Hơdôm hrơi anai, anih tuai čuă ngui pơ đang hmua Cún Puppy Farm ƀơi phường 7, plơi prong Đà Lạt, tơring čar Lâm Đồng dik dak hơmâo lu tuai nao čuă ngui. Mah hơmâo lu bruă amăng čơkă tuai, črâo ba, ba hyu tuai čuă lăng, samơ̆ mơng ƀing mơnuih wai lăng truh pơ mơnuih mă bruă ƀơi anih bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua anai hlơi hlơi lêng kơ hok mơ-ak hăng hur har pran jua. Amai Thành Thị Thùy Vân, mơnuih wai lăng anih bơwih brơi tuai čuă ngui anai brơi thâo, găn rơgao 6 thun pok bơwih brơi tuai, ngă rah, bơngŏt rah yua lu ring bruă arăng ƀu brơi man pơkra, Đang tuai čuă ngui Cún Puppy Farm sit nik hơmâo anom bruă bơdjơ̆ nao amăng ƀon lan črâo brơi bruă ngă hră pơ-ar, tŭ yap akŏ bruă pơplih mơng lŏn ngă hmua hơdai nao lŏn yua tuai hluai hor kiăng man pơkra jing anih bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua lăp djơ̆ hloh.

“Hlâo anun, amăng hrơi blan ngă, hơmâo hơdôm anih kiăng mă yua ƀơi sa anih bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua anun lĕ anih pioh rơdêh, anih čơkă tuai, anih pơdă prưng, wŏt sang juă glai brơi kơ tuai ăt bơdjơ̆ nao kơ bruă man pơkra djơ̆ pơkă hă ƀŭ. Anai lĕ tơlơi gun mơ̆ djop anih bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua lêng kơ bưp. Ră anai hơmâo hơdôm hră pơ-ar črâo ba tong ten, bruă ngă hră pơ-ar hơmâo pơgiong kiăng pơplih mă yua lŏn tui tơlơi kiăng. Anai lĕ bruă pok phư, ngă gêh gal hloh kiăng anom bơwih ƀong ƀudah ƀing mơnuih khin hơtai tuh pơ alin pơđĭ kyar bơwih brơi tuai pơ đang hmua”.

Thun 2015, Đà Lạt-Lâm Đồng hơmâo bruă ngă phun amăng bơwih brơi tuai pơ đang hmua, hăng lu hơbô̆ bruă pok mă mơng hơdôm đang pla bơnga hăng añăm tam, hơbơi pơtơi, boh troh. Ƀuh bruă bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua hơmâo tơlơi dưi prong kiăng pơđĭ kyar, gong gai ƀon lan ƀơi anai hơmâo ba tơbiă akŏ bruă ngă lông lăng pơjing hơdôm hơbô̆ bruă bơwih brơi tuai pơ đang hmua amăng tơring čar Lâm Đồng. Samơ̆, yua aka ƀu hơmâo tơlơi črâo ba tong ten mơng djop ding jum, gơnong bruă ba truh kơ bruă pơđĭ kyar hơbô̆ bruă anai bưp lu tơnap tap, gun găn, sit biă ñu lĕ hơdôm hơnong pơkă kơ man pơdong, dưm dăp mă yua lŏn, bruă pơkra bơbung pơging amăng lŏn ngă hmua, pơplih lŏn ngă hmua hơdai nao yua bơwih brơi tuai čuă ngui…

Tui ơi Trần Quốc Tường, kơ-iăng Khua gơnong bruă wai lăng lŏn mơnai glai rưng tơring čar Lâm Đồng, tơlơi phiăn lŏn mơnai thun 2024 hăng hơdôm hră pơ-ar črâo ba ngă tui amra pơgôp pơsir hĭ tơnap tap, tơlơi gun găn anai, lơ̆m brơi mă yua lŏn mơnai tuai hluai kiăng, sit biă ñu lŏn ngă hmua hơmâo mă yua pơlir hăng sĭ mơdro, bơwih bơwang. Hluai tui tơlơi anun, ƀing mơnuih, anom bơwih ƀong sĭ mơdrô kiăng pơđĭ kyar bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua kiăng pơjing akŏ bruă mơ-it nao djop gưl tui tơlơi glăm ba tŭ yap, tơdơi anun pơgiong bruă duh prăk kak hăng hơdôm hră pơ-ar bơdjơ̆ nao.

“Tơlơi phiăn lŏn mơnai anai, sa blah lŏn ngă hmua hơmâo pơlir mă yua tui tơlơi kiăng phara, dưi man pơdong hơdôm ring bruă akŏ phun kiăng bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua, pok phư brơi hơdôm boh sang anŏ hăng anom bơwih ƀong sĭ mơdrô. Bruă ngă hră pơ-ar ƀing ta kiăng ngă tui akŏ bruă, amăng akŏ bruă anun pơdah hơdôm boh tơhnal hơmâo anih pơdong, kual lŏn mơnai, bruă pok prong, mă yua tui kiăng lĕ lŏn hơget. Tơdơi anun, mơnuih yua lŏn mơnai kiăng duh prăk kak, kiăo tui dong gơnong bruă man pơdong, anom wai lăng plơi prong jao brơi hră man pơdong”.

Mah truh ră anai, tơring čar Lâm Đồng hơmâo giăm 20 hơbô̆ bruă bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua, amăng anun kơnong hơmâo 3 anih bơwih brơi tuai hơmâo tŭ yap. Samơ̆, gơnam bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua hơmâo ƀơƀrư̆ ba glăi tơlơi dưi prong, ngă kơ tuai čuă ngui hơmâo tơlơi mơ-ak phara amăng pran jua, pohưč hăng tuai djop hnưr amăng lŏn ia hăng mơng tač rơngiao. Yap mơng thun 2018 truh ră anai, bruă bơwih brơi tuai čuă ngui anai ƀơi Lâm Đồng hơmâo pơhưč rơbêh 7 klăk čô tuai nao ngui hăng pel ĕp, ba glăi pơhrui lu brơi mơnuih ƀôn sang.

Ơi Phạm S, Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Lâm Đồng brơi thâo, ră anai tơring čar glăk đing nao pok pơhai ngă tui tơlơi phiăn lŏn mơnai thun 2024 brơi ha amăng plĕ, mut hrŏm hăng tŭ yua, ngă gêh gal brơi mơnuih ƀôn sang, anom bơwih ƀong sĭ mơdrô pơđĭ kyar gơnam bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua djơ̆ hăng tơlơi pơkă amăng tơlơi phiăn.

Amăng hrơi blan rơgao yua aka ƀu ngă ha amăng plĕ tui hơdră bruă, ră anai hơmâo pơsir hĭ laih. Hơdôm anom bruă bơdjơ̆ nao kiăo tui hơdôm tơlơi pơkă ră anai kiăng črâo ba mơnuih ƀôn sang, pơtrut pơsur, ngă gêh gal brơi djop khul grup, ƀing mơnuih pơđĭ kyar bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua, ngă tui tơlơi dưi, tơlơi gal mơng tơring čar Lâm Đồng. Amăng hrơi blan rơgao, bruă pơđĭ kyar bơwih brơi tuai amăng ƀon lan lu hloh ƀơi Đà Lạt hăng kual jum dar, bơ hơdôm boh ƀon lan kual Dơnung, wŏt Bảo Lộc, Bảo Lâm, Di Linh mah hơmâo tơlơi dưi, tơlơi gal samơ̆ aka ƀu ngă ôh. Tơring čar hơmâo git gai, pơtrut pơsur phrâo dong kiăng pok anih bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua pơ anăp anai”.

Đà Lạt - Lâm Đồng lĕ kual ayuh hyiăng rơ-ơ̆ djop bơyan, hơmâo tơlơi dưi hăng tơlơi gal kiăng pơđĭ kyar pla djop añăm tam, hơbơi pơtơi phara, hrŏm hăng bruă đing nao yua boh thâo phrâo amăng ngă hmua hơmâo ngă kơ gơnong bruă ngă hmua pơđĭ kyar kơtang. Anai lĕ tơlơi kiăng hăng djop, anai lĕ tơlơi dưi phara kiăng ƀon lan pơđĭ kyar bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua hăng dui ba hơdôm gơnong bruă bơwih ƀong pơkŏn pơđĭ kyar hrŏm. Bruă tơlơi phiăn lŏn mơnai 2024 brơi mă yua lŏn ngă hmua hrŏm hăng bruă sĭ mơdrô, bơwih bơwang, rông hlô, pla phun kyâo jrao…amra pơtrut yôm hơbô̆ bruă bơwih brơi tuai čuă ngui pơ đang hmua ƀơi Đà Lạt-Lâm Đồng pơđĭ kyar hơđong kjăp ƀiă dong. /.