N’huk ŭnh năk răm huêng ƀon tơm Dak Lak
Thứ bảy, 07:19, 24/10/2026 CTV Lê Biết / VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Điểu Thân CTV Lê Biết / VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Điểu Thân
VOV.M'nông -Ta âk nkual ƀon lan Dak Lak, bol nău rêh hŏ rgâl đah âk ŭnh gas, ŭnh điện. Yơn ta âk rnăk, năk ŭnh kăl e hôm kơt ơm n’hanh n’huk ŭnh năk hôm n’huk dŭl nŭng nar – kêng măng đŏng, mât huêng ƀon lan duh răm, mât rnăk wâl dêh rŏng.

Ăp nar aơ rlău nar ri, u Trần Thị Lan, 90 năm deh, ta Xóm Bến, xã Ô Loan, n’gor Dak Lak hôm sŭnh ŭnh tâm jay ŭnh jê̆ gay n’gon trău sông sa an u n’hanh che năm aơ hŏ 95 năm deh. Năk ŭnh jê̆ njra loih 3 jâng, mâng rnai ngâr, bar pe mblâm njơ lăk lŭr glah, dĭng lŏng khôm ŭnh hŏ lônh ơm, bar dông kruh yông prêh gay prăp ndơ sa ndrel du mblâm glah krêp nđôch n’huk ŭnh. Ăp ndơ dŏng nê aƀaơ mô hôm saơ ta ăp rnăk, yơn nha hôm ntoh mpơl ta aơ. Ntơm bah năk ŭnh dja, ăp mbâr sông ri phe ngăn tâm rlŭ đah bum blang, breh bum prŭm ma u Lan hŏ mât têh rlău 7 hê kon. Đah u Lan, păng mô dơn lah năk ŭnh n’gon trău ma lah ntŭk mât ndray rup gui rnăk wâl bah ăp nar krit jêr.

"Gâp deh 7 hê kon, mât têh jêng gĭt blău. Aƀaơ mât kơn năk ŭnh lah ntŭk sĭt hăn, lah nău way kăl e, năk ŭnh tâm ban kơt săk rêh bah he nơm, jay bah he nơm, ăp rnăk geh năk ŭnh sŭnh long an tât aƀaơ đŏng."

Đah che Trần Kim Thiên, bol mô ăp nar sŭnh ŭnh n’gon păng kơt u, yơn bah dông kruh, dông rang, mâng rnai, dĭng khôm ŭnh an tât ăp blah lăk lŭr glah tanh ma rse reh .. tă bah che ƀư êng da dê. Ăp ndơ dŏng hŏ ndrel u che hăn mbro du bông druh ndăm n’hanh gŭ nsum ăp năm khay bôk mbra. Năk ŭnh ơm n’hanh ndơ dŏng, hŏ lăp jru mô gĭt dah âk nău nkah mpeh du rơh tâm gŭ ur sai rlău bar gâl pe rôk năm,:

"Nô sĭt tanh blah lăk lŭr glah/Kôih mâng rnai, nđăp ur hôm rmeh. Blah lăk lŭr glah dja lah he hăn bri sreh rse reh sĭt tanh, ntơm bah kăl e tât aƀaơ, u che he dŏng ndơ dja đŏng, lah geh ndơ ma lăk gay n’gân glah piăng bah duh."

Ta âk nkual ƀon lan n’gor Dak Lak, ăp nar bah chiăng ja bah kơi jay, ăp n’huk ŭnh jay ŭnh hôm ling lam bah kơi jâng yôk, mir bum, ndru prit. Đah rnăk che Phan Hữu Lộc ta thôn Mỹ Phú 1, xã Ô Loan mô lah rnăk u Trần Thị Lịch ta thôn Phú Hữu, xã Hòa Thịnh, ri ntơm bah glah mboi dak duh ơm ôi, tât glah por an său jê̆, lĕ ma ăp mbâr sa kiăt trư̆t dơi gâm bah năk ŭnh nê đŏng. Geh ăp jay ŭnh dơi nđơn bah rơh dja tât rơh êng n’hanh aƀaơ hôm dơi u che, me bơ̆ mât tay, gay an bol ah ntŭk hăn ăp kon, ăp său hôm nkah ma joi sĭt. Păng lah huêng ƀon tơm, lah nău nkah, lah rup gui way bên bah rnăk wâl. U Trần Thị Lịch rhơn nkoch:

"Năk ŭnh n’hâng dja mât lĕ ma du rnăk, geh n’gon trău kon său hôm sĭt sa đŏng. Tết ri năk ŭnh dja lah mùng một ntơm sŭnh long, mô lah tê̆ du đêt si ônh mblâm tâm năk ŭnh, păng way hâng ŭnh kơt nê mbro. Oh kon lah mpeh sông sa ăp ntŭk mô ban piăng mê̆ n’gon. Bol piăng ta ƀon, mbâr sa mô ban ta nkual ƀon têh, yơn piăng bah mê̆ n’gon way kah lơn đŏng, jêng păng hăn ngai ƀon nkah me bơ̆ đŏng."

Nô Phạm Văn Long, kruanh thôn Mỹ Phú 2, xã Ô Loan, an gĭt, rnăk nô hŏ bah ơm rgâl dŏng ŭnh gas n’hanh mhe aơ hŏ dŏng bếp từ. Nô nkoch, nău rêh rgâl, năk ŭnh bah ăp rnăk mom nar lơn ma têh uĕh mhe lơn, yơn ăp rnôk mâp năk ŭnh ƀon tơm, nô tâm ban kơt plơ̆ sĭt tay đah ăp năm khay dơi me, dơi u mât siăm tĭng mbâr sa, tĭng rngăl bĭch. N’huk ŭnh aƀaơ dơh ƀư nô hăng măt, yor nău rngot rhơn grĭch grĭch:

"Kăl e u che yău ye he gâm ma ŭnh long dơm, aƀaơ du đêt u che nha hôm mât tay năk ŭnh lah n’gon piăng ma ŭnh long da dê. Ăp rnôk he saơ năk ŭnh lah he rngơ̆ ma nkah ƀon tơm, he nkah hôm kon se jê̆, nkah ƀon tơm, nău way ơm bah Việt Nam he. Ŭnh năk n’huk dŭl he rhơn, păng an he răm mƀak lơn."

Nuĭh I tă deh luh, têh jêng ta ƀon lan, gĭt blău, luh du bah ƀon, tât du nar mâp ndal rup gui n’huk dŭl năk ŭnh ling bah du njônh jay, ndru prit bah kơi jay, ƀon lan ta ăp pŭng yôk, nkual neh ƀon tơm, mô lah rhôp ƀô n’huk ŭnh sŭnh bah long, rhe ba, măt rngơ̆ ma hăng ngăn mô ti tă bah ƀô n’huk. Rup gui nê, n’hôl ƀô nê bol mô di lah ntil ndơ khlay khlay, yơn păng rngân tay dŭt jru, dŭt jŏ tâm nuih n’hâm ăp nuĭh gay bol hăn dŭt ngai he hôm nha nkah đŏng.

 

CTV Lê Biết / VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Điểu Thân

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC