Uô sêi-ngaz tuk-tsơưr lươngv: côngz trinhx tsêr cơưv ntơưr Phiêng Pằn tsênhv tâu sir jos cxiv tsa yênhx hnuz
Đros uô côngz trinhx Tsêr cơưv ntus đriv Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La txix ciês thâuv piz cxiv tsa, zơưv Cà Văn Lợi đros 20 ntâu công nhân tsênhv uô hâux lưv ntơưv qơư tsêr nhoz trâu cưk kriê ntơưr, tsêr lớp cơưv trâu shux xênhz hêik pâuz, tôv đôiv uô plas, cxiv tsa, iz hâur chor hâux lưv uô chênhr cuêz tênhv txos hâux lưv cxuô. Ntâu hnuz no, công nhân tưz sir jos uô hâux lưv txix thâuv sơưr nzor txos tsâuk ntux. Lênhx tưs cux pâuz tiêk zuk têx sir jos nhiv no zuôr paz trâu côngz trinhx tâu uô tiêr huv zos tsưr ziv tưz tâu tso tơưv: “Nhiv no pêz muôx têx luz tsêr tưz uô zuôr tiêr lơưv, muôx tsêr mak tsênhv vor trur, nquôr bê tông. Tsâuk ntux pêz uô chor kuôr hlâu, cxiv tsa thêir thiêz uô tiêr saz hâur tsêr, đruôz hnuz mak uô pha cốt. Lênhx tưs cux sir jos uô hâux lưv hur si”.
Sâuv công trường, cxuô kror hâux lưv puôr lênhx tâu sơưr đơưk sir jos uô. Kror tưs cux njiê pov chor công nhân uô hâux lưv yênhx hnuz hmo, kỹ sư mak sêiz car jông công trường, yênhx kror hâux lưv tâu tsưr tsix jông, khoa học.
Đros “sir jos uô sêi - ngaz tuk - tsơưr lươngv - sir jos uô cov tiêr côngz trinhx uô ntêx hnuz 30/6”, chor ntơưr no tâu đêi ciês hâur luz đraz công trường tưz tsik zos hêik trâu sơưr đơưk pâuz, mak tsênhv zos yênhx lox tôngv nhoz no li têx sir jos. Txơưv têx hâux lưv uô ntâu, taz sik ngaz tuk thiêz tsơưr lươngv cux zos kror zov chênhr xuz thơưx. Yênhx kror bê tông, yênhx kror suôz jêz puôr lênhx tâu qênhz yuôx truôx jông, huv zos kỹ thuật. Công nhân Trần Văn Huệ puz pâuz: “Pêz sir jos uô nzir thâuv tsâuk ntux cov uô tiêr têx hâux lưv trơưk tsưr ziv tso tơưv. Tas hnuz 30/4 pêz zuôr uô cov tiêr phênhv trur tsêr thiêz uô tiêr 80% tsưr ziv cxiv tsa, yuôr 20% zuôr sir jos uô cov tiêr trâu thâuv hâur hlik hli 5”.
Zơưv Nguyễn Văn Hào, Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn Yưv pênhr thiêz cxiv tsa côngz trinhx Việt Hùng, taz viv uô tsêr cơưv Phiềng Pằn puz pâuz, uô cov sêi cxuô kror uô ntêx hli 6 muôx tsiv gri zov chênhr. Thâuv cxuô kror chênhr tâu uô tiêr uô ntêx chêix ntux nas, côngz trinhx zuôr hla trâu ntu uô cov tiêr jông đuô, txix cxiv luôs tênhv, đêx txos cxuô kror hâur lớp cơưv ntơưr. Kror co cux zos tiêr zuôr paz uô tiêr thiêz muôz côngz trinhx lok sir zôngv nzor đuô, paz trâu shux xênhz nhoz no nzor muôx tâu qơư cơưv ntơưr jông đuô.
