Por hưv, tuôr tsês jông nênhs Hmôngz txux chi muôz chiêz mur cok uô têx ntâuz txêix pax, jông jav

Jok lao Tỷ Phùng, phường Tân Phong (thâuv ntêx zos xã Nùng Nàng, huyện Tam Đường kuz) nhoz iz ntar trôngz Pu Sam Cáp zos qơư phênhv ntâu têx chuôz zis Hmôngz uô nênhx nhoz. Huôk njôngr thâuv têx luz six hơưv shênhx, uô liêx têz tas, chor pox niêv vir ndâuk, têx lênhx niêv thiêz pos ho siz kriê, sik đros uô pax ntâuz, muôz chiêz mur cok trâu têx ntâuz cov txêix pax, jông jav, xơưs uô tsôngk tril yo, tiêz hnar. Txix chor pox niêv vir ndâuk Hmôngz tsưr ziv jông thiêz  gruôs, têx luz yo, hnar gra ntơưv têk, tos hâur ndông....tâu lơưr xơưs nriê pax lok six jông, cê phưx vưv luz nênhx xênhz huôx, cê zos por hưv, tuôr tsês zuk heir nênhs txux chi vênhx huôv tsi chiê pôngz plox. Pos Mêiv Xênhv Hav, iz lênhx pox niêv txơưx uô pax ntâuz nhoz jok Lao Tỷ Phùng heik: Thâuv chor chiêz mur tâu hâu nhox cuz lus ntơư, zuôr muôz iz tus chưx mêv ntuz chiêz mur chox lok cok trâu kror ntâuz uô têx trêr pax, blôngx hmaz blôngx ntông, nak nôngs txêix jông jav, heik lol nênhs Hmôngz luz nênhx xênhz huôx, tsưr ziv, siêz xar, cêr uô nox uô hâuk. Pos Mêiv Xênhv Hav heik:“Niêx shông, thâuv tưs txos luz 6 hli hli ntux tror zar muk, txos cheix ntux nas ntơư, sơưr đơưk uô liêx têz tas, tsi yuô muôx nuv uô cux zos cheix tsôngv box hâur jok siz zâuv uô pax ntâuz, xơưs tsôngk tril yo, tiêz hnar chiê đros por hưv, tuôr tsês chor lâul têx txux chi cêr nênhx vênhx huôv tsi chiê pôngz plox”

Nênhs Hmôngz nhoz jok Lao Tỷ Phùng txux chi muôz chiêz mur cok trâu têx ntâuz tưz iz txưv uô thiêz muôx thâuv nzor lok, iz tiêv đhâu iz tiêv, iz cxênhx đhâu iz cxênhx tax txos nhiv no. Chor nhuôv nxeik Hmôngz nhoz no puôr lênhx tâu kriê txux chi tsưr ziv uô pax ntâuz li heik sâuv txix thâuv tsênhv zâu, xưk iz hâux lưv thâuv tưs tưz zuôr tsuv shâuv thiêz uô chiê bax trâu zuk luz nênhx zar tov kaz. Chiê muôz chiêz mur cok uô tâu trâu đax ntâuz, nênhs Hmôngz zôngv chưx mêv tôngx lok sik hlâu, reik njiê trâu iz zar pak shôngz. Zơưv Tsaz Xênhv Hav, tsar jok Lao Tỷ Phùng, phường Tân Phong heik pâuz:“Tsôngv pêx xênhv hâur jok luôs hâux lưv muôz chiêz mur cok ntâuz uô txêix pax, jông jav tưz iz txưv muôx thâuv nzor lok, iz tiêv đhâu iz tiêv , iz cxênhx đhâu iz cxênhx chiê sik đros por hưv, tuôr tsês. Pêz tsênhv yax kriê, vênhv tôngv tsôngv box tsuv tuôr tsês jông têx txux chi vênhx huôv ntơư tsi chiê pôngz plox”.

Txix ntu têz qơưk ziv hnuz ziv huôv tsar, hlôngr yiêz li nhiv no, nênhs Hmôngz nhoz Lai Châu luôs hâux lưv muôz chiêz mur cok uôx ntâuz uô txêix pax, jông jav, hâur co muôx jok Lao Tỷ Phùng tsênhv jux juk trâus pôngz plox.  Ntâu xiv huv, tsôngk tril yo, tiêz xơưs uô tâu, muôs fênhx zis tsênhv muôx shơư đros trâu tsôngv box têx ntâuz xor, tsôngk yo, tiêz iz txưv uô têk xưk li thâuv ntêx. Chênhr viv li, hâu nov ntơưv qơư tưz thiêz tsênhv sir jos yax kriê, vênhv tôngv pêx xênhv por hưv, tuôr tsês truôx zuk heir nênhs li txux chi vênhx huôv tsi chiê pôngz plox. Canr bôv, công chức seiz kaz jông ntơưv qơư, paz têx chuôz zis huôv tsar ju lix đros trâu por hưv tsês têx txux chi cêr nênhx vênhx huôv. Zơưv Lê Xuân Dũng, Phưv Chủ tịch Ủy ban phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu heik pâuz:“Đros thiêz chor jok muôz lok uô cê hâur xã kuz, li: Jok Nùng Nàng, lao Tỷ Phùng... pêz sir jos yax kriê pêx xênhv por hưv, tuôr tsês jông nênhs Hmôngz txux chi vênhx huôv tsi chiê pôngz plox. Hâur co, lar heik zos txux chi muôz chiêz mur cok ntâuz uô txêix pax, jông jav, đros trâu huôv tsar ju lix ndis seiz tox trôngz hâur pêk ntơưv têx jok”.

