Nênhs Thái Mường Lò phuôx huiz di sản hâur luz nênhx

Jông đuô iz jax pax vuôs, Xòe Thái zos iz vênhx huôv tso pov têx tsiv grê lok têz qơưk, lênhx nênhs thiêz côngv thôngx. Đros nênhs Thái nhoz Mường Lò, thâuv đhiê pax vuôs xòe zos xa iz thôngz yax lok sik côngz đas jos, côngv siêz hâur lox tôngv thiêz hâur luz nênhx...Chênhr viv li, pax vuôs xòe Thái yênhx iz tsiv grê chinhz yênhx hâur luz nênhx đhâu ntâu cxênhx nênhs. Kuôk nor 4 shông, Nghệ thuật pax vuôs xòe Thái tâu UNESCO côngz jênhv zos Di sản vênhx huôv phi vật thể, ziv chuôz cxaz siêz txưv haox, txơưx jênhv tuôr tsês, phuôx huiz di sản tsês trâu côngv thôngx hnuz no thiêz tov kaz no.

          Thiêz kror uô muôx têx txơưr nhoz Mường Lò chênhr zos chinhz yênhx côngv thôngx hâur hâux lưv tuôr tsês di sản. Tsi taz tsuôk đhiê hâur têx hnuz ntênhs, xòe Thái tsênhv tâu tsôngv px đhiê hâur cxuô xênhz huôx niêx hnuz. Yênhx cxênhz nghệ nhân, hâur co muôx têx lênhx nênhs tưz muôx 80 shông hnuz nhôngs tsênhv truôx siêz kriê đhiê pax vuôs xòe tâu cxênhx hluôk thiêz côngv thôngx, chiê têx jax pax vuôs xòe trâur lâuk tâu tuôr tsês thiêz tsi trâus pôngz plox. Nghệ nhân Điêu Thị Siêng, nhoz jos Đêu 2, phường Nghĩa Lộ pheiz kênh: “Txix têx cxênhx nênhs tov ntêx, cur pâuz đhiê pax vuôs xòe thiêz cur cux kriê trâu têx tuz nhuôk. Têx cưk kriê cux paz chiê mê nhuôk đrâuv cơưv ntơưr, tsênhv shir phaz tâu shâuv đhiê pax vuôs”.

          Jênhv vưv tuôr tsês thiêz phuôx huiz di sản tsi taz tsuôk zos têx nghệ nhân, chính quyênx têx xã, phường nhoz Mường Lò heik taz thiêz tỉnh Lào Cai heik cxuô têx shôngk đhâu tưz krêz uô ntâu huôx tôngv chiê muôz siêz jênhv pâuz thiêz muôx tênhx qơư chiê Nghệ thuật đhiê pax vuôs xòe tâu phuôx huiz. Hâur co muôx hâux lưv tsưr tsix têx ntênhs phêv, tsaz yênhx piêr kriê vênhx huôv, txix co heik kriê đêz đar txos tsôngv kruô nhoz jê nhoz đêz pâuz txos. Zơưv Lương Mạnh Hà, Bí thư đảng ủy phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai puz pâuz: “Pêz cux zuôr tror phuôx huiz, kriê têx jax pax vuôs xòe, tror huôv tsar, yênhx lix têx tuêv đhiê pax vuôs xòe chiê phuôx huiz vênhx huôv hâur côngv thôngx nênhs Thái”.

          Hâux lưv phuôx huiz tsiv grê di sản, kriê pax vuôs xòe Thái hâur tsêr cơưv cux zos iz hâux lưv coaz tsôngv. Ntâu tsêr cơưv nhoz Nghĩa Lộ tưz hu têx nghệ nhân tuôx kriê đhiê pax vuôs thiêz chox nghệ thuật đhiê pax vuôs Xòe Thái lok hâur tsaz yênhx huôx tôngv ngoại khóa, chiê shux xênhz tsi taz tsuôk pâuz txos di sản đhâu ntâuz ntơưr mak tsênhv txơưx đhiê zuk côngv thôngx li pax vuôs jông. Cưk kriê Phạm Thị Thanh Hiền, Tsêr cơưv cxênhx iz thiêz cxênhx oz Nghĩa Lộ puz pâuz: “Têx mê nhuôk txix tsênhv zâu txos lox puôr lênhx nhiêv đhiê pax vuôs xòe, shâuv lok six sei. Hâur têx huôx tôngv no, pêz cux jênhv tâu têx nghệ nhân li paz max, lơưr tsês ntâu six hơưv thiêz đas jos chiê kriê trâu têx mê nhuôk shux xênhz”.