Têx hnuz no, cxuô kror hâux lưv puôr lênhx tâu sir jos uô. Sơưr đơưk chor hưk ntưk pôngz tưz tsik zos yênhx lênhx nênhs li sir jos, mak tsênhv zos sik côngv jos viv iz kror hâux lưv cxuô – paz muôx tâu iz luz tsêr cơưv lox jông, ngaz tuk đuô trâu têx tuz nhuôs nhoz thax tsav ntux đriv. Zơưv Nguyễn Văn Hào hêik: “Nhiv no công trường Tsêr cơưv Phiêng Pằn tưz cxaz nzir chor côngz nhân thiêz tsơưr lươngv trâu chor nênhs txơưx uô hâux lưv, kriz uô huv zos têx hâux lưv xưk li cxiv tsa, thợ nề… sâuv công trường cux kriz uô cxaz nzir six hơưv, uô 3 ca, cxaz nzir six hơưv uô hâux lưv txix 7 six txos 9 six 30 phênhz tsâuk ntux. Đros yênhx tôv đôiv uô, taz viv cux choz trâu yênhx canr bôv sêiz car lok ngaz tuk lox tôngv, vêv xênhz, paz muôx jông đas jos trâu nênhx lox tôngv”.
Sêiz pov côngz trinhx tsênhv jux juk tâu uô cov tiêr nhoz ntus đriv, zơưv Cầm Văn Tỉnh, nhoz jok Mờn 2, xar Phiềng Pằn, tỉnh Sơn La shir phaz hêik pâuz: “Thâuv têz qơưk yưv pênhr cxiv sta côngz trinhx tsêr cơưv ntơưr mak pox nhuôs lok six shir phaz. Njiê tsêr cơưv tâu cxiv tsa lox jông mak lok six shir phaz. Pox nhuôs cux tưz muôz ar chiê uô tsêr cơưv cov nzor tâu uô tiêr. Pêz cux lok six vav tiêk tsêr cơưv zuôr nzor tâu uô tiêr muôz lok sir zôngv chiê têx tuz nhuôs tâu cơưv ntơưr jê đuô”.
Nhoz thax tsav ntus đriv, côngz trinhx tsêr cơưv liên cấp Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La tsênhv jux juk tâu uô cov tiêr txix sir jos uô têx hâux lưv, txơưx jênhv siêz. Sơưr đơưk puôr lênhx zuôr sir jos cov uô tâu tiêr uô ntêx hnuz 30/6 – uô ntêx hla trâu chêix ntux nas chuô nhoz thax tsav ntus đriv no./.
Thanh Thủy, Trấn Long-Lik Thox cxêik nhênhv
Heik lol lênhx pox niêv công nhân chơưv paz lênhx nênhs hâur coz nas chuô lox
Đhâu thâuv fêis thiêz sir jos kho moz gênhk ntơưv tsêr kho moz T.Ư, niêv lâul Lường Thị Tỉnh tưz tâu xa tror lok kho moz ntơưv tsêr kho moz Đa khoa sôr 03, tỉnh Lào Cai. Coz nas chuô lox zar hnuz kêix ntơư, niêv lâul Tỉnh cux tsênhv ndo njôngr hâur siêz tsi plox: “Muôx iz tus chês ntông lox luôx ndêx puôz vâu lor uô 02 lênhx nhuôs trâus ntos yêz. Cur tưz zênhx max đrêk yêz, truz yêv tus chês ntông co chiê 2 tus nhuôv heik sâuv sơưr tâuk. Thâuv cur truz yêv chês ntông txos saz tiv ntus cêr mak iz tus chês ntông txơưr đuô txơưv vâu lor lok trâus hlo cur thiêz”.
Tror ndo đuô txos thâuv luz six hơưv ntơư, Lường Thị Diệp, niêv lâul Tỉnh tus nhuôv nxeik txos nhiv no cux tsênhv heik uô cuô muôs pôngz nthar li no: “Thâuv co cur niêv tưz tsi ndo kaz đaz tsi hlo, kaz poz tsêis trâus to, ntuôs tas. Chox muk txos tsêr kho moz Việt Đức, thâuv cxeik đuôz seiz tas, chor bác sĩ lơưr tiêk, muôx têx cur niêv trâus tơưs hnhur lâul, thâuv fêis tas chor bác sĩ ho tiêk, trâus tơưs hnhur mok”.
Diệp lok six hluz niêv cơưk, viv Diệp txir tưz trâus tuôs kuôk no 10 shông lơưv, txix thâuv co txos nhiv no, niêv iz lênhs sir jos khưr txov nhêv tu Diệp gơưk 2 vir ndâuk, nuk muôs. Thiêz Diệp cux jông siêz lok Diệp niêv têx hâux lưv uô jông ntơư: “Cur lok six hluz niêv taz sik cur cux jông siêz, shir phaz lok cur niêv hâux lưv uô jông heik sâuv. Cur xar cov cur niêv jông moz sei chiê ưz tso siêz, viv cur niêv zos ưz 2 vir ndâuk, nuk muôs qơư khov”.
Zơưv Lường Xuân Lôi, niêv lâul Tỉnh tus txir zơưs têx hnuz no cux tưz tso siêz đuô thâuv tus nhaz đas jos truôx tuk jux juk: “Cur tus nhaz têx hâux lưv uô jông nhiv kruôr đhâu paz 2 tus nhuôv chês ntông vâu lor trâus ntơư, cur cux pov no zos iz kro jông. Tus nhuôv uô li co mak zos cơưk”.
Kruôs txos niêv lâul Tỉnh hâux lưv uô jông, Ủy ban tỉnh Lào Cai, Ủy ban phường Nghĩa Lộ tưz muôz ntơưr kruôs trâu niêv lâul Lường Thị Tỉnh. Zơưv Mai Tiến Dũng, Chủ tịch Ủy ban phường Nghĩa Lộ heik pâuz: “Niêv lâul Tỉnh tưz chơưv paz tâu 2 lênhx shux xênhz tsi trâus saz, thâuv co niêv lâul tưz xar tsi txos đaz tsi hlo, tsuôk xar tiêk đros paz zênhx max lênhx nênhs xưz, no zos iz hâux lưv uô jông, tsiv nhos tâu kruôs txos”.
Hâur ntu nhoz chơưv kho moz ntơưv tsêr kho moz Việt Đức, niêv lâul Tỉnh chuôz zis cux tưz lênhk txeik tâu ntâu lênhx nênhs siêz jông đros paz, pheiz kênh phiv liv. Niêv lâul Tỉnh uô tsâus lok six ntâu txos sơưr đơưk têx cêr paz ntơư, taz sik chuôz zis tsuôk lênhk txeik txâuk nhiêx chơưv kho moz gênhk xưz, viv niêv lâul Tỉnh pov tsênhv yuôr ntâu lênhx nênhs moz txơưr đuô txov nhêv đuô niêv lâul.
Niêv lâul Lường Thị Tỉnh heik pâuz, niêv lâul xar njôngr cov nzor truôx tuk đas jos chiê muôx têx muk uô tâuk hâux lưv hâur niêx hnuz thiêz txoz cxơưx trâu chor mê nhuôv, chuôz zis xưz./.
Đinh Tuấn-Riê Lâux cxeik, nhênhv
Lok Hùng Lô mnôngs hu gâux Xoan
“Cur zos Trương Thị Vân, Phưv Chủ nhiệm Câu lạc bôv Hu gâux Xoan thiêz suôz gâux Hùng Lô, phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ. Jax gâux nhiv kruôr đhâu zos jax zâuv huôz têik giáo pháo, zos jax hu cov huôz têik lok dưv đros jêx jok, têz qơưk, chiê mnôngs suôz gâux Xoan thâuv chêix ntux yiêz. Thâuv ntêx no hu gâux Xoan zos hu gâux Xuân xưz tsik zos hu gâux Xoan, viv Xuân zos huôz têik pox niêv luz bê viv li thiêx hlôngr tiêk hu gâux Xoan”.
