Tsôngv pêx xênhv Lai Châu sik thôngx siêz, jux juk hlôngr yiêz, huôv tsar

Hnuz xiêz 01/7/2025, đros trâu tas nro têz qơưk, Lai Châu qir lês uô cxuô luôs ahaux lưv lơưr 2 cấp nhoz 38 xã, phường. Iz kro zov chênhr, krêz hâu cêr yiêz, tsưr ziv yiêz lok seiz car, lês uô cxuô luôs hâux lưv chiê ntơưv qơư huôv tsar lox đar đuô thiêz jông đuô. Ciês hâur shông xuz thơưx qir uô têx hâux lưv li heik sâuv, Lai Châu tưz sir jos fuô uô zênhx max, bax uô tâu truôx hâux lưv tso tơưv. Zơưv Vảng Xênhv Zax, Tsar jok Hô Tra, xã Mường Khoa-jok muôx zuôr xar 100 chuôz zis tsôngv box Hmôngz uô nênhx nhoz heik pâuz, đros trâu hâu nov ntơưv qơư têx hlôngr yiêz, tsôngv pêx xênhv cux sir jos hlôngr pâur tsưr ziv, siêz xar, cêr huôv tsar uô nox chiê luz nênhx iz hnuz vav mênhx jux juk:“Tsôngv pêx xênhv jok Hô Tra tưz tâu têz qơưk moz siêz txos thiêz Đảng chox kriê. Pêx xênhv hâur jok thâuv tưs tưz sir jos huôv tsar uô nox hnar chiê muôx luz nênhx jông đuô. Têx shông nhiv kruôr đhâu, sơưr đơưk tưz huôv tsar uô tâu iz cxiê hâux lưv jông li: Tu zus njêl đêx txiêk, chos pax phax cxor, chos têx yuôx đrox njuôz”.

Txix têx hâux lưv uô tâu tsênhv tsênhz co, pêx xênhv luz nênhx iz hnuz hlôngr yiêz, vav mênhx jux juk, muôz cêr njênhs njôngr trâu Đảng tsưr ziv chox cêr, têz qơưk tsênhv chei. Têx uô tâu nhoz Hô Tra cux chênhr zos Lai Châu iz kro jông đhâu thâuv txo grêk tsơưs nênhs uô hâux lưv, muôz iz cxiê cơ quan, taz viv, thax tsav qơư lok uô cê.

Đhâu 6 luz hlik lês uô têx hâux lưv lơưr 2 cấp, chor hâu nov yiêz ntơưv Lai Châu tưz zênhx max fuô uô truôx tuk, tsi chiê trâus uô tuôr thênhv, lar heik zos hâux lưv phưx vưv pêx xênhv. Lok sâuv qênhz yuôx tsưr tsix tâu fuô uô jông; chor canr bôv cux sei đrơưv sưv jux juk, lês uô tâu têx hâux lưv vưx phưv pêx xênhv, huv đros. Txos nhiv no, 100% ntâuz ntơưr, hâux lưv tưz tâu uô hâur điện tử, tax tâu zuôr xar 99%. Zơưv Lò Văn Biên, Bí thư Đảng ủy xã Mường Khoa heik pâuz, chiê têx hâu nov lês uô tâu jông hâux lưv zok muôz, ntơưv qơư tưz bax qênhz shuôs, uô truôx jông cxuô luôs hâux lưv:“Thâuv lês uô têx hâux lưv lơưr 2 cấp, pêz tưz qênhz shuôs tas nro têx ntâuz ntơưr, iz chas ntơư huôk njôngr tỉnh têx pênhr paz chiê yưx zuôr nzir chuôz zênhx phưx vưv uô hâux lưv, cxiv kho qơư uô nuv. Tiv zix zos zuôr nzir meir tính trâu canr bôv, công chức ntơưv Tsênhv qơư phưx vưv hành chính công. Khov cấp ủy sir jos chox kriê thiêz pêx xênhv thôngx ziv đros, hlôngr yiêz sôr, hlôngr yiêz ntâuz ntơưr hành chính tưz uô tâu huv pêx xênhv, trơưk sơưr tsưr ziv xar”.

Têx hâu nov ntơưv qơư lês uô truôx jông cxuô luôs hâux lưv zok muôz, tưz cxơưz kinh tế xã hội huôv tsar. Shông 2025, Lai Châu phênhv sâu tâu chuôz tsar 8% ntâu; xav kror đruôz đraz iz lênhx nênhs muôx phênhv sâu zuôr xar 66 tsov đeiv; nhiêx txiêx sâu trâu têz qơưk tâu muôx 3.500 tyv đeiv ntâu, tsav 60% ntâu tsưr ziv choz. Tas nro tỉnh tưz zok nriêr hâux lưv uô yiêz trâu 10 cxênhz ntâu lênhx lox tôngv, paz txo grêk tsơưs têx chuôz zis pluôs yuôr xar muôx 16%.

Thax tsav qơư huôv tsar lox đar đuô cux paz Lai Châu bax tâu jông tsưr ziv, sik côngv đros 2 chas thax tsav, huôv tsar ju lix, kôngz-jôngr nuv thiêz công nghiệp tsiv uô. Ntâu côngz trênhx, dưv anr tsênhv tâu fuô uô li: Tsêr cơưv 2 cấp thax tsav ntus đriv, cêr kror tâuz muk đhâu đơưv trôngz Hoàng Liên, têx tsêr nhoz xã hội sik côngv siêz.... Đros trâu têx li heik co, tsênhv chei truôx tuk xã hội tror tâu fuô uô zênhx max, txoz cxơưx luz nênhx trâu pêx xênhv, tiv zix zos tsôngv box thax tsav tox siêz đêz đrôngs, thax tsav ntus đriv. Zơưv Mạ Phí Phạ, nhoz jok Mé Gióng, xã Thu Lũm heik tơưv cêr njênhs njôngr thiêz shir phaz lok qơư nhoz têx hlôngr yiêz li no:“Khov Đảng, têz qơưk moz siêz txos thiêz têx tsưr ziv, tsênhv chei jông paz pêx xênhv, tsôngv box cxuô heir nênhs nhoz no luz nênhx tưz vav mênhx lok six ntâu, thax tsav qơư ziv hnuz ziv hlôngr yiêz. Tsôngv box sơưr đơưk njênhs njôngr trâu Đảng tsưr ziv chox cêr, sir jos huôv tsar uô nox, sik thôngx siêz, sik đros cxiv tsa thiêz tsưx phưv truôx thax tsav ntus đriv”./.

                                                                                                              Khắc Kiên-Riê Lâux cxeik, nhênhv

                                             Kinh tế kôngz nuv hlôngr yiêz hâur thax tsav tox siêz Sơn La

Sâuv têx nta trôngz nhoz jos Hưng Hà, xã Chiềng Khương, tỉnh Sơn La, tix lâuk Nguyễn Văn Hưng li vax txir thênhx caz đar 3 hecta ntâu tsênhv txos ntu sâu đê, txir siêr đax jông thiêz lok six ndư. Muôx tsi ntâu lênhx nênhs pâuz tiêk, thâuv ntêx mênhv chêx no muôx ntu tâu chuôz zis chos txir lưk jôngr taz sik chêx cuk kinh têr kis.

          Hlôngr tsưr ziv uô kuz, 3 shông tror lok no, tix lâuk chiv chir nriêr pâuz, cơưv shâuv đhâu pov tsir, internet thiêz têx trâur nuv tsênhv tsênhz, cuiz tênhv hlôngr tas nro mênhv chêx chiê chos txir thênhx caz sâuv ar têz nxaz. Hâur ntu tsoz phưz, tix lâuk tsov cưv uô ar, zôngv kỹ thuật zưs đêx cxênhx txuôk, zuôv qir huv đros, phax tuô caz moz lơưr taz por sinh học. Tror njiê đuô vax txir thênhx caz đhâu 3 shôngk sir jos tsoz phưz, tix lâuk Hưng shir phaz pheiz kênh, txos nhiv no vax txir thênhx caz tưz txi txir lok six kaz, njuôs xav sâu tâu 80 tênhr, tâu tuz luôv tuôx zuôr ciês ntơưv vax, tsi xav nhiêx txiêx tưz yưv mak sâu liv tâu muôx nhos 1 tỷ đeiv:          “Njiê chor txir sâu tâu muôx tsơưr lươngv li no, chuôz zis lok six tso siêz tror yưv pênhr, chos txir thênhx caz. Viv no zos shông xuz thơưx sâu đê txir, qênhx shênhx ntux yar ntux nas zuk cux tsi tâu pâuz tas, viv li hâur 2,3 shông thiêz zuk thiêx muôx tâu chênhz zênhv chiê tsiv uô muôx chêx cuk siêz đuô”.

