Hơdră ngă anai blung a ba glăi laih bôh tơhnal, djru mơnuih ƀôn sang thâo hluh kơ pơplih mrô, amăng ƀrư̆ mă yua amăng tơlơi hơdip rim hrơi.

  Hăng telephone rơnuk anai hmâo tô internet, kơnong kơ dô̆ pơ̆ sang, ơi Y Kơn Niê (aê Uyên), ƀơi ƀuôn Ea Đun, să Ea Kênh, tơring glông Krông Pač ăt dưi tla prăk apui, pơmut prăk amăng telephone amuñ amĕ mơn. Ơi Y Kơn lăi pơthâo, mơng hrơi hơdră “Kual mơnuih ƀôn sang dô̆ tui hơdră mrô” dưi pok pơhai ƀơi ƀuôn, ñu hăng lu mơnuih ƀôn sang thâo hluh hloh laih, hiưm hơpă hơdră mrô hăng amăng ƀrư̆ mă yua hơdră mrô amăng hơdôm bruă mă rim hrơi. Ơi Y Kơn Niê ruai glăi:

 “Kâo ƀuh hmâo lu tơlơi gal, kah hăng hlâo adih lĕ prăk apui ta khom nao nôp mă tơl anih pơkă, samơ̆ ră anai gơnang kơ pơplih mrô mơ̆ dô̆ pơ̆ sang dưi mă yua ƀơi telephone. Tui anun gêh gal, amuñ amĕ, plai ƀiă nao rai, amra nô̆p prăk mông hơƀơi hrơi hơpă, ƀu kiăng nao tơl să ôh. Dưm nao app amăng telephone anun ăt amuñ mơn”.

  Bơ̆ hăng ayong Y Blen Niê, Khua git gai Khul glăk ai ƀuôn Ea Đun, gơnang kơ hmâo hơdră mrô, bruă pok pơhai hơdôm bruă mă, bruă khul ƀudah lăi pơthâo kơ mơnuih amăng khul hlăk ai ƀơi plơi jing amuñ, tañ hloh. Hơdôm mơnuih amăng khul hlăk ai ăt gơgrong hlâo hloh mơn lom tŭ mă tơlơi pơhing hăng lăi glăi tañ. Đa lĕ, gơnang kơ hơdră mrô hmâo djru pơkrem laih hrơi mông, gêh gal biă lom hmâo hơdôm bôh yôm kiăng ječ pok pơhai mơtăm. Ayong Y Blen Niê ruai glăi:

 “Kâo pơjing grŭp hăng lăi pơhing tui Zalo, messenger, Facebook hăng mă yua hơdôm djuai anai pioh lăi pơhing kơ mơnuih amăng khul ƀuôn Ea Đun kơ mông jơnum. Ƀuh ñu tŭ yua biă, đa ta dô̆ sa anih ăt dưi pơphun mơn jơnum lăng nao rai mơng ataih amuñ amĕ tui Zalo, Facebook”.

 Ƀuôn Ea Đun ră anai hmâo rơbêh kơ 300 bôh sang anô̆ hăng giăm truh 1.500 čô mơnuih gah 7 djuai ania dô̆ hơdip mơda hrom, amăng anun djuai ania ƀiă hơđăp hmâo rơbêh ha mơkrah. Tui ơi Nguyễn Khắc Hiệp, Khua git gai Ping gah ngă rah Khua Ƀuôn Ea Đun, gơnang kơ pơplih phun pla ba glăi bôh tŭ yua yôm, pơhrui glăi hơnong ñu sa akô̆ mơnuih thun rơgao hmâo laih 55 klăk prăk sa čô mơnuih, sa thun. Lu ñu mơnuih ƀôn sang mơng 16 thun hăng lu hloh leng kơ hmâo sa bôh telephong rơnuk anai hmâo tô 4G, mă yua wifi.

  Mơng krah blan 12 thun 2022, ƀuôn Ea Đun hmâo pok pơhai hơdră “Kual mơnuih ƀôn sang dô̆ tui hơdră mrô”, pơdŏng grŭp “hơdră mrô grŭp” hăng 5 čô mơnuih phun yua kơ Khua ƀuôn ngă khua grŭp. Mơng hrơi pok pơhing, Hơdră yua mrô grŭp hmâo pok pơhai lăi pơhing kơ hơdôm hơdră mă yua măi truh rim mơnuih, rim sang hăng phun ñu lĕ hơdră pơkă amăng măi gah hră pơgang gah ia jrao, gah mơnuih mơnam, hơdră pel ĕp lăng djơ̆ pran mơng mơnuih ƀôn sang pioh kơ mơnuih apăn bruă, mơnuih apăn bruă să tui jơlan Zalo, pơtô mă yua Internet pơhlôm klă… Anom ngă adơi ayong hăng ƀuôn ăt pha brơi mơn sa mrô prăk apah wifi brơi đôč kơ neh wa kiăng pơsur mơnuih ƀôn sang ngă juăt hăng mă yua hơdră mrô, kơtưn mă yua hơdôm anăn lăng nao rai mơng ataih.

