Jay ŭnh jêt bah rnăk wâl yuh Ksor H’Liên, 37 năm, rĭng mro hit ŭnh. Tâm ntŭk ntô nê, geh ŭnh năk long hâng, geh âk sah, dak nông, ăp play mbô kro yôk ta mpir... Du mlâm điện thoại thông minh dơi dăp rep gay rhôp tay ăp nău ƀư bah H’Liên.

Yuh nkre ƀư ndơ sa, nkre quay video. Bah trong ndơ, nkret gâm an tât rnôk sa, lĕ rngôch dơi yuh rhôp tay n’hanh nkoch tâm mạng xã hội. Đah H’ Liên, jay ŭnh jêt nĕ mô knŭng lah ntŭk gâm ăp piăng trau rnăk wâl, ma hôm mbơh yuh nkah gĭt mpeh nău rêh, gŭ âm bah nuĭh Jarai. “Jay ŭnh aơ đah gâp mô knŭng lah ntŭk gay gâm sa ma hôm lah ntŭk gâp ŭch mât tay du gâl nău ơm bah nuĭh Jarai mpôl hên. Yor nê gâp nsrôih ƀư du ntŭk ntô dăch dêh, geh ŭnh long, geh sah, geh dak nông, geh mbô... Gâp ŭch rnôk bu tât ta aơ wât tay mpeh trong nuĭh Jarai ngêt sa, gŭ âm n’hanh mât ăp nău uĕh văn hóa bah nơm”.

Yor geh ăp rup gui ơm nĕ lĕ jêng nău ueh tâm ăp video bah H’Liên. Bah jay ŭnh jêt, ăp ndơ sa ơm bên tâm nău rêh nuĭh Jarai kơt n’ha bum wâr, blân tăng juh ka kro, bôh trĭch... ntơm luh tâm mạng, tât đah âk nuĭh lơn. Rnôk ăp video dơi yuh H’Liên nchih tâm tài khoản fecebook Mị Son, lĕ wăch rgum hang rhiăng rbăn, jêh nĕ hang rkeh nuĭh uănh n’hanh ôp lah.“Bôk năp ri gâp mĭn lah quay phim gay mât tay, jêh nĕ nkoch an băl bên, nuĭh bên uănh. Mô gĭt ăp video nĕ dơi âk nuĭh uănh. Geh ăp nău ôp lah mpeh trong ƀư ndơ sa, ndơ gâm, mpeh nău way ơm bah nuĭh Jarai. Gâp saơ dŭt răm n’hanh geh đê̆ đŏng  nău ndrăt”.

Bah nău uănh nĕ, ăp ndơ sa tâm video mbrơi dơi tât ty nuĭh uănh. Yuh H’Liên ƀư ndơ sa n’hanh nkoch ndơ tâm mạng xã hội. Ăp ndơ sa way ơm mô knŭng dơi âk nuĭh gĭt tât ma hôm nsĭt tay du đêt nău geh an rnăk wâl. Lơn lah, trau ka hấp juh n’ha klôih n’hanh bôh trĭch dơi ŭch ngăn: “Rnôk bôk năp gâp ƀư ăp ndơ sa aơ gay sa tâm nar bah rnăk wâl dơm. Jêh rnôk video dơi âk nuĭh uănh ri geh âk nuĭh njuăl ôp: “yuh geh tăch đŏng”, “dơi njuăl an gâp du rlŭ ka juh đŏng”. Rnôk nĕ gâp mư mĭn, lah ăp nuĭh lĕ ŭch ndơ sa aơ ndơ lơh he mô rlong ƀư ndơ gay tăch. N’hanh ka hấp juh n’ha klôih lah trau gâp dŭt ŭch, yor aơ lah ndơ sa bên bah nuĭh Jarai n’hanh ndơ sa dơi âk nuĭh ôp ngăn. Aƀaơ ri rlău ma nkoch ndơ sa ta mạng xã hội gâp geh tay du đêt prăk an rnăk wâl”.

Bah kơi ăp gưl phim rkeh view nĕ, hôm geh nău ntrŭt đă, hăn ndrel bah rnăk wâl, lơn lah sai yuh, nô Ksor Hai. Nô lah nuĭh gŭ bên, uănh bah ăp nar bôk năp yuh ntơm quay video, n’hanh lah nuĭh wât âk lơn nău răm, nău ŭch ma yuh an nău kan aơ. “Bôk năp saơ sai gâm trau sa bah nơm, rnăk wâl saơ răm n’hanh mha yor ăp ndơ sa bên lŏ dơi âk nuĭh uănh tât kơt nĕ. Saơ sai ŭch n’hanh ƀư nar lơ ueh ri ăp nuĭh kơl da dê, nuĭh dơi kơl ri kơl dơm. Rnăk wâl răm đŏng yor tă bah ăp video nĕ, âk nuĭh gĭt tât ndơ sa bah nuĭh Jarai nơm”.

Nău ƀư jêng ueh tâm ăp video bah yuh H’Liên mô knŭng gŭ ta nău jêr, ma bah ăp rup gui ueh, ngăn ngên. Yuh Phan Thị Liên, ta phường Pleiku, n’gor Gia Lai, an gĭt:

“Gâp ŭch ăp gưl phim bah H’Liên yor pơng dŭt ngăn ngên n’hanh dăch dêh. Tă bah ăp nău nkoch ngăn yuh mô knŭng kơl ăp nuĭh wât lơn mpeh nău rêh, văn hóa bah nuĭh Jarai ma hôm mât tay ăp nău dŭt ueh, dŭt bên bah ƀon lan”.

Bah ăp ndơ sa bên tâm jay ŭnh rnăk wâl, yuh Liên dôl ndơ̆ nău rêh n’hanh văn hoá Jarrai tât êp lơn đah âk nuĭh đah nău ngăn ngên. Gâp mô mĭn gâp dôl ƀư nău têh kuăng. Gâp knŭng ŭch ƀư ăp ndơ sa ma gâp gĭt. Yơn lah tă bah ăp ndơ sa nĕ ma ăp nuĭh gĭt tay du đêt đah nuĭh Jarai ri gâp mĭn nĕ lah du trong gay mât ndrăy văn hóa bah nơm. N’hanh gâp ŭch bah kơi aơ ăp ndơ sa aơ hôm e dơi ƀư, hôm e geh nuĭh gĭt tât, mô knŭng tâm ƀon, ma hôm ta ăp ntŭk êng tay./.