Dương Văn Trang pơsit:
“Hrŏm hăng dêh čar ta, tơring čar Kon Tum glăk kơjăp tơkai yak tui jơlan akŏ pơdong hăng pơgang Lŏn ia. Lăng glăi 110 thun hing ang, jai kiăng ƀing ta thâo hluh hăng pơ-ư hloh kơ tơlơi hơmâo mơng đưm hlâo, thâo tơlơi hơmâo amăng mông anai, kơnang kơ pơ anăp anai hiam hloh, rơđah bơngač hloh ƀơi jơlan mơ̆ Ping gah, Wa Hồ hăng Mơnuih ƀon sang ta hơmâo ruah. Ƀing ta khŏm gir ngă brơi hrơi blan yôm mơng đưm hlâo rơđah na nao, lăp djơ̆ hăng ơi yă ta mơng hơdôm rơbâo thun hlâo tuh dtah pơčah asar akŏ pơdong lŏn ia Việt Nam xã hội chủ nghĩa “Mơnuih ƀon sang pơdrong, lŏn ia kơtang, mơnuih ƀon sang ngă pô, dưm kơnar, thâo rơgơi”.
Pơhiăp ƀơi mông ngă lơphet 110 thun hrơi akŏ pơdong tơring čar Kon Tum, Ding kơna Ding jum kơđi čar, Khua apăn bruă git gai Ping gah Võ Văn Thưởng lăi: Kon Tum jing kual lŏn hmư̆ hing hơkrŭ lŏn ia, hmư̆ hing gah gru grua boh thâo. Găn rơgao lu tơlơi lông lăng, mơnuih ƀon sang djŏp djuai ania tơring čar Kon Tum hơmâo akŏ pơdong, djă pioh, pơtrut tui pran jua khăp kơ lŏn ia, gum pơgôp, pơčeh phrâo, sông kơtang, ha pran jua kiăo tui Ping gah, kiăo tui Wa Hồ ngă hơkrŭ, gum ngă hmư̆ hing gru grua hơkrŭ mơng djuai ania ta hăng kual lŏn Dap Kơdư prong, hiam.
Kiăng tơring čar Kon Tum dưi pơđĭ kyar tañ, hơđong kơjăp, Khua apăn bruă git gai Ping gah dêh čar ơi Võ Văn Thưởng pơƀuh brơi sa dua tơlơi kiăng djŏp gưl ping gah, grup ping gah, gong gai, Jơnum min djŏp djuai ania mơnuih mơnam, khul grup tơring čar Kon Tum lăng nao amăng hrơi blan pơ anăp anun lĕ:
“Djŏp gưl, khul grup ping gah, rim čô khua, mơnuih ping gah hăng mơnuih ƀon sang djŏp djuai ania amăng tơring čar kiăng thâo rơđah bruă kiăng ngă, tơlơi gêh gal, hrŏm hăng hơdôm tơlơi tơnap, tơlơi lông lăng, kơđiăng lui hơdôm tơlơi yôm amăng bruă blah ayăt pơklaih rơngai djuai ania, akŏ pơdong hăng pơgang ba lŏn ia amăng hơdôm thun rơgao; pơtrut tui gru grua boh thâo đưm, hơkrŭ lŏn ia mơng tơring čar, ngă mơdưh pran jua, tơlơi kơtưn kiăng hrưn đĭ, pơjing hơdôm tơlơi anun jing pran kơtang, jing bruă rơđah rơđông mơng rim anom bruă ping gah, mơng rim čô khua, mơnuih ping gah hăng mơnuih ƀon sang, gum pran, ha pran jua, găn rơgao djŏp tơlơi tơnap tap akŏ pơdong tơring čar Kon Tum pơđĭ kyar tañ, kơjăp hăng hiam hloh”.
Hrŏm hăng anun, Khua apăn bruă git gai Ping gah Võ Văn Thưởng ăt rơkâo tơring čar Kon Tum pơplih phrâo hơdră đĭ kyar, pơplih phrâo hơdră bơwih ƀong đĭ kyar lăp djơ̆ prong hăng dlăm kiăng pơđĭ kyar hơđong kơjăp, pơgang ayuh hyiăng; djơ̆ hăng ayuh hyiăng pơplih ră anai; Khŏm wai lăng pơgang hăng pơtrut tui gru grua yôm mơng đưm hlâo, pơlir hăng pơđĭ kyar tuai hyu ngui; pơtrut pôr pơthâo, iâu pơthưr mơnuih ƀon sang lŏm lui djŏp tơlơi phiăn ƀu hiam, ƀu djơ̆; ngă mơdưh pran jua pơ-ư pơ-ang, kơtưn đĭ mơng mơnuih ƀon sang djŏp djuai ania amăng bruă akŏ pơdong hăng pơgang plơi pla, lŏn ia; lăng ba bruă hơkrŭ ling tơhan, djă bong hơđong rơnuk rơnua kơđi čar, hơđong kơjăp, rơnuk rơnua mơnuih mơnam amăng plơi pla....
Ƀơi mông ngă lơphet 110 thun Hrơi akŏ pơdong tơring čar, tơring čar Kon Tum hơmâo lăi pơthâo hăng čơkă mă Tơlơi pơsit mơng Khua dêh čar tŭ yap pơlơi prong Kon Tum jing plơi prong mrô II mơng tơring čar. Tơdơi kơ hrơi ngui ngor adoh suang hơmâo anăn “Yak nao gah yang hrơi” hăng pơnah mlăi hơ-ơč kơ tơring čar Kon Tum 110 thun akŏ pơdong hăng pơđĭ kyar./.
Viết bình luận