          Nhiv no Mường Lò muôx yênhx puôk tuêv vênhx ziv nhoz têx jêx jos đros muôx yênhx cxênhz nghệ nhân xòe, tsi taz đhiê hâur têx ntênhs phêv mak tsênhv krêz đar đhiê pax vuôs xòe hâur tas nro têx hnuz lov jêv. Tul nhuôv Lò Thị Xuân, nhoz jos Pá Kết, phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai pheiz kênh:“Đhiê pax vuôs jông tsi taz tsuôk zos txơưx đhiê mak tsênhv shâuv thiêz mnôngs têx pos, têx niêv heik kriê chiê pâuz thôngz têx jax pax vuôs li ziz njiêz thiêx đhiê tâu jông”.

          Nhoz thax tsav Tây Bắc, sik đros tuôr tês đhiê têx jax pax vuôs xòe Thái ziv uô tsôngv px nênhs Thái Mường Lò txưv haox, sir jos đuô chiê tuôr tsês di sản hâur luz nênhx têz qơưk muôx ntâu hlôngr yiêz li nhiv no./.

Đinh Tuấn-Txâur Vax cxeik nhênhv

Jos poz jêz zos qơư vênhx huôv jông muôx chôngz lênhx kruô tuôx sêiz shuôk

Thâuv muk txos trâu jos poz jêz, txơưv lênhx tưs cux sêiz pov njôngr cxuô zav poz jêz jông jav txơưr tsik siz thôngx gra bê Phú Hạnh. Lar hêik zos hâur ntu đhâu lok no, jos poz jêz tưz tâu tso sâuv mạng xã hội, ziv cxơưz cxiz tâu chôngz lênhx kruô pâuz txos, tuôx ndis uô si trâu thax tsav qơư jông jav co. Zơưv Nguyễn Danh Hạnh, zos lênhx nênhs nhênhz chơưv shir phaz luk hêik pâuz: "Đhâu sêiz njuôk shuôk, cux pov tâu têx kror đêx poz jêz no tưz txâuk nto tâu muôx xar 200 ntâu shông. Cur xar tsuv tsưx phưv cov tâu truôx tsik chiê puôk tsuôx, chiê ntâu tiêv tok kaz pâuz txos têx qơư lịch sử tsiv grê no"

          Iz chas têx kror đêx poz jêz, hur si têx cêr muk lok hâur jos Phú Hạnh puôr lênhx cxiv puô poz jêz đros trâu têx tsa vax cux muôz poz jêz cxiv thêir jông jav huv đros tsôngv kruô siêz nhiêv.

          Đros co, jos Phú Hạnh cux tsênhv muôx cxuô zav tsoz ntông lâuk yênhx puô shông đros trâu têx tox trôngz câuv har jông jav thiêz thax tsav qơư co nhoz ntus niêv đêx hiêr, sêiz pov cxuô poz hiêr lox zâu jông jav. Zơưv Nguyễn Chí Tường, iz lênhx kruô nhoz tỉnh Đồng Nai tuôx ndis uô uô si, sêiz shuôk têz qơưs txos thax tsav qơư no hêik pâuz: "Thax tsav qơư no jông jav hênhr, sêiz jông chuôs li Châu Âu thiêz kror uô trâu cur nhiêv yax zos muôz chor poz jêz chox lok cxiv uô tsa vax tsa tsêr, uô trâu tsôngv kruô sêiz tsik đhuôr”

Hâur ntu đrav ntêx, shor đhâu tsik pâuz pês tsơưs phiv liv thiêx cxiv tsa tâu luz jos poz jêz Phú Hạnh thiêz txos trâu nhiv no tsênhv muôx nhoz đros đrêiv hâur luz nênhx niêx hnuz tsik chiê pôngz plox. Zơưv Nguyễn Lâu, iz lênhx px nhoz jos Phú Hạnh, xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk jông siêz thiêz shir phaz lul hêik pâuz: "Tsôngv kruô tuôx ndis uô si trâu ntơưv no, cux hêik cur chox kruô muk ndis uô si trâu pêv trôngz poz jêz chiê sêiz shuôz thiêz pâuz tâu têx trôngz poz jêz jông jav"

Nhiv no hâur thax tsav jos Phú Hạnh, tsênhv yuôr ntâu qơư poz jêz jông jav đros trâu cxuô chuôz zênhx poz jêz sir zôngv cxôngx nzor tsênhv muôx đros đrêiv tsôngv px luz nênhx nox nhoz muk lok hâur niêx hnuz. Chênhr zos muôx têx jông jav li hêik co, jos Phú Hạnh ziv hnuz ziv cxơưz cxiz tâu chôngz lênhx kruô tuôx sêiz shuôk./.

                            CTV Lê Biết-Tsu cxêik nhênhv