VOV4.M’nông – Khay wai năm aơ dơi nchroh lah du\t krit nji, khuch hô tât nău rêh n’hanh nău kan bah nu^h [on lan. Ta Tây Nguyên, rnôk dja dôl geh bar pe jât rbăn ha tơm tăm mô to\ng dak to\, âk neh tuch tăm kh^t kro mô lah roh dơm. Tâm rnôk nê, rnoh âk dak ta ăp n’glău dak bât du\t đêt rđ^l đah rnoh âk geh ăp năm. Âk n’glău dak bât a[aơ ho\ soăt ban ntu\r, nu^h [on lan dôl rvah rvăch joi trong rdâng lơh duh phang.

Nklang nău duh r’ôl bah yan wai Tây Nguyên, nô Lương Văn Dục, thôn Giang Xuân, xă Ea Đăh, nkuăl Krông Năng, n’gor Dak Lak du ôi joi ntu\k n’gân măy [ơm to\ an mir cà phê rlău 600 tơm. Yor du gâl dak diăng jêt ma geh tât rlău 10 mlâm măy [ơm êng dôl n’gôr du\t n’hâm. T^ng nău nchrăp bah nô ri đêt nar dak diăng aơ mbra kroh dak, mir cà phê an ntlơi dơm an trôk:

“Mbra an m^n hôm, yor dak nar lơ kroh. Âk jay a[aơ dôl mô to\ng dak, đêt nu^h geh ntu koar. Ma a[aơ geh ntu koar ri le\ soăt le\ ntu hôm. Nău aơ ri mbra hôm e duh phang rlău năm e tay. A[aơ mô g^t an moh tơm tăm gay tâm di đah neh aơ”.

Tu dak me Ba (Gia Lai) le\ soăt dak

Wa Lê Văn Hiển, Groi kruanh UBND xă Ea Đăh, nkuăl Krông Năng, an g^t lam xă geh nklăp 3000 ha tơm tăm yơn tu dak bah 2 n’glău bât jêt ăp mô ho\ to\ng 100ha, nklăp 3% rnoh neh. Rnoh neh hôm [a [a\ knơm le\ rngôch tâm tu dak ta ăp n’glău, ntu bah [on lan. Rnôk aơ, ăp n’glău dak bât kơt ntu ka, ntu koar le\ ntơm soăt, âk rnăk le\ mô hôm to\ng dak to\ an tơm tăm. Knu\ng đêt nar tay nu nău duh phang mbra geh lam hvi ta xă:

Tu dak me Ba (Gia Lai) le\ soăt dak

 “Tâm n’gul khay 3 aơ ri jêr jo\t yor dak diăng ri njê jêng mô s^t dak gay to\ng an kônh wa lah nău jêr. Ma xă lo\ mô geh ăp n’glău têh gay ntêm dak an kônh wa. Đah xă ri le\ dăn đă ăp gưl nta an gay n’hao nkra du đêt dak bât mô lah ndâk [ư du đêt dak bât yơn yor tơm prăk mô geh jêng du\t jêr jo\t”.

Ndrel đah Dak Lak, nău duh phang dôl geh hô ta âk ntu\k tâm nkual Tây Nguyên. Ta ăp nkuăl mpeh bah lơ n’hanh bah dâng n’gor Gia Lai, nkual tăm tao âk bah lam dak đah nklăp 30 rbăn ha, dôl njê yor duh phang. Wa Nguyễn Hoàng Phước, Groi kruanh Ngih măy s^k An Khê, nkuăl têh An Khê, n’gor Gia Lai, an g^t, 15 rbăn ha tao tâm nkual tăm tao bah ngih măy geh hu\ch, rlău 7 rbăn ha tâm rnoh neh kơt ăp pôm pih, mô dơi sreh, khuch hang rhiăng rmen prăk:

Ndr^ch lo\ Nam (Cư Jut, Đăk Rông) mô ho\ [ư lo\ le\ kroh dak

“Bôl ngih măy nkoch trêng, n’gâng kan [on lan n’hanh nu^h [on lan du\t n’hâm tâm măt mât chăm tao yơn mô dơi mkra. Duh tât 7-8 khay khuch du\t hô tât nău têh jêng bah tơm tao tâm lvang hao, lvang ntru\nh săk geh”.

Ta n’gor Dak Nông, wa Hồ Spơn, Kruanh jrô kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan nkuăl Cư Jut an g^t aơ lah năm tal 4 na nao nău duh phang geh hô ta nkuăl. Tâm rnôk ne\ knu\ng geh 15% tâm 30.000ha rnoh neh tuch tăm lo\ mir bah nkuăl dơi to\ng dak to\ bah ăp n’glău mât. Trong mkra an ăp rnoh neh geh duh phang nkuăl dăn đă ntuh kơl trong [ơm dak bah dak me Sêrêpôk, yơn gay dơi [ư an geh tơm prăk têh.

Ndr^ch ba yan 2 ta xă Ea Pô, nkuăl Cư Jut, Dak Nông geh ntlơi dơm âk năm aơ yor duh phang

“Trong mkra ri nkuăl geh sam [u\t mbơh an n’gor, gay đă n’gor n’hanh TW kơl an trong [ơm, so\k dak bah dak me Sêrêpôk, bơm hao n’hanh [ư rbông to\ an nklăp 5.000ha ta nkual ăp xă Nam Dong, Ea Pô, Đăk Wil, Đak Rông. Dak me Sêrêpôk gu\ bah dâng jâng yôk prêh, yor nê, an [ơm rlău dôr yôk aơ ri mơ ndơ\ dak s^t tâm lo\”.

Rnôk aơ mhe ntơm tâm yan wai hô, nchroh mbơh duh phang mbra hôm e du\t hô tâm nar jông ta Tây Nguyên. Ăp gưl n’gâng jan [on lan n’hanh nău kan dơi kan ăp n’gor dôl nsrôih nchrăp ăp trong mkra rdâng đah duh phang, n’hu\ch khuch khat dơi geh./.

Nu^h rblang: Y Sưng Phê Ja