Klêi mê ai môi hơnăm, lối 2 rơpâu ngế dêi kuăn pơlê ing Pơlê kong xiâm pơtối pêi pro tiô tơdroăng dêi khu vâi droh rơtăm tơkâ luâ hên tơdroăng pá puât, pro tơnêi ki rơvăng kong kế, ngo ngối chiâng kơpong tơnêi ki ai hên tơmeăm mơnhông mơdêk, kro mơdro\ng. Mê cho kơpong pêi cheăng kâ ki nếo dêi mơngế Hà Nội a kơpong tơnêi khêi bazan, ối a tơring Lâm Hà, kong pơlê Lâm Đồng hâi kố.
Cho môi tung rơpâu ngế droh rơtăm lo ing pơlê kong xiâm Hà Nội troh a Lâm Đồng vâ muih chiâk deăng kơpong tơnêi nếo tiô troăng hơlâ dêi Đảng, hiăng 40 hơnăm hiăng hluâ, laga [a\ jâ Nguyễn Thị Nga, ối a thôn 3, cheăm Gia Lâm, tơring Lâm Hà, kong pơlê Lâm Đồng ối pâ vế dêi hâi apoăng troh a kơpong tơnêi rơh^ng rơhối kố nah.
Mê cho mâu hâi pá puât, ôh tá bê hmê kâ, ôh tá ai ếo sâp, to rối văng, rơtâ, pliâm [a\ khu Fulro [a\ hên tơdroăng xâu xía ki ê hía.
Pá puât, xâu xía gá ti mê, laga ôh tá kâi pro pá [a\ mơngế kuăn dêi pơlê kong xiâm drêng mê nah, tung mê ai jâ Nga.
Mê nôkố, hiâm mơno sôk ro hiăng troh drêng tơdroăng rêh ối a kơpong tơnêi khêi bazan kố hiăng kro mơdro\ng [a\ ai tu\m têk kế tơmeăm khoăng. Jâ Nguyễn Thị Nga hơ’muăn tối:
‘’Tối ‘na tơdroăng cheăng nếo Hà Nội tung kố kơbố mot tung kố xuân ai tơmiât tơdroăng cheăng kâ rơkê, mơ-eăm tung hnoăng cheăng mê ai tơdroăng rêh ối tơniăn.
Kơpong, kong prâi, tơnêi tơníu tung kố gá tơ’lêi pêi tâ tâng pơchông [a\ kơnho\ng [a\ mơnhông cheăng kâ gá hôm tâ, tơniăn ‘nâng, tối khât gá ti mê.
Môi tiah rơpo\ng jâ peăng pá kơdrâi á 8 ngoh nâ o mot tung kố, mâu vâi miê, mâu vâi xăng ngế ki lâi xuân tơniăn tơdroăng rêh ối, kuăn ‘ne\ng hriâm troh tá tui lui. Hmâ rơpo\ng á xuân hiăng chía tơniăn ‘nâng. Tâng pơchông [a\ mâu tíu ki ê mê tá tơ’mô [a\ a kố ôh’’.
Klêi kơ’nâi 41 hơnăm mơjiâng kơpong cheăng kâ nếo, 30 hơnăm mơjiâng [a\ mơnhông mơdêk, tơring Lâm Hà hâi kố hiăng pro ăm dêi tơná môi troăng prôk krá tơniăn [a\ chiâng kơpong cheăng kâ ki xiâm dêi kong pơlê Lâm Đồng.
Pak^ng 3 hdrê loăng plâi ki xiâm, mê cho kơphế, chếi [a\ loăng yâu păn hdrong xo prế, kơchâi drêh, reăng pêi tiô troăng pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo xuân chôa ‘lâng po rơdâ [a\ng [a\ mơnhông mơdêk, mơdêk pêi lo rêm hectar châ lối 200 rơtuh liăn môi hơnăm.
Tâng hơnăm 2007, pêi lo liăn rêm pơ’leăng mâ mơngế dêi tơring Lâm Hà bu châ 10 rơtuh liăn, mê troh nôkố châ dâng 50 rơtuh liăn môi ngế môi hơnăm.
Lâp tơring bu ai 1,5% rơpo\ng kơtiê, mâu troăng hơlâ kum tung rêh ối pơlê pơla đi đo pêi pro tơtro, tơdroăng kal kí pơlê pơla đi đo châ rak ngăn tơniăn.
Tiô pôa Nguyễn Văn Hùng, ối a kơpong kơpho# Đông Anh 2, pơlê kân Nam Ban, tơring Lâm Hà tối, khoh châ tơ-[rê tiah hâi kố cho tơdroăng tơkâ hluâ pá puât dêi kăn [o# [a\ kuăn pơlê a kơpong cheăng kâ nếo.
Tung mê, ai tơdroăng tơru\m môi tuăn, ru\m [a\ dêi pó dêi mơngế kuăn pơlê kong xiâm [a\ vâi krâ hdroâng kuăn ngo Tây Nguyên.
Kố cho mơnhên tối mâu troăng hơlâ tơtro dêi Tơnêi têa tung tơdroăng djâ kuăn pơlê mơjiâng túa cheăng kâ nếo a kơpong tơnêi khêi bazan kố. Pôa Nguyễn Văn Hùng, mơnhên tối:
‘’ ‘Na troăng hơlâ dêi Đảng [a\ Tơnêi têa djâ kuăn pơlê mơjiâng tơdroăng cheăng kâ nếo a kơpong Lâm Hà kố cho tơtro. Kuăn pơlê mot a kố sôk ro ‘nâng, tâi tâng mâu rơpo\ng pêi lo liăn hên [a\ tơniăn.