Ntơưv Hùng Lô, Hu gâux Xoan tưz tsik zos zav nghệ thuật dân gian jông, mak tsênhv zos pêx xênhv nhoz no luz nênhx. Txơưr đuô chor zav suôz gâux muôx chor suôz trax đros txơưr, hu gâux Xoan muôx hu gâux đrox đhiê pax vuôs thiêz suôz đruôk: “Hêik lok hu gâux Xoan cxuô lênhx nênhs njiê mak chuôs li zôngx ziv, taz sik cux tsik zôngx ziv hlo. Thâuv cơưv mak thiêx pov tiêk lok six lax cơưv. Viv hu gâux Xoan no lok six lax hu. Thâuv hu gâux, zos hu tsik zos mak đruôk cux ntâuk tsik huv suôz hlo. Hok suôz đruôk ntâuk tsik zos mak cux hêik tsik tâu chor suôz gâux huv zos. Viv li pêz kror no tsuv đros đrêiv uô cê, cux zos tiêk pêz kror no tsuv muôx suôz siz huv mak thiêz hêik tâu chor suôz gâux jông, đhiê pax vuôs mak thiêz hêik tâu, Hok pêz zav no tsik siz huv mak zuôr hêik tsik tâu huv zos thiêz zuôr đhiê pax vuôs tsik tâu jông”.
“Cur zos Nguyễn Lê Na, nhoz Hùng Lô. Txix shông 2014, muôx tsaz yênhx tuôr đrơưv hu gâux Xoan, pêz tưz tâu xêir tsov muk cơưv shâuv thiêz hu gâux, txix thâuv ntơưr txos nhiv no. Nhiv kruôr cơưv mak cux lok six lax cơưv viv hu gâux Xoan zos suôz gâux lâus, tsik jông xưv li chor suôz gâux nhiv no, đhiê pax vuôs cux li viv zos pax vuôs cxôngx nzor”.
Câu lạc bôv hu gâux Xoan thiêz dân ca Hùng Lô nhiv no muôx 30 ntâu lênhx nênhs, huôx tôngv txix zơưv Cao Tiến Dũng, chủ nhiệm câu lạc bôv li chox car. Zơưv Dũng puz pâuz: “Hu gâux Xoan tưz muôx nhoz trơưr hâur cxuô lênhx nênhs Hùng Lô siêz xar thiêz muôx đros đrêiv têz qơưk Phú Thọ. Pox nhuôs nhoz no sêiz hu gâux Xoan xưk li zos iz zav suôz gâux sưv jê đros sơưr đơưk luz nênhx. Hâur chor tsaz yênhx, tiv zix zos chor tsaz yênhx ntênhk hôiv, chor tsaz yênhx mak tsuv muôx hu gâux Xoan. Pêz zos cxênhx nênhs tov kaz no tsênhv sir jos tuôr tsês thiêz phuôx huiz hu gâux Xoan”.
Ntơưv Hùng Lô, phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ muôx ntâu ziv chuôz zis 3 cxênhx nênhs sik đros Hu gâux Xoan. Nghệ thuật hu gâux Xoan cux tưz tâu muôz lok kriê hâur chor tsêr cơưv ntơưr. Yênhx puô lênhx hluôk nênhs hâur phường pâuz hu gâux, hu huv zos nghệ thuật hu gâux lâus no – kror mak chor nghệ nhân li zơưv Dũng, pos Vân thiêz chor nghệ nhân câu lạc bôv hu gâux Xoan thiêz dân ca Hùng Lô lok six shir phaz, viv ntâu kror sir jos tưz uô tâu trơưk siêz xar: “Pêz vav tiêk zuôr tâu cxuô cấp hâu nov ntơưv tỉnh Phú Thọ, Cục di sản sir jos paz đuô trâu sơưr đơưk chiê pêz muôx tâu ntâu kror đuô paz trâu huôv tsar, iz zav li muôx têx phênhv paz, paz nhiêx txiêx trâu cơưv shâuv thiêz kruôz kriê”.
Lok Hùng Lô, mnôngs suôz gâux Xoan đros têx suôz đruôk lov jêv, pov tâu txos têx kror txix thâuv ntêx txos nhiv no, txuôk đros ntu nênhx zuôr txos. Chor suôz gâux nto bê đhâu yênhx cxênhz shông no tsênhv zuôr tâu hêik trơưr tsik chiê trâus pôngz plox./.
Đinh Tuấn, Thừa Xuân-Lik Thox cxêik nhênhv
Viết bình luận