Hâur ntu têz qơưk hlôngr yiêz thiêz huôv tsar, têx txux chi uô ntâuz xor heik sâuv tsi tiêk xơưs uô hnar hâur niêx hnuz, tsênhv zos nênhs Hmôngz txux chi cêr nênhx vênhx huôvjông. Luôs hâux lưv por hưv thiêz tuôr tsês txux chi muôz chiêz mur cok uô ntâuz txêix pax, jông jav hâur jok Lao Tỷ Phùng tsi tiêk paz por hưv chiê têx txux chi jông, tsênhv krêz hâu cêr yiêz trâu huôv tsar ju lix truôx, reik đros vênhx huôv côngv thôngx hâur thax tsav qơư./.

                                                                                                                    Khắc Kiên-Riê Lâux cxeik, nhênhv 

Lào Cai têx qơư ndis uô si cxơưz cxiz tâu chôngz lênhx kruô tuôx sêiz shuôk

Ntơưv yar yêz cêr hlâu trôngx đriv Laox Cai hâur shôngk shông yiêz 2026, tưz muôx chôngz lênhx kruô chêix yêz cêr hlâu muk lok đhâu trôngx đriv shir phaz lul. Đhâu sêiz pov Laox Cai têx đuôz qơư ndis uô si, sêiz shuôk têz qơưs jông jav. Iz chas têx qơư ndis uô si jông jav hâur thax tsav Sa Pa thiêz Fansipan txuôk đros têx qơư ndis uô si hâur thax tsav Tà Xùa, Tà Chì Nhù, Lùng Cúng. Ntơư zos iz thax tsav qơư ndis uô si jông jav txix ntus đriv faz Bắc muk trâu pak đêx Thác Bà. Chiê tsưx phưv cov tâu truôx têx jôngr ntông jông jav hâur thax tsav qơư ndis uô si huv đros tsôngv kruô siêz nhiêv; ngênhx sêiz car qơư ndis uô si Laox Cai tưz muôx ntơưr ntâuk chiv trâu cxuô thax tsav qơư, tsôngv kruô tuôx so, nox nhoz muk lok ndis uô si. Zơưv Trần Sơn Bình, Phưv Sở Vênhx huôv sêiz car qơư ndis uô si shir phaz lul hêik pâuz: “Nhiv no pêz tsênhv hêik trâu tỉnh chiê cxiv uô cxuô qơư ndis uô si sêiz shuôk têz qơưs côngv thôngx hâur thax tsav tỉnh Laox Cai. Đhâu co, pêz zuôr muôx bê ntơưr trâu cxuô qơư ndis uô si, zuôr muôs hax huv hâur thax tsav tỉnh”

Lo bê ntơưr trâu cxuô qơư ndis uô si, chênhr zos cxơưz cxiz tsôngv kruô tuôx ndis shuôk txos tỉnh Laox Cai. Lar hêik zos têx jêx jos ndis uô si côngv thôngx tax tâu ASEAN ntơưv Nghĩa Đô, Lâm Thượng tưz yênhx thax tsav qơư jông jav cxơưz cxiz tâu chôngz lênhx kruô tuôx sêiz shuôk thiêz pâuz txos tsôngv px cxuô hêir nênhs tsơưs têx txux chi, vênhx huôv jông cxôngx nzor. Pos Nguyễn Thị Thu Phương, Viện tsar Viện Vênhx huôv Việt Nam shir phaz lul hêik pâuz: “Tsuv muôx tsênhv chêi paz px pâuz txos têx muôx liv hâur luôs hâux lưv xar tơưv tsưr ziv cxiv uô qơư ndis uô si, sêiz shuôk têz qơưs cov huv đros tsik tas muk ntiêr doanh nghiệp tuôx uô. Thiêz têx doanh nghiệp nhoz ntơưv qơư tsuv sir jos hôv tsar uô cov huv đros

Px uô tsưr, cxuô txox cêr muk lok txuôk đros cxuô thax tsav qơư, zos luôs hâux lưv hâu nov tỉnh Laox Cai tsênhv taz tov fuô uô cov ziv hnuz ziv huv đros tsôngv kruô sâuv ntiêx têz siêz nhiêv. Co zos tsôngv kruô muk cêr yêz hlâu đhâu trôngx đriv, chiê sêiz shuôk têx blêx liêx tơư ntêir hâur thax tsav Mù Cang Chải thiêz têx qơư jông jav nhoz têz qơưs Suôr. Lar hêik, cxuô zav hax huv hâur thax tsav tỉnh Laox Cai tưz muôs đhâu trôngx đriv. Pos Cao Thị Ngọc Lan, Phưv Chủ tịch Thường trực Hiệp hội qơư ndis uô si Việt Nam shir phaz lul hêik pâuz: “Laox Cai đhâu muôz oz pêz luz xã, huyện chox lok uô hâux lưv uô cê; lar hêik tsuv muôx cêr muk lok txuôk đros cxuô tỉnh hâur thax tsav faz Bắc pêz têz qơưs chiê cxiv tsa yênhx tsênhv qơư jông jav, ndis uô si, sêiz shuôk têz qơưs. Trơưk li njuôk xav, cxuô qơư ndis uô si jôngr ntông thiêz têx qơư ndis uô si hâur đêx nhoz puôz ntus đriv, zuôr cxơưz cxiz tâu chôngz lênhx kruô tuôx sêiz shuôk”

Hâur shông 2025 đhâu, tỉnh Laox Cai tưz sâu tâu 46.500 ntâu tỷ nhiêx txix cxuô qơư ndis uô si, sêiz shuôk têz qơưs. Thiêz njuôk xav huôv tsar-cxiv uô cxuô qơư ndis uô si txos shông 2030, tsôngv px muôx luz nênhx  bluô nux huv đros hâur ntu têz qơưs hlôngr yiêz./.

                                                                                                                 Tsu cxêik nhênhv-An Kiên