Hơnăm 2017, ôm hyô Việt Nam pơtối tâk sap ing hơnăm 2016, to khế 11/2017, tơmối kong têa ê troh a tơnêi têa pin riân vâ chê 1 rơtuh 200 rơpâu ngế, tâk 14,4% tâng vâ pơchông [ă khế 10.

Kố cho khế má tơheăm tung hơnăm kố, tơmối kong têa ê mot ôm hyô lối rơtuh hdroh ngế. {ă tơdroăng ki hên tiah mê, mơni hơnăm kố, kơvâ ngăn ‘na ôm hyô tơnêi têa pin kô tơdah lối 13 rơtuh ngế tơmối lâp plâi tơnêi, tâk 28% tâng vâ pơchông [ă péa hơnăm hiăng luâ, vâ chê 60% tâng vâ pơchông [ă hơnăm 2015, cho kơlo ki tâk hên má môi sap ing nah ta troh nôkố.

Ki tơmối mot ôm hyô hên mê hiăng veăng kum mơdêk kơxo# liăn châ xo tơ’mot ing ôm hyô hơnăm kố tâk troh 515 rơpâu rơtal liăn, tâk 25% tâng vâ pơchông [ă hơnăm nah, tơ-‘mô 23 rơtal dollar, veăng nâp ai 7%  a GDP dêi tơnêi têa.

Hdró ki tơ-[rê dêi kơvâ ôm hyô cho apoăng hơnăm 2017, Khu xiâm ngăn tơdroăng kal kí pơkâ kơxo# 08 ‘na mơnhông mơdêk ôm hyô chiâng kơvâ mơnhông cheăng kâ ki xiâm.

Kuo#k ho#i hneăng má 14 tối tơbleăng Luât ôm hyô ki (‘mâi hơ’lêh), Chin phuh xuân hiăng tơbleăng péa troăng hơlâ to\ng kum ‘na pro hlá mơ-éa mot lo ăm mơngế kong têa ê cho mơnúa pro hlá mơ-éa mot lo [ă đie#n tưh ăm mâu ngế kong têa ê ki nếo mot a Việt Nam [ă pơtối pơkâ oh tá pro theh viza ăm tơmối ki ôm hyô lo ing 5 to kong têa păng mâ hâi lu châu Âu (Ăng-glê, Pơhlăng, Italia [ă Tây Ban Nha), pro tơ’lêi hlâu ăm tơdroăng prôk lăm dêi tơmối, veăng pơtối rak vế ki mơdêk dêi kơxo# tơmối kong têa ê mot ôm hyô a Việt Nam.

Pa k^ng mê, ối xua ki pơxúa dêi tơdroăng tơbleăng um méa Việt Nam ing măng t^ng po leh kân mâu kăn APEC rơtế [ă mâu troăng hơlâ pêi pro tơdrêng dêi kơvâ ôm hyô hiăng pêi pro tung hơnăm hiăng luâ.

Pôa Trương Sỹ Vinh, Kăn pho\ Vie#n tí tăng ‘nâi ‘na mơnhông mơdêk ôm hyô ăm ‘nâi:

‘’Hdrối tơdroăng pơkâ [ă klêi tơdroăng pơkâ hlo ki tơ-[rê tâi tâng rêm ngế thế tơku\m ‘no liăn cheăng ‘na tơdroăng mơnhông mơdêk ôm hyô vâ chiâng kơvâ cheăng kâ ki xiâm.

Luât ôm hyô ai hên tíu ki nếo, tơdroăng kố kô pro kơvâ ôm hyô ôh tá môi tiah ton hlối tơtro [ă tơdroăng nôkô hên tâ. Vâ tối kơxo# tơmối ôm hyô cho tíu ki vâ tối vâ chê 13 rơtuh, ki tâk dêi kơvâ ôm hyô tung hơnăm 2016 [ă hơnăm 2017 vâ chê troh 30%, mê a tơmiât oh tá xê kơvâ cheăng ki lâi xuân môi tiah ôm hyô Việt Nam châ ai kơxo# ki kố, veăng ‘no hên hnoăng kân tung mơnhông cheăng kâ dêi Việt Nam’’.

Ai tơdroăng ki ro kố, Khu xiâm ngăn ‘na ôm hyô hiăng tơku\m pơkâ pêi kơtăng tơdroăng tơbleăng ‘na ôm hyô a mâu kong têa ki xiâm. Pá k^ng mê veăng tơbleăng tê hên tơmeăm a mâu roh po kơchơ ôm hyô ki kân dêi lâp plâi tơnêi, tơku\m tơdah khu kăn dó inâi FAM sap ing mâu tơmeăm khoăng troh séa ngăn ‘na ôm hyô Việt Nam.

Malối, Khu xiâm ngăn ‘na kơvâ ôm hyô tơku\m po hên tơdroăng tơbleăng tơmeăm, tơbleăng ‘na ôm hyô Việt Nam a mâu kong têa, môi tiah: Australia, Nhuk, 3 kong têa tung kơpong ASEAN (Siam, Malaysia, Indonesia), 4 kong têa peăng kơnho\ng châu Âu (Phần Lan, Đan Mạch, Na Uy [ă Thụy Điển) [ă 3 kong têa a châu Âu: Italia, Alơmăng, Hà Lan [ă Tây Ban Nha.

Tơdrêng amê, veăng po hên kơchơ ôm hyô lâp plâi tơnêi ki kân môi tiah: Travex (Singapore), ITB (Alơmăng), MITT (Rusi) JATA (Nhuk) [ă Top Resa (Pơhlăng). Pôa Nguyễn Văn Tuấn, Ngế xiâm pơkuâ ngăn ‘na tơdroăng ôm hyô Việt Nam tối tiah kố:

‘’Hơnăm 2017 hiăng tâi cho hơnăm ki ai hên tơdroăng tơmiât, [ă ki hdró hnoăng hâi chói hlo dêi kơvâ ôm hyô Việt Nam. Tơdroăng pêi pro dêi hơnăm ki apoăng, pêi pro tiô pơkâ 08 dêi Khu xiâm kal kí ăm hlo roh kố, mâu tơdroăng pơkâ ki Khu xiâm pơkuâ ngăn tơdroăng kal kí pơkâ tung tơdroăng pơkâ 08 dế vâ chiâng ai khât.

Tơdroăng cheăng ‘na tơbleăng ai hên ki hơ’lêh nếo tung tơdroăng pơtối rak vế mơhnhôk tăng tơmeăm. Malối cho luât pơkâ tơru\m cheăng ing tơdroăng to\ng kum dêi Ho#i đông hnê mơhno ôm hyô dế pơtối pêi pro tơ-[rê, tâk hên’’.

Ki tâk dêi tơmối lâp plâi tơnei troh ôm hyô a Việt Nam tung hơnăm hiăng luâ veăng ai hên mâu khu mơdró tung hnoăng cheăng tơru\m. Hên khu mơdró ki tơru\m hiăng mơjiâng inâi rơdêi, ai ivá tơbriât cheăng hên [ă kâi châ troh mâu kong têa tung lâp plâi tơnêi.

Môi tiah Ko\ng ti Fiditour, pak^ng ai hên tơmeăm tê, ko\ng ti ối tơru\m [ă mâu khu ngăn tơ-[ai, mơdêk tơdroăng po ăm tơ-[ai kơneăng tơdrăng vâ troh a mâu kong têa ki tơru\m tê mơdró.

Ko\ng ti đi đo tí tăng ‘nâi ple\ng nhên ki kong têa mê kal vâ, ki rơhêng, ki hmâ dêi mâu kong têa ai tơmeăm hên, kong têa ki xiâm vâ tê mơdró, tơbleăng inâi tơ-[rê tâ. 

Pôa Trần Thế Dũng, Ngế pho\ pơkuâ ko\ng ti ôm hyô Fiditour, ngế  ki mơdró kâ rơkê má môi [ă lâp plâi tơnêi tơdah tơmối ôm hyô a Việt Nam hơnăm 2017, tối:

‘’Vâ ai môi tiah hâi kố mê ko\ng ti Fiditour, đi đo pơkâ tơmối ôm hyô cho ki xiâm. Ngin đi đo ‘no liăn cheăng pro mâu kơmăi kơkho\m dâi le\m vâ tơniăn tung séa ngăn ki tơ-[rê dêi tơdroăng mơdró ‘na ôm hyô tung tơrêm tour, ai kơmăi ki rak ngăn tơmối tơtro má môi.

Ngin tơmâng khât troh tơdroăng hnê mâu ngế cheăng tối tơbleăng ăm rơkê tâ vâ tơbleăng ăm tơmối tro tâ. Tơniăn pro pơxúa ăm tơmối ki ôm hyô châ hlo ‘nâi [ă pơxúa’’.

{ă tơdroăng ki tâk rơdêi tơdrêng [ă troăng hơlâ ki tơtro, púi tơngah kơvâ ôm hyô Việt Nam kô pêi tơ-[rê mâu tơdroăng pơkâ tung la ngiâ.

Mê cho ki hmâ, tro tiô luât ‘na tơmeăm kih thuât tơdâng tơ’mô, tiô túa nếo, tơmeăm khoăng ôm hyô tơ-[rê, ai inâi châ ôm hyô tơbriât tê hên tơ-[rê, inâi ki rơdêi, tơtro [ă khôi túa vêa vong ki le\m dêi hdroâng mơngế, hdroâng kuăn ngo, châ tơbriât tê mơdró [ă mâu kong  têa tung kơpong.

Mơ-eăm troh hơnăm 2020, tơ’mot châ 17-20 rơtuh ngế tơmối ôm hyô tung lâp plâi tơnêi, ai 82 rơtuh hdroh ngế tơmối tung tơnêi têa, hiăng mơnhông mơdêk kơvâ cheăng kâ ki xiâm dêi tơnêi têa.

Diệu Linh chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng