Ia Dom lĕ să giăm guai hơmâo lu mơnuih djuai ania ƀiă dŏ hơdip amăng tơring glông Đức Cơ, tơring čar Gia Lai. Hlâo, amăng hơdôm hrơi ƀong tết hăng tơdơi anun, ling tơhan wai lăng amăng să hăng grup wai lăng mă pô ƀơi hơdôm boh plơi pla amăng să lêng kơ gum hrŏm hăng ƀing apăn bruă, ling tơhan wai pơgang guai hyu tir, pơhlôm rơnuk rơnua, hơđong ƀơi kual giăm guai. Tha plơi Rčom Tik, ding kơna amăng grup wai lăng gong guai, plơi Mok Đen 1, să Ia Dom brơi thâo, tết thun anai hăng neh met wa yôm phăn biă mă lơ̆m hrŏm hăng ling tơhan wai pơgang hơđong ƀơi guai lŏn ia.

“Kâo pơtrut pơsur mơnuih ƀon sang ƀơi să giăm guai hrŏm hăng ling tơhan wai pơgang guai. Ƀing gơmơi gum hrŏm ngă tui tơlơi črâo trun wai pơgang gong guai, jao brơi grup wai lăng mă pô tañ ĕp ƀuh hơdôm bruă ngă soh ƀơi guai lŏn ia kiăng hmao tlôn lăi pơthâo brơi kơ ling tơhan pơsir hĭ hmao tlôn”.

Amăng să giăm guai Ea Bung, tơring glông Ea Sup, tơring čar Dak Lak, tết thun anai jai dik dak mơ-ak yua tơlơi hơdip jơnap ƀiă yơh, pơhrui rĭm akŏ mơnuih lu tui hăng pran gum pơgôp kơplah wah ling tơhan hăng mơnuih ƀon sang jai hrơi kjăp phik. Yă Hoàng Thị Hằng, Khua Khul mơnuih ngă hmua să Ea Bung brơi thâo, hơdôm hơbô̆ bruă ngă hmua pơdai prong pơhrui hmâo hmăi, rông rơmô pơdjai phrâo ƀudah rông akan alêp mơ̆ ƀing apăn bruă, ling tơhan kual giăm guai črâo ba hăng djru brơi hơdôm boh plơi pla pok pơhai lêng kơ ba glăi tŭ yua hloh. Thun laih rơgao, neh met wa amăng să hơmâo akŏ pơjing khul ngă hmua pơdai hăng mơng akŏ thun mơtăm amra akŏ pơjing khul rông akan. Anai lĕ tơlơi akŏ phun kiăng neh met wa giăm guai Ea Bung pơđĭ kyar hơdôm gơnam pơƀut, hiam hơdjă hăng tŭ yua:

“Ƀing tơhan giăm guai glăi črâo ba laih dong pơjing brơi neh met wa hơdôm hơbô̆ bruă pla pơjing, rông hlô mơnong. Mah pơtô hrăm brơi rĭm boh plơi ƀiă biă mă ñu sa čô mơnuih đôč, samơ̆ lơ̆m pơwŏt glăi plơi pla ƀing gơñu amra črâo ba, pok prong, mă yua boh thâo phrâo, ƀuh ngă klă biă mă. Sit biă ñu neh met wa ƀuh hơget pơhrui hmâo hmăi ƀing gơñu amra ngă tui mơtăm, lơ̆m ngă klă ƀing gơñu hur har mơ-ak biă mă.”

Tết thun anai tañ ƀiă, yua anun sang anŏ yă Y Phương, dŏ ƀơi plơi Đăk Boi, tơring kual Đăk Glei, tơring glông giăm guai Đăk Glei, tơring čar Kon Tum ăt hăt he lu bruă ƀiă pơhmu hăng rĭm thun. Phrâo pơhrui giong hơbơi plum sĭ brơi sang măi, sang anŏ ñu hơdai nao rơmet sang. Thun anai mă mơng prăk kak sĭ gơnam đang hmua, sang anŏ ñu kah mă ƀiă pơkra ming sang. Lăng ƀing čơđai buh sum ao hiam hyu ngui Tết đuăi găn nao rai amăng jơlan glông ngă kơ sang anŏ yă Y Phương amăng hrơi tlam rơnuč thun jai pơđao amăng pran jua, yâo mơ-ak. Yă Y Phương hok mơ-ak brơi thâo, sang anŏ prap lui gơnam ƀong huă tui grua djuai ania Sêdang pioh čơkă thun phrâo:

“Hrơi mông prap čơkă thun phrâo ăt lĕ hrơi mông sang anŏ gơmơi yuă hơpuă pơdai giong laih, pơdai gui glăi truh pơ sang laih. Pơdai pơhrui glăi mơng 70-80 kơsăk. Čơkă thun phrâo sang anŏ gơmơi čuh ƀong un, đing brong. Tơdơi kơ prap lui hơdôm gơnam ƀong huă tui djuai ania pô, ngă yang rơbang kiăng wai pơgang brơi sang anŏ amăng thun phrâo hiam drơi jăn, bơwih ƀong đĭ tui. Tơdơi anun, ƀing hlăk ai amra atông čing hơgor, adôh suang, abih bang mơnuih amăng sang anŏ mơnuih tơpai čeh, ƀong huă hrŏm”.

