Lào Cai: Xar ntus đriv Mường Khương sir jos bax trâu shông cơưv yiêz

Sâuv công trường Tsêr cơưv Phưv thôngz Cxênhx iz thiêz Cxênhx oz xar Mường Khương, zuôr xar 450 lênhx công nhân, kỹ sư tsênhv sir jos uô jông yênhx kror hâux lưv. Njuôk xav tas nro tưz uô tâu muôx 95% ntâu, tsuôk yuôr iz cxiê kror li trôngx vas, faz nja vax, shôngz ntông, luôv yar tiêx thiêz chuôz zênhx zuôr tâu sir jos uô cov tiêr hâur oz pêz hnuz zuôr txos.

 Trơưk li zơưv Nguyễn Khắc Lãng, Giám đốc Công ty Hùng Mạnh, hlôngr njêx muôs chor nênhs thầu, ndax ciês chêix muôx lok nas ntâu, viv li têx hnuz yar ntux li no mak sơưr đơưk tsuv sir jos uô nzir six hơưv, chiê uô cov tâu tiêr têx luôs hâux lưv trơưk tsưr ziv tưz tso tơưv: "Thâuv muôx ntux yar li no pêz chiê tas nro sơưr đơưk uô, sir jos uô hnuz uô hmo, sir jos viv tsưr ziv cxuô chiê 20 – 25/8 zuôr uô tiêr têx tsêr lớp cơưv, tsêr nox mor, ciês tsêr đa năng nhiv kruôr uô tâu tiêr lơưv."

 Tưz tsik zos bax cxix cxuô lok vax tsêr cxuô zav, hâux lưv bax "phần mềm" cux tâu sêi đrơưv bax cov tiêr. Zơưv Nguyễn Hồng Hưng, Chủ tịch Ủy ban xã Mường Khương puz pâuz, đros hâux lưv uô tiêr vax tsêr cxuô zav, hâux lưv xeir zuôr shux xênhz thiêz tsưr tsix bôv mêir zoz zux cux tưz tâu kriz uô chiê bax trâu shông cơưv yiêz: "Lok tsưr ziv tsêr cơưv, pêz tưz bax jông Ban Giám hiệu, chor cưk kriê ntơưr, uô tiêr hâux lưv xeir zuôr shux xênhz; đros co cux yênhx lix Chi bộ tsêr cơưv muôx 5 lênhx, bộ meir cxix cxuô muôx têx tổ bộ môn… Nhiv no, tsêr cơưv tsênhv uô hâux lưv ntơưv iz taz viv tsêr cơưv txơưr đuô, zuôr txos no thâuv côngz trinhx tâu uô tiêr mak zuôr yêv lok, hnuz kriz cơưv mak tas nro chor shux xênhz tsuv nhoz ntơưv no lơưv."

Iz chas txoz cxơưx trâu tsêr cơưv nội trú, hâux lưv bax tok shông cơưv yiêz ntơưv têx tsêr cơưv txơưr đuô sâuv thax tsav Mường Khương cux tsênhv tâu sir jos kriz uô. Shông no, lơưr tsưr ziv cxuô, Mường Khương tưz txar 16 tsêr cơưv txix cxênhx nhuôs zâu txos cxênhx 2 ntơưv xã lok uô cê  yênhx 5 luz tsêr cơưv. Taz sik, hâux lưv txar lok uô cê no tsênhv tsuôk zos hlôngr đuô tsưr tsix bôv mêir lênhs tov, sêiz car xưz. Đuô li, thâuv tsuv muôx nzir ntâu tsêr cơưv đuô zuôr paz muôx tâu têx qơư cơưv ntơưr thiêz tiv zix zos muôx txâuk chor cưk kriê ntơưr hâur qênhx shênhx tsênhv muôx tsik tâu txâuk chor cưk kriê ntơưr li nhiv no.

Txơưv tsênhv tok tsưr ziv tsênhv tsênhz tâu thôngz đhâu, taz sik đhâu nriêr pâuz, chor canr bôv, cưk kriê ntơưr puôr lênhx truôx siêz, jông siêz lês uô hâux lưv. Tiv zix zos hâux lưv bax trâu shông cơưv yiêz tsênhv tâu uô jông chiê kriz cơưv tâu shông cơưv, cưk kriê ntơưr Lục Thị Hương, sêiz car bộ môn Văn puz pâuz: "Uô ntêx pêz tsik nhoz tok. Muôx tsêr cơưv chox kriê, cưk kriê cux bax jông yênhx lênhx nênhs, yênhx tổ chuyên môn cux xưk li tsêr cơưv têx tsưr ziv. Thâuv zuôr txos no cơưv shâuv nzir tror lok muôx cêr thôngx ziv hâur tas nro tỉnh zuôr tror kho đuuô, uô cov tiêr."

Txix sir jos uô hâux lưv yênhx hnuz hmo sâuv công trường đros muôx têx canr bôv, cưk kriê ntơưr li sir jos, truôx siêz, xã ntus đriv Mường Khương tsênhv suôr njôngr yênhx hnuz, sir jos bax cov muôx tâu iz jiês kriz cơưv cxix cxuô, paz muôx tâu iz kror hlôngr yiêz jông hâur hâux lưv zoz zux nhoz thax tsav ntus đriv têz qơưk./.

VOVTTTB-Lik Thox cxêik nhênhv

Tsưr ziv tu têx tsoz chos ntông nox txir đhâu chêix ntux nas

Iz zos: Têx liêx têz trâus đêx ngaz, đêx grêk txos tưs, muôz đêx nzuôr têx blôngx, têx car, chês tsoz chos txos co. Bax thoz cưx chiê đêx ntưk tâuk, tsik chiê đêx tênhr nhaz iz ndis hâur pâuk tsoz chos. Khơưk sâu, hlơưr por tsês têx txir ntông trâus jênhs, cxiv kho đuô têx tsoz trâus vâu lor, nzênhr, cxênhv têx tsoz trâus kêix, tsik chiê trâus vâu uô tuô chas. Txiêr, krưr têx chês trâus to, vâu lor, txiêr yiz iz cxiê blôngx, chês, txir por tsês thiêx tsi hnhar, li muôx txâuk đêx zus tsoz chos thiêx hloz lox jông.

Oz zos: Sir zôngv têx yuôx tuô lov caz hmoz li: Mancozeb, Propineb, Prochloraz-manganese complex, Copper Hydroxide, Propiconazole ... tor lơưr siz shơưk trơưk li nênhs tsiv uô yuôx heik kriê chiê tsuôs trâu têx blôngx, car thiêz iz ndis hâur pâuk tsoz chos chiê paz phax tir thêir têx caz hmoz tho nox uô ruôr hiêv chas, car, blôngx thiêz txir.

Pêz zos: Txo grêk tsơưs muk lok hâur têx vax tsoz chos cov têx ar, poz jêz thiêx tsi chênhr, li tsi uô ruôr hiêv txos têx caz njâuv, chuô naz uz no jông trâu têx chas tsoz chos. Thâuv ar tưz kruôr,  nas tu mak sơưr đơưk tsuv muôz hlâu ndơưk iz lưv cov ar nxênhr, têx chas thiêx hlar tâuk, tsoz chos hloz lox jông. Tsơưs sir zôngv qir têz qơưk trâu, lar heik zos qir Đơưz thiêz Kaly thâuv tsoz chos hlar, lox jux juk, iz chas co trâu ntâu têx qir đrox tsuôs chiê cxiz tsoz chos hloz lox sei.

Plâuz zos: Tsik so qênhz yuôx, shuôs njôngr têx tsoz chos thâuv tsênhv taz tov hloz lox chiê qênhz pov nzor têx caz hmoz tho nox uô ruôr hiêv li: Caz tho nox blôngx, txiêr nox chas, caz tho nox nôngz …thâuv têx tsoz chos tror hlar chiê tsoz phưz, phax tir thêir tâu zênhx max, trơưk tsưr ziv.

Tsôngv pêx xênhv sơưr đơưk tưz mnôngs tas iz cxiê tsưr ziv tir thêir tuô caz hmoz, kho têx tsoz chos nox txir đhâu ntux nas chuô. Phênhv no zos tsênhv qơư cxiz kôngz tỉnh Sơn La sik côngv uô, tror njiz đuô tsôngv tsôngv pêx xênhv sơưr đơưk trâu tsaz yênhx tov kaz.

Thanh Thủy-Riê Lâux cxeik nhênhv