Mê cho châ tơ-[rê ki kuăn pơlê hiăng loi tơngah troăng hơlâ dêi Đảng hiăng rêh ối krá tơniăn a kơpong tơnêi Lâm Hà kố vâ tăng cheăng pêi [a\ mơnhông cheăng kâ.
Pơla kuăn pơlê Hà Nội [a\ kuăn pơlê Lâm Đồng mê ru\m môi tuăn ‘nâng, to\ng kum dêi pó tung hơ’lêh loăng pêt, kih thuât păn mơnăn mơnôa, mơnhông tơdroăng cheăng kâ rêh ối’’.
{a\ jâ Nguyễn Thị Mão, Pho\ pơkuâ cheăng Đoân droh rơtăm kơpong cheăng kâ nếo Hà Nội a Lâm Đồng mâu hơnăm 1976 – 1978 tối, kơpong cheăng kâ nếo Hà Nội a tơnêi Lâm Đồng hâi kố hiăng chiâng môi kơpong tơnêi ai hên kế tơmeăm khoăng ki mơnhông tơtêk.
Gá môi tiah pơlê kong xiâm a kơpong tơbăng kân rơdâ xua ai mâu inâi: Ba Đình, Đống Đa, Từ Liêm, Đông Thanh, Gia Lâm, Hoàn Kiếm [a\ ki ê hía châ pro inâi mâu pơlê, cheăm.
Tá inâi Lâm Hà xuân tơru\m pơla péa kong pơlê Lâm Đồng [a\ Hà Nội a kơpong tơbăng kân rơdâ tơnêi khêi bazan. Jâ Nguyễn Thị Mão, tối ăm ‘nâi:
‘’Klêi kơ’nâi 40 hơnăm ngi kố mê á ôh tá [e\ng ê xua tơring Lâm Hà hiăng mơnhông mơdêk re\ng [a\ xuân môi tiah pơlê kong xiâm Hà Nội ing kong kế troh hngêi trăng, troh a kuăn mơngế pơrá hiăng hơ’lêh phá, rế hía rế le\m ro, rế kro niân.
Tâng vâ tối á hlo mâu ngế a kố hôm ‘nâng tung pêi cheăng kâ tiô túa nếo.
Mâu jâ, pôa, mâu ngoh nâ [a\ mâu kăn [o# pơkuâ xuân hiăng kơdo tá hiâm mơno vâ mơjiâng môi pơlê nếo dêi Hà Nội tơxâng [a\ pơlê kong xiâm Hà Nội a Lâm Đồng – môi kơpong nah bu ai to kong kế, ngo ngối nôkố ai mơjiâng pro hngêi achê dêi pó, kân le\m tơdâng ôh tá tá phá tơ-ê [a\ Hà Nội’’.
Laga, tiô pôa Nguyễn Đức Tài, Kăn hnê ngăn Vi [an tơring Lâm Hà, Lâm Đồng tối, kế tơmeăm khoăng [a\ ki mơnhông tơtêk dêi tơring xuân ối hên ‘nâng, tâng pơtối ai mâu troăng hơlâ tơtro tung tơku\m po mơjiâng, mơnhông tơmeăm ki ai dêi tơná mê tơring Lâm Hà kô ối mơnhông tơtêk kro mơdro\ng tâ ó rơdêi tâ.
Nôkố tơring dế thâ thăm pêi pro tơdroăng pơkâ, mơjiâng pro kêi hngêi trăng, troăng klông, thăm mơhnhôk mâu khu mơ’no liăn cheăng, kơjo kum tung kơvâ cheăng kơmăi kơmok, tê mơdró [a\ tíu hơ’lêh mơdró tơmeăm vâ kum tơring Lâm Hà thăm mơnhông mơdêk tiô troăng prôk ki krá tơniăn:
‘’Xua ai hên kế tơmeăm, tơmeăm kơnâ liăn dêi tơring Lâm Hà ối hên, laga nôkố tá hâi mơnhông tâi tung tê mơdró mâu kế tơmeăm khoăng ki mê.
Tung la ngiâ, ngin kô tơku\m pơkuâ, hnê mơhno pêi pro mâu hnoăng cheăng tung troăng pêi ton xo\n ing pơkâ mơnhông pêi chiâk deăng troh tơdroăng cheăng kâ rêh ối pơlê pơla, tá tơdroăng cheăng kăn [o# vâ pro tơ’’lêi hlâu, mơhnhôk khu mơ’no liăn cheăng, kơbông krếo mâu khu tê mơdró, khu tơru\m cheăng, khu môi ngế ki ai liăn, ai ivá mơ’no tung mơjiâng pro kế tơmeăm khoăng, tơdroăng rêh ối a tơring Lâm Hà. Tơdrêng amê, pêi pro tro tơru\m cheăng tơdjâk troh lâp tơnêi têa, khu tê mơdró [a\ kuăn pơlê a kố tơniăn, ai tiah mê tơring Lâm Hà nếo ai mơnhông mơdêk tơtro tâ’’.
Leh tơbâ 72 hơnăm hâi Mơjiâng tơnêi têa, 63 hơnăm hâi tơleăng le\m pơlê kong xiâm (10/10/1945 – 10/10/2017), mâu ngế kuăn pơlê Hà Nội a kơpong tơnêi khêi bazan Lâm Hà, kong pơlê Lâm Đồng dế tơku\m po hên tơdroăng cheăng ki ai pơxúa. Ing mê, vâ hnê kuăn cháu đi đo pâ troh mâu ngế ki prôk hdrối vâ mơjiâng pơlê nếo nôkố thăm rế kro mơdro\ng, le\m roh, phiu niu tâ./.
A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng
Viết bình luận