          Yuôr tix lâuk Nguyễn Văn Tuyền nhoz jos Thống Nhất, xã Chiềng Khương thâuv ntêx zos chor nênhs cxiv uô tsêr, txos shông 2021, truôx siêz uô bluô nux txix uô kôngz nuv, tix lâuk Tuyền tror lok kuz têz qơưk, yưv pênhr tu zus 5 cxênhz tul keiz ntês kê hâur chuôz zis li qơư tu zus đar muôx nhos 400 yiv ndis. Qơư tu zus tâu uô têx qơư cơư keiz huv đros, zôngv công nghệ sinh học yưr lir, taz por vêv xênhz tênhx qơư. Tas nro qir keiz tâu zôngv uô qir zuôv trâu vax tsêz chos, cê txu grês nhiêx txiêx tsiv uô, cê uô tâu trâur nuv hur jông trâu tênhx qơư. Tix lâuk Tuyền puz pâuz, khov txơưx zôngv khoa học kỹ thuật uô, keiz hloz lox sei, ntês ntâu kê, iz shông chox lok phênhv sâu nhiêx liv txix 200-400 tsov đeiv:“Nhoz no cán bộ xã, đảng, têz qơưk paz cur chuôz zis lok six ntâu hâur cxuô vênhv thix, txix kỹ thuật thú y txos qơư sâu zuôr xiv huv. Nhiv no zaoz thôngz huôv tsar jông paz cêr muk lok zôngx ziv đuô, hax huv muôv muôs cux jông đuô, tsi khưr li thâuv ntêx thiêz”.

          Chiềng Khương zos xã ntus đriv nhoz tỉnh Sơn La, muôx 25 cei cêr ntus đriv buôk têz qơưk Lào. Têx shôngk jê ntơưv no, khov muôx cấp ủy, chính quyênx tiv phaz li sik côngv uô, đros tsôngv px li chuv tôngv sir jos xar tơưv chiê uô, têx xiv huv kôngz nuv tsênhv li txir lưv tsiz sôngz, txir trâuv nhux, txir thênhx caz... tsi so huôv tsar jông. Ntâu xiv huv tưz tâu muôs tơưv trâu niêv ciêz Trung Quốc thiêz iz cxiê têz qơưk châu Âu.

          Xã nhiv no muôx zuôr xar 3 cxênhz 900 ziv chuôz zis tsôngv px, hâur co chor ziv chuôz zis pluôk tsuôk yuôr muôx nhos 4%, chuôz zis zuôr xar pluôk 2,8%; tsôngv px tso siêz uô lox tôngv, xênhz yar, yênhx trus uô bluô nux sâuv zuk têz qơưk. Lơưr zơưv Nguyễn Công Viên, Chủ tịch UB xã Chiềng Khương, tỉnh Sơn La, hâux lưv tsiv uô kôngz nuv tror tâu xav tênhv zos tiv phaz li hâux lưv tsênhv:“Ntu zuôr txos, cấp ủy, chính quyênx xã tror uô jông TƯ, tỉnh li chủ trương lok huôv tsar kôngz nuv, chox KHKT lok paz têx ziv chuôz zis nôngx mênhx, HTX chiê tsiv uô lơưr saz jông đuô, chêx chôngk huôv tsar têx thax tsav chos, têx HTX muôx côngz jênhv VietGap, GlobaGap chiê ndar txos muôs tơưv saz đrâuv têz qơưk. Tiv 2 zos tsoz phưz jông têx mênhv chêx txir lưv tsiz sôngz lơưr saz chox KHKT lok chiê chuôz tsar chêx cuk, txu grês nôngx mênhx li đas jos uô”.

          Txix têx vax txir thênhx caz chos sâuv ar têz nxaz, txos têx qơư tu zus zôngv công nghệ sinh học, kinh têr kôngz nuv tưz uô hlôngr yiêz jông thax tsav Chiềng Khương- iz xã ntus đriv muôx ar têz, qiv hơưv jông, yênhx trus khav tênhv tsưr ziv uô huv đros sâuv txox cêr huôv tsar kôngz nuv yiêz jông, truôx tul./.

                                                                                                          Trấn Long- Txâur Vax cxeik nhênhv