Ôi kêng dŭt pơh, tâm jay rgum ƀon buôn Puăn, xã Ea Phê, n’gor Dak Lak, nău nteh chĭng gong n’gloh lam nkre đah nău nteh ntĭm nti bah bu hăr blău. Du ding jay lah ăp kon se jê̆ lor bôk năp nhŭp mâng pŭn goh. Hôm mpeh du ding ăp bu hăr blău tâm ƀon dôl nti tay ăp nău chĭng gong way ơm gay tâm râp goh di lơn, ăp tŏng lơn.

Du ding lah nău nteh chĭng gong bah ăp mpang ti hôm dăng kŭng rkŏng, geh rnôk tâm râp mô tâm ban. Ta du ding êng, ăp bu hăr blău âk năm krêp dêh đah chĭng gong dôl ntơm tay bah ăp nău chĭng gong way bên đŏng. Wa Y Cư Ayun, rlău 50 năm deh, ta buôn Puăn, nkoch:

“Ntơm nơh gâp gĭt đŏng, geh tŭr goh yơn mô hŏ blău ngăn, nti ri kơt joi êng đah băl mpôl dơm. Nar aơ gâp nti tay, oh nô nti tay an di, an wât âk lơn gay mpeh xã ŭch jă he hăn tâm nđŭr njroh mprơ, tŭr goh chĭng gong, ndăch rvăch, hăn nchreng an uănh. Nê lah nău way bah nuĭh Rđe he, he ân ân ndray tay jêh aơ tay mô roh hêng.”

Nuĭh dâk ntĭm lah Nghệ sĩ ưu tú Y Phôn Ksơr. Jay ta phường Buôn Ma Thuột, yơn rnôk dơi n’gâng kan văn hóa jă, păng mô rnam trong ngai rlău 40km tât jay rgum ƀon buôn Puăn, xã Ea Phê tâm ăp kêng dŭt pơh, trêng nti tay ăp ntil ndơ he hŏ rgum gĭt gay dơi mât ndray tơm ndơ mpêt khlay bah u che he kăl e. Nghệ sĩ ưu tú Y Phôn Ksơr mpơl nău, nău păng dŭt rvê lah nău tih leh tâm mât ndray rnôk nău nteh chĭng gong mô dơi trêng nti tay di trong.

“Aơ lah du rnôk gay he trêng nti tay lĕ rngôch tâm rnôk hôm geh nău dơi, yor ăp nkual geh du trong tŭr goh êng êng yơn gâp dôl ŭch rŏng lah nău tŭr goh tơm lĕ dĭng nuĭh gĭt da dê. Rnôk hŏ ntĭm, trêng nti tay chĭng gong an rơh druh ndăm bah kơi ân ăp kôp, kơp lĕ ma bor chĭng Knah, kơp lĕ ma gâr, kơp lĕ ma bor chĭng C’har gay lĕ rngôch ăp mon său, ăp oh, ăp bu hăr blău gĭt da dê.”

Jrô nti ta buôn Puăn geh nklăp 30 nuĭh nti lah druh ndăm rchong n’hanh bu hăr blău nuĭh Rđe. Tâm 25 năm deh, rlău ma tŭr goh, nuĭh nti hôm ndop, rhôp video, keh mbrô ăp nău chĭng gong way ơm. Aơ lah ngoăy tâm pe jrô trêng nti chĭng gong, dơi Sở Văn hóa, Thể thao n’hanh Pâl nđaih n’gor Dak Lak ƀư tâm khay rlu nti gay ndơ̆ nău kan mât ndray tay tâm nsum mpôl; lah trong ma n’gâng kan văn hóa ta ntŭk an ƀư gay ƀư jêng ngăn ngăn ăp nău dơn kan bah Nghị quyết 80 ma ăp nău kan mât ndray nău kan bah tâm dâng.

Tĭng wa Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao n’hanh Pâl nđaih n’gor Dak Lak, lôch n’gor an ƀư Nghị quyết 03 mpeh trong ntop kơl mât ndray n’hanh ntik n’hao rnoh khlay ntŭk tŭr goh chĭng gong, n’gâng kan văn hóa dôl ntĭm nti ăp ntŭk lor nchrăp rdâk njêng trong nchrăp, tâm pă tơm ndơ gay ndơ̆ ăp trong kơl lăp ngăn tâm nău rêh.

“Sở hŏ nsŏng kơl UBND n’gor mpeh Trong nchrăp an tĭng ƀư nghị quyết, geh siƀŭt ntĭm nti an ăp ntŭk geh tât ăp nkô̆, ăp trong kơl dơi nkoch mbơh tâm nghị quyết ân đăng ký ơm gay geh trong rƀŏng n’hanh nsŏng kơl n’glăp tâm trong nchrăp sŏk dŏng prăk tâm năm 2027. Ndrel đah nê geh đăng ký gay an ƀư Nghị quyết mât ndray n’hanh ntik n’hao rnoh khlay văn hóa Bài chòi. Aơ lah bar drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay gưl neh dak tĭng ƀư bôk nău kan mbrô 14 bah n’gor”.

Ntơm bah nău ntop kơl trêng nti chĭng gong, an ƀư mât ndray nău mprơ Bài chòi tât nchih hồ sơ ăp drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay mhe, Dak Lak dôl tĭng kơn ndơ̆ ăp nău kan mât ndray văn hóa way ơm plơ̆ tay đah nsum mpôl. Nău ŭch mô n’glĕ ta nău mât ndray tay drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay, ma nta trong dơh gay ăp rnoh khlay văn hóa dơi kơt dŏng ngăn n’hanh nđơn trêng tay tâm nău rêh.

Yơn lah, mât ndray văn hóa way ơm mô dơi kâp nơm tâm bar pe jrô trêng nti mô lah ăp trong nchrăp glêh nar. Aơ lah rnôk jŏ jong, ân geh nău ndrel hăn bah lam trong kan chính trị, ntơm bah lôch jêh ăp tŏng trong tĭng, trong kơl tât tâm pă tơm ndơ n’hanh leo tĭng ƀư. wa Y Nhuân Byă, groi Kruanh UBND n’gor Dak Lak an lah, Nghị quyết 80 bah Trung ương lah ntŭk nsing khlay gay n’gor rdâk njêng trong nchrăp n’hanh an ƀư lor tơm ndơ an pah kan mât ndray văn hóa bah tâm dâng.

“Nghị quyết 80 lah Nghị quyết n’gâng tơm, dŭt na nê̆ gay he tĭng ƀư nău mât ndray săk tơm văn hóa tâm ăp drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay mô mpơl săk kơt chĭng gong n’hanh du đêt ntil ndơ êng ƀa ƀă. Nkô̆ dja ân dơi mĭn uănh lor, geh trong nchrăp an ƀư na nê̆, tâm pă an ăp ntŭk kan”.

Nghị quyết 80 hŏ njêng rĭng grep gay ăp n’gâng kan tâm dâng rdâk njêng ăp trong nkra tâm di đah ngăn ngăn. Đah Dak Lak, jêng ngăn ngăn Nghị quyết 80 mô dơn lah an ƀư ăp nău mât ndray, ma hôm nta trong dơh gay ăp ƀon lan, ăp bu hăr blău n’hanh rơh kơn druh ndăm jêng nkô̆ bôk bah rnôk mât ndray săk tơm văn hóa, nta tay trong dơh gay drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay dơi mât ndray bah ƀon lan nơm.