VOV4.M'nông: Nar plơ\ tay ngih sam [u\t le\ êp tât yơn ăp me bơ\, kon ho\k n’hanh nai ta ăp xă nkual jru ngai bah n’gor Gia Lai hôm e âk nău rvê. Du đêt nkual, gay tât ngih sam [u\t, kon se hôm e an rgăn dak diăng, klach rvê mro mrăng, ngăn lah dôl tâm yan mih dak lip hô.

            Nô Siu Phưr, [on plei Glung, xã Yang Nam, rdeng nkre kon bu ur ta ndeh honda, tât dak me Lơ Pơ, nô nsru\ng rlu du [lât yor dak hao têh ma bong dak me hvi, yơn lôch nê nô nha [^t ndeh choah dak me đo\ng. lôch du rnôk tâm ndăng đah n’hong dak hoch, ndeh lăn dơi đo\ng, le\ bar hê bơ\ kon nô Phưr ndjuh le\ nuih n’hâm. Nô Phưr an g^t, u\ch an kon hăn nti mô lah hăn tât nklang xã, nkuâl ri kônh wa way uănh rnoh têh hao dak me da dê:

            “Dak têh choah klach kh^t nu^h, klach rvê. Rnôk dak jê| ri choah dơi, rnôk dak têh mô dơi choah rlău. Mpo\ng ngih dak [ư ntung an nai nt^m kon se nti hăn nti r^ng”.

            Dâk bah meng kơh dak, wa Kpă H’tech, [on plei Glung, xã Yang Nam, an g^t, tâm ăp nar mih, dak me hao têh ri ntung trong rsong hăn geh tăch gâl. Geh rnôk, le\ ma pơh, mô dơn nê n’gul khay kônh wa mô dơi choah rlău dak me. Yor kơt nê|, nău hăn nti bah kon se tâm nkual way rlu t^ng dak hao têh. Ta rnôk dja nchrăp lăp tâm khay hăn nti, lah khay mih n’hach hô đo\ng, tâm ban kơt âk me bơ\ kon se nti êng [a [a\ tâm nkual, wa Kpă H’tech du\t rvê an kon he:

            Rvê an kon, geh rnôk mih têh mô an kon hăn nti, klach dak me hao têh, ngăch ngăn, bar pe mông hao ndal du tơ\ kơt nê|. Geh rnôk rlu bar pe pơh, dak rhuăt mơ dơi hăn. Nai nt^m tâm [on mô dơi choah rlău ơm. Khay dja tât khay 10, 11 mơ le\ dak têh. Rvê an kon, u\ch geh ntung an kon hăn nti r^ng ăp nar, hăn to\ng ăp”.

            Ta mpeh bah dâng luh nar xã Yang Nam, mpeh kăl ti dak me Lơ Pơ geh 3 [on rnoi Jarai gu\ rêh. Gay nta trong dơh an kon se nti gưl tiểu học, n’gâng kan nt^m nti ta ntu\k le\ rdâk njêng 3 ntu\k nhih nti tiểu học ta 3 [on rho\ do\ng nt^m n’hanh nti an rlău 200 kon se. Nai nt^m Nguyễn Gia Cường, Hiệu trưởng Nhih nti Tiểu học Nguyễn Nhạc, xã Yang Nam an g^t, tâm ăp nar mih, dak me hao têh, ri ăp kon se ân rlu nti. Nkô| lah yor nai nt^m mô dơi choah dak hăn tât nhih nti:

            “Dak me ta aơ, dak ri hao du\t ngăch yơn ju\r ri du\t mbrơi. Rnôk mih têh ir ri nai nt^m mbra mô dơi hăn nt^m nar nê. Trong nkra ri, rnôk ma mih dak hao têh ir mô dơi hăn ri ăp nai ân kơi hăn nt^m nar prao, nar pơh, mô dơn nê ân nti le\ ma nar măng mơ ban bôk nău nt^m nti”.

            Đah gưl nti trung học cơ sở, ta xã Yang Nam le\ rdâk njêng trong leo [ư nhih nti bán trú. Nai nt^m Nguyễn Thị Tường, Hiệu trưởng nhih nti Phổ thông dân tộc bán trú Trần Quang Diệu, xã Yang Nam, an g^t, trong leo [ư nhih nti bán trú dơi nkuâl, xã n’hanh nhih nti mât [ư tâm ban kơt nội trú, geh jay gu\, geh jay sa an ăp kon se. yơn lah, tă bah tơm prăk mpêt đê|, nău ntuh kơl jay gu\ bán trú mhe to\ng du\t âk an 60 kon se nti dơm. Tâm rnôk, năm nti mhe dja, nhih nti geh bơi 200 kon se nti. Âk kon se nti bah âk [on mpeh kăl ti dak nha s^t jay lôch ăp mông nti mô lah tât kêng du\t pơh mơ s^t yơn lah mâp trôk mih, ăp kon se mbra rlu le\ ma pơh, n’gul khay. Rlu nti âk jêng tât ăp kon se jêr t^ng ban bôk nău nt^m nti n’hanh nău ntlơi nti đah ăp kon se ta ăp [on mpeh kăl ti dak me geh âk:

            “Ăp kon se gu\ tay bán trú, ta ăp [on mpeh bah kăl ti dak, nar prao ăp kon se s^t jay hôm tât nar ngoăy ăp kon se hăn nti tay. Yơn nar ngoăy bôk pơh lah geh mih têh, dak têh ri ăp kon se mô dơi choah hăn ơm. Lah mih ntoch jong le\ ma pơh ri pha lah ăp kon se nê ân rlu nti dơm, ăp kon se rlu nti âk roh le\ nău nti jêng ăp kon se d^l ngăch. Jêng rnoh âk kon se ntlơi nti mpeh bah kăl ti dak me ri âk lơn ăp [on êng [a [a\.”

            Tâm rnôk kâp geh du ntung hăn nâp ue\h, dak me Lơ Pơ nha hôm nău rvê têh đah ăp me bơ\ kon se tâm ban kơt n’gâng kan nt^m nti ta xã nkual jru ngai Yang Nam, nkuâl Kông Chro đo\ng. Lơn lah khay hăn nti lah khay mih dak bu\k hô, nău rvê nê lơn ma hô rlău âk tơ\./.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân