Txir khơưz siêr nzor, pêx xênhv Sơn La sâu tâu ntâu

Hâur luz vax txir khơưz đuz txi txir ntâu, niêv tix Đỗ Thị Vân, nhoz jok Yên Thị, xar Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La shir phaz puz pâuz, txir khơưz siêr ndax chiv muôs nhiêx tsik tâu grê. Txix shông 2021, đhâu cơưv shâuv uô chor txir khơưz đuz siêr nzor nhoz Mộc Châu thiêz Kim Chung, ziv chuôz zis tưz yưv pênhr cxiv uô qơư zưs đêx trâu 300 ntâu tsoz txir khơưz đuz sâuv thax tsav 2 héc ta: “Txix hâur shôngk shông txos nhiv no pêz têz qơưk tưz sâu tâu muôx 4 tấn txir khơưz siêr nzor lơưv thiêz tưz muôs tâu xar muôx 300 triệu đêiv, nhiv no chor txir khơưz tsênhv yuôr muôx oz pêz tấn thiêz. Viv zos txir khơưz siêr nzor tsik tâu muôx ntâu viv li zôngx ziv muôs đuô. Nênhs uô lax luôv zuôr ntâu thiêz tuôx zuôr ciês ntơưv qơư. Phênhv ntâu zos muôs trâu Hà Nội thiêz thành phố Hồ Chí Minh. Gri muôs nhiv no tsênhv muôs tâu gri siêz, txix 60-80 cxênhz đêiv iz cir”.

Khov uô têx tsưr ziv li txiêr yiz chês, zưs đêx, trâu qir huv đros thiêz thêir vor huv six hơưv, niêv tix Vân ziv chuôz zis vax txir khơưz đuz tưz sâu đê tâu nzor đuô txix 2 txos 3 hli pir đros ndax chiv: “Txir khơưz đuz siêr nzor mak tsuv tu jông đuô chor txir khơưz siêr ndax chiv, viv kaz shông ntux kruôr, muôx lok têx, viv li tsuv zưs đêx huv đros cov txir khơưz tơưs tâu pax, txi txir thiêz chor txir lox jông. Chor txir khơưz siêr nzor mak đêx zos kror zov chênhr, trâu txâuk chor qir thiêz tsuv tsuôs yuôx cov huv six hơưv mak thiêx txi tâu txir”.

Kror tsuv hêik, gri muôs txir khơưz đuz siêr nzor mak siêz đuô lok six ntâu jiês. Zos txir khơưz siêr ndax chiv tsuôk muôs tâu txix 15-20 cxênhz đêiv iz cir, mak txir khơưz siêr nzor zuôr muôs tâu 60 txos 80 cxênhz đêiv iz cir: “Txix thâuv uô chor txir khơưz siêr nzor cur ziv chuôz zisphênhv sâu tưz tâu siêz đuô lok six ntâu, viv gri muôs chor txir khơưz no lok six siêz, siêz đuô 4 jiês pir đros chor txir khơưz ndax chiv. Shông nhiv kruôr đhâu chuôz zis sâu tâu 10 tấn txir khơưz đuz siêr nzor, xav tas côngz đas jos uô cux sâu tâu 700 triệu đêiv”.

Tưz tsik zos niêv tix Đỗ Thị Vân ziv chuôz zis xưz, tsưr ziv uô chor txir khơưz đuz siêr nzor tưz tâu kriz uô ntâu ntơưv xar Lóng Phiêng. Tá snrõ ar muôx 1.000 ntâu héc ta txir khơưz đuz, hâur cov muôx 130 héc ta txir khơưz đuz siêr nzor, sâu tâu muôx 1.560 tấn, njuôk xav tâu muôx 62 tiv đêiv, xav tâu muôx 185 triệu đêiv iz héc ta. Zơưv Trần Văn Hoàng, Phưv Chủ tịch Ủy ban xar Longd Phiêng, tỉnh Sơn La puz pâuz: “Xuz thơưx txix chor tsưr ziv chos txir khơưz siêr nzor li no, thâuv uô tâu jông lơưv pêz tsưr tsix trâu chor nênhs hâur xar cơưv shâuv chiê kriz uô hâur chor jêx jok txơưr đuô. Đhâu chor jiês ndis sêiz ciês ntơưv vax, chor chuôz zis tsênhv tsik tâu jênhs trâu tsưr ziv uô txir khơưz siêr nzor tưz pov tâu têx kror liv thiêz tưz kriz uô tsưr ziv no chiê paz muôx tau kinh têr siêz đuô trâu pox nhuôs”.

Txix têx kror hlôngr yiêz zâu hâur siêz xar uô nox, pêx xênhv Sơn La tsênhv jux juk txo grêk khov trâu ntux yar ntux nas, kho đuô chêix chiv, gra siêz tsơưr lươngv têx hax huv, tax tâu trơưk siêz nhiêv sâuv ciêz đrôngs. No tưz tsik zos tsưr ziv uô nox truôx trâu pêx xênhv Sơn La, mak tsênhv zos chênhz zênhv jông trâu ntâu thax tsav qơư txơưr đuô.

Txix chor vax ar têz txir khơưz đuz njuôz jông nhiv no, iz ntu nênhx jông đuô tsênhv paz trâu pêx xênhv uô sâu tâu ntâu kôngz lôngk uô hax huv muôs trâu tuz luôv ciêz đrôngl./.

Thanh Thủy, Trấn Long-Lik Thox cxêik nhênhv

Lênhx cưk yuôx, bác sĩ moz siêz uô jông uô hâux lưv kho moz gênhk trâu pêx xênhv tox siêz

Txix thâuv tsênhv zâu, Vũ Thị Châu Loan thâuv tưs tưz moz siêz txos lênhx txir nzơưv hâur tsêr zos iz lênhx bác sĩ luôs hâux lưv seiz njuôk shuôs, kho moz gênhk trâu nênhs moz. Đhâu cơưv tas ntơưr cxênhx 3, tưr thik tâu 02 luz tsêr cơưv đại học, niêv lâul tưz xeir muk cơưv trâu tsêr cơưv Đại học  Y Thái Nguyên chiê muk trơưk zuk siêz nhiêv. Shông 1998, đhâu cơưv tas ntơưr tơưv tsêr cơưv, niêv lâul tror lok hâur thax tsav qơư thiêz tâu lênhk nhav uô hâux lưv ntơưv Tsêr kho moz yuôx đrox njuôz tỉnh Yên Bái thâuv ntêx.

Hâur ntu uô hâux lưv, bác sĩ Vũ Thị Châu Loan thâuv tưs tưz sir jos cơưv cxaz nzir têx txux chi, tsưr ziv phưx vưv uô hâux lưv chiê seiz njuôk shuôs, kho moz gênhk trâu pêx xênhv. Txos shông 2021, bác sĩ Loan tâu sơưr đơưk njênhs njôngr choz hâux lưv uô Phưv Giám đốc Tsêr kho moz yuôx đrox njuôz tỉnh. Niêv lâul heik, zuôr xar 30 shông lês uô đreiv hâux lưv seiz njuôk shuôs, kho moz gênhk trâu pêx xênhv, nhoz kror tưs, uô zav hâux lưv tưs, niêv lâul puôr lênhx moz siêz lus uô hâux lưv thâuv chơưv kho moz gênhk trâu lênhx nênhs moz: “Pêz thâuv tưs tưz moz siêz, lês uô jông hâux lưv seiz njuôk shuôs đas jos, kho moz trâu lênhx nênhs moz, co zos lênhx canr bôv y tế cêr uô nênhx, phôngz yaox sik tưr “bác sĩ uô jông hâux lưv, nênhs moz shir phaz” đros thiêz “nênhs moz tuôx txos mak shir phaz txeik tok, nênhs moz tuôx nhoz hâur tsêr yuôx mak tâu tsoz phưz jông thiêz nênhs moz tror muk tsêr, tâu heik kriê lok sâuv nox, hâuk yuôx trơưk cui tinhv”.

Txix hli 6/2024, bác sĩ Vũ Thị Châu Loan tâu xeir uô Giám đốc tsênhv qơư Y tế thax tsav Trấn Yên. Txơưv hâux lưv ntâu, taz sik niêx hnuz, niêv lâul cux tsês njôngr six hơưv muk seiz njuôk shuôs đas jos, tôngv zênhx têx lênhx nênhs moz chiê lơưr tso siêz nhoz chơưv kho moz gênhk.Niêv lâul Vũ Thị Dương, nhoz jok Tân Long, xã Trấn Yên heik, niêv lâul xênhz zus tus nhuôs tiv 4 viv li lok six cxơưx thâuv zuôr txos cheix ntơư. Tuôx txos tsêr kho moz, tâu bác sỹ Vũ Thị Châu Loan thiêz hâu nov hâur tsêr yuôx chox kriê chor cưk yuôx, bác sĩ muôx 5 lênhx nênhs paz niêv lâul, viv li cux tso siêz đuô thiêz xênhz zus tâu mê nhuôv zôngx ziv: “Cur tuôx hâur tsêr yuôx, tâu chor bác sĩ, cưk yuôx shir phaz lus txeik tok, hok tus pox niêv hnuz đhâu cux muôx 5 lênhx cưk yuôx, bác sĩ paz viv mê nhuôv fav thiêz luz đês tưz pluôv. Tâu ntâu lênhx bác sĩ moz siêz txos, cur xênhz zus mê nhuôv cux tâu sei thiêz zôngx ziv”.

Zos iz lênhx hloz, muôx ntâu txux chi đuô, bác sĩ Loan thâuv tưs cux moz siêz kriê, paz ntâu lênhx bác sĩ hluôk uô sưv jux juk luôs hâux lưv nhênhz chơưv khoa học; txoz cxơưx txos chor canr bôv, cưk yuôx, bác sĩ luz nênhx xênhz huôx chiê lơưr tso siêz lês uô têx hâux lưv zok muôz. Bác sĩ Đinh Quang Cảnh, thơưx seiz car khoa tsoz phưz đas jos, xênhz zus nhuôs, tsênhv qơư Y tế thax tsav Trấn Yên heik: “Hâur ntu uô hâux lưv, cur pov giám đốc Vũ Thị Châu Loan lok six moz siêz txos sơưr đơưk luz nênhx, chiê cxơưz cxiz cxuô lênhx cxuô tus canr bôv, cưk yuôx, bác sĩ tso siêz, sir jos lês uô tâu jông têx hâux lưv zok muôz”.

Zơưv Hoàng Quốc Hương, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai cux khav tinhv, bác sĩ Vũ Thị Châu Loan tsi tiêk uô tiêr jông hâux lưv zok muôz lok sâuv seiz car, tsênhv zos iz lênhx cưk yuôx moz siêz, thâuv tưs tưz lês uô jông luôs hâux lưv seiz njuôk shuôs, kho moz trâu pêx xênhv tox siêz.

Đros thiêz têx sir jos trâu tsoz phưz đas jos pêx xênhv, bác sĩ Vũ Thị Châu Loan tưz tâu Bộ y tế, Ủy ban tỉnh Yên Bái kuz muôz ntâu ntơưr kruôs, 11 shông niêv lâul tâu côngk nhav uô tâu hâux lưv jông. Lar heik, shông 2025, niêv lâul hmôngr jông tâu Chủ tịch têz qơưk muôz ntơưr kruôs zos lênhx cưk yuôx, bác sĩ uô ntêx nyuôs uô tâu hâux lưv jông./.

Đinh Tuấn-Riê Lâux cxeik, nhênhv