Nuĭh Jarai mât huêng văn hóa tă bah ƀư rhơn ba mhe
Chủ nhật, 06:00, 01/11/2026 Jek - Quốc Học/VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja Jek - Quốc Học/VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja
VOV.M’nông - Đah nuĭh Jarai, găr ba mô knŭng mât rêh kon nuĭh ma hôm krêp dêh đah nău nsing nơm huêng brah, nău way ơm n'hanh nău tâm rnglăp nsum mpôl. Lôch ăp yan kăch rek, ƀư brah rhơn ba mhe dơi ƀư gay lah uĕh brah yang, rhơn nău geh pah kan n'hanh dăn an nău rêh hơm răm. Nar 24 khay 10 mhe aơ, ta ƀon Mrơn, xă Ia Pa, n'gor Gia Lai, nău ƀư brah way ơm aơ dơi rdâk ƀư tay, pơk luh ntŭk ntô gay ăp rnoh khlay văn hóa bah nuĭh Jarai dơi mât ndray tay tâm nău rêh.

Ta nklang ntŭk gŭ rêh nsum mpôl, bah năp jâng gung jay nhih ƀon Ia Mrơn, xă Ia Pa, n'gor Gia Lai, tơm njuh têh hvi dơi nkrơ̆ uĕh, ntơr ang âk ntil. Wăr tơm njuh lah ăp ndơ ƀư brah lĕ dơi kônh wa nchrăp uĕh; geh puăch djăr, du mlâm sŭr ônh, bar sah ba mhe. Bu ranh Rô Bhak, đah ndơ nsoh cheh tanh way ơm, ntoh măt kônh wa ƀon lan ƀư nău way ôp brah rhơn ba mhe. "Ơi ăp brah trôk, brah neh, brah yôk, brah dak, brah ba bah nuĭh Jarai! Nar aơ, ƀon lan mpôl hên lĕ srih tăm geh ăp găr ba bôk yan. Knơm geh mih lăng prăng uĕh, yor brah yang kơl an, tơm ba lĕ têh jêng, luh kao, kơn play, nsĭt ba sĭt jay mât rong ƀon lan. Aƀaơ ƀon lan nchrăp piăng ba mhe, ndrănh yăng n'hanh ndơ ƀư brah, dăn brah yang kơl an mât njrăng an mir ba".

Jêh du yan pah kan ŏk r'ah, nău way ƀư brah "Rhơn ba mhe" lah rnôk gay nuĭh Jarai mpơl nuih n'hâm nkah gĭt brah yang, huêng brah n'hanh u che yău ye lĕ kơl an mbo ba jŭr geh. Wa Nay H'Luir ta ƀon Chơma, xă Ia Pa râng nar rgum an gĭt, aơ lah rnôk kônh wa ndrel uănh tay nău geh pah kan, njuăl nău mpŏng ŭch mpeh ăp yan ba kơi tay."Xă Ia Pa ƀư nar rgum way ơm n'hanh rdâk ƀư tay Nău way rhơn ba mhe bah nuĭh Jarai gâp saơ dŭt uĕh. Tŭr chĭng, njroh xoang mô dơi mô geh tâm nău uĕh blău way ơm bah nuĭh Jarai. Lơn lah oh yuh nsoh ndơ way ơm, ao tanh êng bah nuĭh Jarai tanh dŭt ntô̆ n'hao. Ƀư rhơn ba mhe, sa piăng ba mhe dôl roh hêng, yơn dơi Ngih dak uănh khlay rdâk ƀư tay kơt nê dŭt rhơn. Aơ lah nău way uĕh lăng bah jŏ; rnôk rek kăch ba, sa piăng ba mhe ân ôp brah yang, nkah gĭt brah yang lĕ kơl, dăn an ăp nău uĕh lăng lơn".

Nău rdâk ƀư tay "Ƀư brah rhơn ba mhe" ta xă Ia Pa, n'gor Gia Lai wăch rgum nău tât râng bah nsum mpôl, lơn lah ăp bu ranh ƀon, nghệ nhân n'hanh nuĭh gĭt blău nău way ơm. Wa Ksor Ther, tă ƀư Kruanh Jrô kan ntĭm n'hanh nti Ia Pa, n'gor Gia Lai an gĭt, lor rnôk rdâk ƀư tay "Ƀư brah rhơn ba mhe" bah nuĭh Jarai, n'gâng kan dơi kan hŏ ôp uănh nău rgop bah ăp bu ranh ƀon n'hanh nuĭh gĭt blău ta ntŭk. "Aơ lah năm bôk năp xă ƀư saơ dŭt rhơn. Lor rnôk ƀư, kruanh rđău kan ƀon lan geh uănh năl nău ŭch bah nuĭh ƀon lan, xă geh rwăt chĭng pă an ăp ƀon, nchrăp kho ao cheh tanh an ăp mon jê̆ nsoh n'hanh nti tŭr chĭng, njroh xoang. Ngih dak geh ntop kơl n'hanh nchrăp dŭt na nê̆. Nău way ôp brah mih, nău way tâm nđăp way ơm n'hanh ôp brah ndrâm dak dơi rdâk ƀư tay tâm rơh aơ, mpôl hên saơ dŭt rhơn nđơr gay an ăp nuĭh gĭt tât văn hoá way ơm uĕh lăng".

Nău rdâk ƀư tay "Ƀư brah rhơn ba mhe" ta Ia Pa, n'gor Gia Lai nkre đah nău ŭch mât ndray, mât uĕh rnoh khlay drăp ndơ ơm yău n’glơi an tay văn hóa tâm Bôk nău kan rƀŏng tĭng lam dak mpeh hun hao văn hóa năm 2026. Wa Nguyễn Thái Sơn - Giám đốc Ntŭk rgum kan Văn hóa, Thông tin n'hanh Thể thao xă Ia Pa, an gĭt, let năp tay, ta ntŭk rdâk ƀư tay ăp lễ hội way ơm gay mât ndray n'hanh mât uĕh săk tơm văn hóa ăp rnoi nuĭh."Aơ lah ƀư rhơn ba mhe geh ƀư tâm ƀon Ia Mrơn, lah nău way ơm ueh ngăn bah rnoi nuĭh Jarai. Nău ƀư ân geh mât ƀa ƀơ gay mât n’hanh ƀư ueh ăp nău khlay văn hoá. Bôk nău kan ba kơi tay lah nău tur chĭng, ăp nău ƀư ôp brah mbra geh roh rui, ri Ntŭk kan văn hoá mbra ndâk tay gay ân rơh mom kơt tĭng, kơt uănh, rlong saơ".

Jêh rnôk ƀư ôp brah, nău khuh n'gôr nar rgum ta ƀon Ia Mrơn, xă Ia Pa jêng n'gŭr răm tâm nău nteh chĭng gong n'hanh ăp rơh njroh xoang. Ăp rmôt chĭng bah ăp ƀon lan tâm xă tâm mâp, tâm nđŭr; nuĭh ƀon lan n'hanh năch ndrel râng tâm rlong pâl rlưn, njroh bao klung, put măt nhŭp djăr. Ăp ntŭk pla nsơ ndơ tuch tăm, si gle n'hanh ndơ sa ta ntŭk ntop tay nău uĕh an nar rgum.

 

 

 

Jek - Quốc Học/VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC