H’Brơi – Zos iz lênhx tuôr tsês tâu hêir nênhs M’nông vênhx huôv cxôngx nzor

Pos H'Brơi xênhz shông 1975 hâur iz chuôz zis muôx pos zơưs, niêv teik zơưv txir puôr lênhx uô hâux lưv đros thâux xa cxuô zav phưx vưv qơư cách mạng B4 Nâm Nung hâur têx shông tir ntâuk tros châuz Pháp thiêz Mỹ. Xênhz zus thâuv têz qơưk nhiv kruôr tâu tiêx tuk, hloz lox đros đreiv thiêz lênhx txir li suôz nxêz tôngx, niêv li suôz cưr cxiêx, viv li pos H'Brơi lok six nhiêv txos zuk mênhx cxưx M'nông li têx vênhx huôv jông. pos H’Brơi pheiz kênh: "Cur txơưx thiêz shâuv heik cưr cxiêx txix ciês thâuv tsênhv zâu. Thâuv ntêx, thâuv tưs jok muôx ntênhk phêv, cur khênhr đros cur niêv muk heik cưr cxiêx. Nhoz tsêr mak mnôngs niêv krôngz mê nhuôv...viv li jux juk ndo txơưx heik thâuv tưs tsi pâuz. Shâuv heik cưr cxiêx cux tsi lax, zov gruôs mnôngs, ndo tâu thiêz shâuv heik lơưr txơưv tâu”

Đros nênhs M’nông, cưr cxiêx trâur lâuk tsi tiêk zos suôz sênhr cưr cxiêx mak tsênhv zos tuôr tsês côngv thôngx li lix xưv, phongz cxưx thiêz cêr nênhx jông. Txix têx jax krôngz mê nhuôs, cưr cxiêx siz lưr txos jax cưr cxiêx trâur lâuk (Ot Ndrong), tas nro puôr lênhx heik tơưv cxênhx nênhs thâuv ntêx li têx luk kruôz kriê lok cêr siz hluz, cêr sik côngv siêz thiêz chinhz yênhx uô lox tôngv. Nhiv no pos H'Brơi tror heik kriê têx siêz nhiêv co trâu cxênhx nênhs tov kaz.

Hloz lox đros lênhx niêv li suôz sênhr cưr cxiêx, niêv lâuk H'Như, pos H'Brơi tuk nhuôv nxeik zênhx sưv đros jêx jok li têx huôx tôngv vênhx huôv chax chês. Nhiv no, niêv lâuk zos Tsar paz đhiê pax vuôs M'nông xã Nâm Nung: "Txix ciês thâuv tsênhv zâu cur tưz đros niêv muk shâuv hêik cưr cxiêx, đhiê pax vuôs đros xã li tuêv vênhx huôv mênhx cxưx. Niêv zos tuêv tsar viv li cur tsik so tâu mnôngs têx suôz cưr cxiêx, tâu seiz têx jax đhiê pax vuôs chax chês thiêz jux jus nhiêv txos zuk mênhx cxưx M’nông li cưr cxiêx thiêz pax vuôs ."

Zos Bí thư Chi đoanx hluôk nênhs jos Ja Rah, xã Nâm Nung, niêv tix H'Như seiz carr tuôr tsês vênhx huôv mênhx cxưx cux chênhr zos hluôk nênhs li hâux lưv. Têx jiês xênhz huôx đoanx thâuv hmo ntux tsi taz zos qơư chiê đoanx hluôk nênhs tâu sik thav mak no tsênhv yênhx qơư cơưv shâuv đhiê pax vuôs. Tas nro đoanx hluôk nênhs, nhuôs zâu cxaz chuôz xênhz huôx hâur Chi đoanx jos Ja Rah muôx nhos 30 ntâu lênhx, hâur co iz cxiê hluôk nênhs tâu xeir lok hâur đoanx đhiê pax vuôs xã Nâm Nung zos H'Như sêiz car: "Phênhv ntâu lênhx nênhs hâur tuêv đhiê pax vuôs puôr lênhx zos têx lênhx hluôk nênhs hâur jok viv li hâux lưv vênhv tôngv cxaz chuôz cơưv shâuv cux zôngx ziv. Pêz khênhr sik côngv uô cê têx jiês shâuv đhiê pax vuôs, shâuv heik cưr cxiêx trâu hâur chi đoanx, cê muôx qơư xênhz huôx jông trâu hluôk nênhs, cê gôngr phênhv tuôr tsês têx tsiv gri vênhx huôv mênhx cxưx."

Thâuv hâur jos tsưr tsix ntênhk phêv lok sik nthuôr uô cêr lov jêv, pos H'Brơi oz niêv tuz sik đros cxaz chuôz tưz sưv jê đros tsôngv px nhoz no. Hâur suôz đruôk tôngx nxêz tôngx đror đrông ntưk, 2 niêv tuz sik đros sênhr suôz heik cưr cxiêx lok six jông mnôngs.

Têx shôngk jê lok no, paz vênhx ziv xã Nâm Nung tsik so cxaz chuôz ntâu jiês nthuôr uô cêr lov jêv, piêr kriê vênhx huôv hâur tas nro têz qơưk thiêz tax tâu ntâu giải siêz. Thiêz pos H'Brơi, niêv lâuk H’Như tror zos têx lênhx nênhs paz tuôr tsês vênhx huôv mênhx cxưx M’nông trâu cxênhx hluôk. Pos H'Thương Knul, Phưv Tsar Ban vênhx huôv - xã hội Hôiv đôngx xã Nâm Nung, puz pâuz: "U Nhim (zos pos H'Brơi) nhiv no zos Tsar paz ntâuk đruôk tôngx nxêz tôngx - heik cưr cxiêx, yuôr pos tuk nhuôv nxeik phưv txơưx paz đhiê pax vuôs. Hâur ntâu shông đhâu, oz niêv tuz tưz sir jos cxaz chuôz por hưv thiêz kriê vênhx huôv chax chês trâu cxênhx hluôk nênhs. Hâur têx shông đhâu, đoanx nghệ nhân vênhx huôv trâur lâuk zos pos H'Brơi chox đoanx tưz muôx njêx muôs ntơưv ntâu jiês nthuôr uô cêr lov jêv, hội thik hâur thiêz đrâuv tỉnh. Ciês ntơưv jiês hội thik vênhx huôv trâur lâuk tsưr tsix ntơưv Quảng Trị shông 2024 nhiv kruôr đhâu, đoanx tưz tâu 9 giải, hâur co muôx 4 giải A đros ntâu giải B thiêz giải C hâur cxuô njiêz luv piêr kriê”.

Hâur luz tsêr zâu nhoz jos Ja Rah, pos H’Brơi tsênhv sir jos tuôr tsês chuôz zis li cêr chax chês đros têx hâux lưv uô muôx liv trâu jêx jos. Zos tiêk chor lâuk đrav ntêx siz chos côngv đas jos đros cxiv kho têz qơưs mak cxênhx nênhs nhiv no tsênhv siz chos côngv đas jos tsưr ziv tuôr tsês zuk hêir nênhs têx vênhx huôv mênhx cxưx cxôngx nzor. Txix pos H’Brơi li suôz sênhr cưr cxiêx, txos têx lênhx nxeik li têx jax đhiê pax vuôs, cêr vênhx huôv M’nông tsênhv tâu tuôr tsês jông đhâu cxuô cxênhx nênhs, chiê suôz đruôk tôngx, nxêz tôngx, suôz cưr cxiêx tiêv tiêv tâu cxuô cxênhx nênhs tuôr tsês jông tsik chiê pôngz plox./.

VOV Tây Nguyên- Txâur Vax cxeik nhênhv

Hâur chêix njuôk shôngz nhoz tox siêz Sơn La

Ntơưv oz saz ntus cêr muk trâu cxuô luz jos nhoz xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La li: Mường Men, Lóng Luông, Chiềng Yên… hâur têx hnuz no cux zênhx pov njôngr tsôngv px shir phaz lul muk txiêr njuôs shôngz muôz yêz máy thâux chox lok muôs. Pos Hà Thị Vĩnh, nhoz Nà Pa -jos Mường Men oz niêv tuz, đhâu iz têis cik muk txiêr njuôs shôngz tâu oz hnaz tsax, muôx 80 ntâu cir. Grê muôs 8.000 đêiv-10.000 đêiv/iz cir, sâu tâu 800 cxênhz đêiv nhiêx. Pos Hà Thị Vĩnh oz niêv tuz shir phaz lul hêik pâuz tiêk: Chêix njuôs shông hâur niêx shông tưz paz tâu trâu pos Vĩnh chuôz zis thiêz px hâur jos muôx phênhv sâu tâu mê njik nhiêx txiêx chox lok sir zôngv hâur luz nênhx: “Kaz hli 6 txos hli 9 shông tưs cux muk txiêr njuôs shôngz chox lok muôs. Iz hnuz cux txiêr tâu 40 cir njuôs chox lok muôs. Thâuv tưs hau nov hâur jos tso luk txưr pêz thiêx tso tsês chiê iz cxiê njuôs uô shôngz lâuk. Zos lênhx nênhs tưs tsik mnôngs tsik uô trơưk tsuv trâus bluô nhiêx. Txơưv chuôz zis tưs cux njênhs thiêz uô trơưk”