Amăng hơdôm hrơi čơkă thun phrâo, pran jua hur har mơ-ak ƀuh amăng djop plơi pla kual giăm guai ƀơi kual Dap kơdư. Hăng ƀing apăn bruă, ling tơhan, puih kơđông tơhan lĕ sang, guai lŏn ia lĕ plơi pla, ƀong tết ƀơi puih tơhan ăt kar hăng pơ sang mơn. Mơng tơngan rơmoăn rơmĕ kơ ƀing apăn bruă, ling tơhan, ƀañ tek hơmâo klon hiam jơman pioh ƀong amăng hơdôm hrơi ngui ƀong tết anai. Mơnong ƀong huă pơkŏn ăt hơmâo amăng đang añăm, anai lĕ añăm tam hiam hơdjă, mơtah mơda, djop mă yua amăng hơdôm hrơi ƀong tết anai. Thiếu tá Lương Văn Phú, Kơ-iăng khua anom bruă ling tơhan wai pơgang guai Dak Tiên, anom bruă git gai tơhan wai pơgang guai tơring čar Dak Nông brơi thâo, anom bruă hơmâo ngă klă amăng pơ alum pran jua hăng ƀing apăn bruă, ling tơhan lêng kơ hơđong pran jua čơkă thun phrâo:

“Pran jua mơng ling tơhan lêng kơ hur har soh, hăng prap lui djop mơta gơnam tam kiăng pơhlôm brơi tết mơ-ak. Ling tơhan lêng pơsit tong ngă tui djop mơta bruă jao.”

Kar kăi hăng hơdôm thun čơkă thun phrâo, Tết Quý Mão 2023 anai ling tơhan wai pơgang guai hơdôm boh tơring čar kual Dap kơdư čơkă thun phrâo rah, kiăo tui lăng hơdôm tơlơi sit nik ƀơi guai lŏn ia, hŭi hơmâo bruă hơget thơ. Jai giăm tết bruă hyu tir, wai pơgang mơng hơdôm puih tơhan jai pok pơhai kjăp phik. Hơdôm bruă jao wai pơgang lŏn ia ăt pơphun tui hơđăp, pơhlôm na nao. Mrô tơhan ƀơi hơdôm puih kơđông lêng kơ djop hăng amra ngă tui bruă jao. Bruă hyu tir, wai pơgang mơnuih, rơdêh đuăi nao rai ƀơi kual giăm guai lêng kơ ngă tui klă, kiăng wai pơgang kjăp jơlan guai, gong guai lŏn ia ta. Thượng tá Phạm Đức Khá, Khua anom bruă git gai tơhan wai pơgang amăng jang  Đăk Ruê, ling tơhan wai pơgang guai tơring čar Dak Lak brơi thâo:

“Ping gah, anom bruă git gai hơmâo laih tơlơi pơsit git gai, Anom bruă hơmâo pơjing akŏ bruă pơhlôm mrô tơhan prap ngă bruă lêng kơ djop, pơpha ƀing apăn bruă, ling tơhan mut hrŏm hăng hơdôm grup wai lăng ƀơi guai lŏn ia, sit biă ñu hơdôm anih akŏ phun. Ngă hiưm pă amăng bơyan Tết anai đing nao hloh, pơhlôm brơi kual giăm guai rơnuk rơnua. Ƀrô bơyan čơkă thun phrâo, mơ-it tơlơi pơpŭ kơ abih bang mơnuih đơ đam dêh čar čơkă thun phrâo tum jơngum, yâo mơ-ak. Hăng ƀing gơmơi-ling tơhan wai pơgang guai, ƀing gơmơi amra ngă klă bruă jao, gum pơgôp, kjăp tơngan djă phao kơtuang wai pơgang guai lŏn ia”.

Kual Dap kơdư hơmâo guai lŏn ia glông 586 km, găn nao 32 boh să, gah 13 boh tơring glông ƀơi 4 boh tơring čar hơmâo Kon Tum, Gia Lai, Dak Lak hăng Dak Nông. Sa bơyan bơnga dong trun rai, pran gir run, gơgrong ngă tui bruă jao mơng ƀing apăn bruă, ling tơhan hơmâo hăng glăk pơgôp yôm phăn kiăng pơhlôm hơđong tơlơi hơdip mơda ƀơi kual giăm guai. Sit biă ñu amăng bơyan čơkă thun phrâo, pran kjăp mơng ƀing tơhan amra ba glăi tơlơi hơdip hơđong pơhlôm brơi mơnuih ƀon sang čơkă thun phrâo mơ-ak./.