Ơi Nguyễn Khắc Hiệp lăi lĕ, hăng hơdră ngă mơng grŭp yua mrô grŭp lĕ “nao tơl bah amăng, pơpoh rim sang” kiăng lăi pơhing kơ pơplih mrô, mơnuih ƀôn sang ƀuôn Ea Đun amra ƀơƀrư̆ pơplih tơlơi juăt mơng hlâo hăng pơđĭ tui rơnoh mă yua măi mok.

 “Hluai tui hơdôm mông jơnum mơnuih ƀôn sang ăt kah hăng hơdôm jơnum ngui, jơnum bruă lĕ grŭp ăt nao dơlăm lăng tui klă mơng neh wa, ăt lăi pơhing hyu mơn, pơsur neh wa gum hrom yua măi mok. Anai lĕ tơhnal tal sa pơkă mơng Ping gah hăng dua dong lĕ djru kơ bôh tŭ kơ rim mơnuih ƀôn sang pô amăng bruă bơwih boang ăt kah hăng amăng mă yua măi djru kơ tơlơi hơdip mơda mơng neh wa. Drơi pô kâo hai kah hăng abih bang mă yua Internet yơh lu, lăi pơthâo tui jơlan loa lĕ ƀiă đôč, samơ̆ lăi pơthâo hăng hơdôm glông măi djă hyu hăng ƀing gơmơi pơjing plăng Zalo grŭp yua măi mă bruă mơng ƀuôn. Mông hơƀơi hrơi hơpă neh wa hơduah ĕp lăng amăng hơdôm hơdôm mrô QR Code grŭp mă yua măi lĕ hơdôm tơlơi pơhing bơdjơ̆ nao neh wa leng kơ dưi hmâo mă soh”.

Yă Trần Thị Vân, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Ea Kênh, tơring glông Krông Pač brơi thâo, anăp nao, bruă bơkơtưn "Pơplih mrô rơwang 2022-2025" yua kơ Jnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Krông Pač pok phun, să iâu pơhrui abih bang glông bruă kơđi čar gum hrom hơdôm khul grŭp, anom bơwih ƀong hăng hơdôm gưl mơnuih ƀôn sang gum hrom kiăng lar hyu bruă truh pơ̆ abih bang hơdôm bôh plơi pla, khul ƀut. Mơng hơdră ngă gru blung a yua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Krông Pač pơdŏng ƀơi plơi Tân Đông (să Ea Kênh), truh ră anai, să hmâo pok pơhai pơphô hlâo ƀơi ƀuôn Ea Đun lĕ, ƀuôn pha ra hăng lu mơnuih djuai ania ƀiă dô̆, bôh thâo hră ƀu dưm kơnar. Yak blung a lăng ƀuh mơnuih ƀôn sang anăp nao klă mơn, kơtưn mă yua pơplih mrô amăng bruă bơwih boang, tla prăk.

 “Pơ̆ anăp anai kiăng ngă tui bruă mơng grŭp yua măi mă bruă lĕ să hmâo pơjing laih kơčăo bruă 100% plơi pla amăng să amra lăi pơthâo plơi yua mrô mă bruă anai, kiăng mơnuih ƀôn sang ngă juăt hơdôm hơdră mă yua măi mok bơdjơ̆ nao mrô kah hăng tla prăk ƀu kiăng yua prăk mơta, tla prăk mơng ataih bơdjơ̆ nao apui yua, tuh jia laih anun hơdôm bôh yôm pơkon”.  

 Dong mơng hơdôm bôh tơhnal blung a, hơdră “Kual mơnuih ƀôn sang tui hơdră mrô” hmâo lar hyu truh laih ƀơi lu plơi pla amăng tơring glông Krông Pač, hăng rơbêh kơ 250 grŭp yua măi mă bruă dưi pơjing, pơsir hyu djop ƀơi hơdôm bôh plơi pla, grŭp, ƀut. Hơdôm grŭp, ƀut anai hmâo tơlơi gum hrom mơng lu črăn bruă kah hăng grŭp wai lăng mă pô, grŭp mă bruă Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam, mơnuih amăng khul grŭp, nai pơtô čơđai, mơnuih amăng khul kông ang, hlăk ai… Mơng anun djru bruă pơplih mrô mut amăng tơlơi hơdip mơda mơng anih anom gêh gal truh wot kual asuek, ataih, kual tơnap tap./.