           Pos Hoàng Thị Thu Hiệp, tsêr nhoz jos Yên Thành tâu ntâu shông, tsêiz no cux muk txiêr njuôs shôngz chox lok muôs thiêz tsênhv sâu zuôr sđ têx njuôs thâux tuôx muôs, xav iz hnuz zuôr tâu 5-7 puô njuôs. Chor njuôs co tâu pos Vĩnh chox lok nzuôr hâu siêr muôs trâu tsôngv kruô muk lok đhâu, grê muôs 13.000-15.000 đêiv iz cir. “Thâuv têis cik sơưr nzor muk lux njuôs trâu tsôngv sđ. Px ntơưv no muk txiêr lor njuôs lok, cur nhoz ntơưv no tok chiê lur thiêz zuôr. Cur cux sâu tâu mê njik nhiêx txiêx chox lok trâu chuôz zis”.

         Njuôs shôngz hâur thax tsav Vân Hồ zos iz zav njuôs nox kaz, muôx chôngz lênhx zuôr chox muk uô shơư cxuô zav txux lov nox. Iz cxiê lênhx zuôr chox muk jiêz uô njuôs kruôr, thâuv uô nox cux kaz txơưr nziv tsôngv kruô siêz nhiêv. Lar hêik zos pos Phùng Thị Thúy chuôz zis nhoz jos Chiềng Yên qơư zuôr thiêz muôs njuôs shôngz, xav hâur iz hnuz kror qơư no cux muôs tâu 3-4 tấn njuôs shông trâu tsôngv kruô muk lok đhâu: “Cur zuôr chor njuôs no chox lok hâu tâu siêr, mav muôz đêx nzuôr cov hur thiêz muôz ntiv trâu hâur hnaz tsax chiê thâux chox muk muôs trâu Hà Nội thiêz cur chuôz zis uô luôs hâux lưv no tâu ntâu shông lok”

          Xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La muôx ar har jôngr đar 12.600 hecta, 27 luz jos puôr lênhx muôx har jôngr; hâur ntơưr har njuôs shôngz zos 760 heacta. Zơưv Lê Văn Dũng,  Tsar  kiểm lâm sêiz car jôngr thax tsav 10 cux hêik pâuz tiêk: Chiê cxơưz cxiz tsôngv px sđ txiêr lor njuôs zos đrêiv chêi tso tơưv; cán bộ Kiểm lâm uô jông luôs hâux lưv qênhz yuôx, sêiz kaz thiêz đros hâu nov ntơưv qơư, đros tsưr jôngr yax kriê px tsưx phưv truôx jôngr ntông zos đrêiv cui tênhv: “Hâur chêix njuôs shôngz tuôx, cơ quan kiểm lâm tưz đros UB xã, cxuô ban ngênhx yax kriê tsôngv px sđ txiêr lor njuôs cov huv đros zos đrêiv hâu nov thiêz kiểm lâm yax kriê. Lar hêik zos, thâuv lor chor njuôs shôngz co, tsuv tsês iz cxiê chiê uô shôngz lâuk, nzôngr tox trôngz, câuv har. Đhâu thâuv lor njuôs tas, cán bộ kiểm Lâm hêik cxuô chuôz zis, chor tsưr jôngr muk thoz huv cov đu luk thiêx tsik trâus hluôr tơưk txêik cuz har jôngr hâur chêix ntux kruôr”

          Muk trâu Vân Hồ-faz Bắc pêz têz qơưs hâur luz chêix muôx njuôs shôngz, tưz pov njôngr tsôngv px hâur thax tsav qơư co shir phaz lul thâux njuôs tuôx muôs trâu oz saz ntus cêr thiêz hâur cxuô pluôk nox thâuv tưs cux muôx zav nox kaz muôz njuôs shôngz chox lok shơư cxuô zav txux lov, uô tâu zav nox kaz, nziv tsôngv kruô siêz nhiêv./.

                 Tsu cxêik nhênhv-Bích Thủy, Thùy-VOV Tây Bắc