{ă tơdroăng ki mơ-eăm dêi mâu kăn rêm râ, lối 1 hơnăm achê kố, kuăn pơlê tơku\m păn chu hngêi ăm lai hơkái kong, păn tung kơdroăng kân ai nhâ loăng ngăn môi tiah kong há. Ôh tá xê to vâ tơ’lêi hlâu ‘na kơ’nêi hơkái, mê mâu kế kâ hiăng ai hlâu há, túa păn kô ối tơtro [ă vêa vong ton nah, tơngah kô pro pơxúa tơ-[rê ăm vâi krâ nho\ng o. Tung mâu hâi apoăng lo hơnăm nếo kố, pó vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ rơtế hmâng kuăn pơlê a cheăm Đăk Tpang ‘na tơdroăng ki phiu ro tung hiâm mơno dêi tơná ing bai chêh ‘’Apoăng hơnăm tâk ngo ngăn mơngế Bơhnéa păn hơkái’’ dêi Công Bắc, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam kơpong Tây Nguyên ai chêh ‘na tơdroăng mê.
Hâi apoăng hơnăm nếo, nâ Đinh Thị Krắk, kuăn ngo Bơhnéa, pơlê Kpiêu, cheăm Đăk Tpang, tơring Kông Chro, kong pơlê Gia Lai mơdoh chôu lăm ngăn dêi kơdrum deăng păn chu lai hơkái kong dêi pơlê. Kơdrum deăng păn chu kân rơdâ 2000met karê, kâng kơnâng meăm B40 a kong dêi mơ’nui lui pơlê, kơ’nêi chu ki lai hơkái kong. Nâ Krăk ăm ‘nâi, mâu hơkái mê cho tơdroăng tơkêa săm kơtiê kơpong Tây Nguyên kum ăm hdrê păn ăm 10 rơpo\ng păn tơchoâm, drêng hơkái hiăng kâ kô klâ x^ng xoăng dêi rơpó môi rơpo\ng môi to vâ păn krê xêh.
Hdrối Têt, yă hơkái kơnâ, kuăn pơlê tê 3 to chu lai hơkái kong mê ăm vâi rôe [ă yă 20 rơtuh liăn. Môi iâ kơxo# liăn mê hiăng veăng tơku\m ăm kuăn pơlê a pơlê Kpiêu tơku\m kâ sôk ro lo hơnăm nếo tơtô le\m pêng to tơdroăng ki sôk ro:
‘’Pơlê ai 10 rơpo\ng châ tơdroăng tơkêa săm kơtiê kum ăm 22 to chu ki lai hơkái kong vâ păn. Kố cho rôh apoăng kuăn pơlê păn hên tiah kố vâ tê. Kuăn pơlê tơngah kô ai hơ’nêh hơkai ki kơhiâm, kơnâ vâ re\ng hluăn ing kơtiê. Kuăn pơlê kô mơ-eăm păn mâu hơkái mê ăm re\ng kân piê le\m ’’.
Xuân châ tơdroăng tơkêa bro xăm kơtiê kơpong Tây Nguyên veăng kum, kuăn pơlê mơngế Bơhnéa a pơlê Kráp, cheăm Đăk Tpang, tơring Kông Chro, dế păn chu lai hơkái kong tiô túa pơkâ păn kơ’nêi pagong. Tiô nâ Đinh Thị Chươi, mơngế a pơlê Kráp, kơ’nâi 1 hơnăm păn, khu hơkái mê re\ng kân piê le\m:
‘Tơnêi tíu păn hyôh kong prâi akố tơtro [ă tơdroăng păn hơkái. Hơkái kô tơ’lêi păn, tê yă xuân kơnâ, pro tơ’lêi ăm kuăn pơlê châ xo tơ’mot liăn, xăm kơtiê’’.
Tơdroăng păn hơkái kong dêi mâu khu rơpo\ng a cheăm Đăk Tpang ai hên ki tơ’lêi hlâu drêng xo mâu hrái nhâ alâi, tơ-uâ kơchâi kong vâ ăm rơkái kâ, rơkái rêi. Pak^ng mê, cheăm Đăk Tpang tơ’lêi hlâu kân ai tơnêi kong kân rơdâ. Ngoh Đinh Guin, pơlê Kráp, cheăm Đăk Tpang, tơring Kông Chro, ăm ‘nâi, xúa mâu tơnêi ki mê vâ păn chu lai hơkai kong tiô tơdroăng tơku\m pêi chiâk deăng hlối pêt kong hlối kơd^ng kơxo# liăn, hlối pơxúa tơ-[rê:
‘’Păn hơkái kong kố xuân tơ’lêi tê, pro mâu kế kâ che\m tơ’lêi há, á xúa hên mâu kế pro mơdrăn vâ che\m chu kâ. Khu ngin klâ xoăng dêi rơpó pêi tơdroăng cheăng, môi ngế môi tơdroăng cheăng pro ti lâi vâ hơkái păn re\ng xông kân piê le\m. Tung la ngiâ kố ah, mơdêk păn hên mê ngin kố tăng troăng pro kơdroăng păn tung kong ki achê kô tê, hlối achê hngêi há’’.
Túa păn chu lai hơkái kong păn pá kơdâm loăng kong hiăng châ tơbleăng păn a 5 khu rơpo\ng kuăn pơlê tung cheăm Đăk Tpang. Tâi tâng ai 82 rơpo\ng veăng păn, riân rêm rơpo\ng châ kum 2 troh 3 to hdrê apoăng. Ngăn tiô kô tơdroăng ki ăm hlo tơ-[rê, kuăn pơlê kô kum dêi rơpó tung tơdroăng păn roăng, rak ngăn hơkái, mâu kăn [o# kih thuât troh đi đo hnê túa păn rak ngăn vâ châ tơ-[rê.
Pôa Trần Ngọc Cường, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Đăk Tpang, tơring Kông Chro, kong pơlê Gia Lai ăm ‘nâi, hdrối nah, kuăn pơlê mơngế Bơhnéa bú păn môi péa to chu kơ’nêi pa gong vâ păn dêi. Drêng păn hơkái kong tiô tơkêa bro, kuăn pơlê kô păn ăm hơkái kân piê vâ ai mâu hơ’nêh mâm dêi cheăm, yă tê hlối kơnâ há.
‘’Tơdroăng tơkêa kố hiăng pro hơ’leh tuăn tơmiât, túa pêi cheăng dêi kuăn pơlê, pro pơxúa tơ-[rê ăm mơngế ki păn. Cheăm xuân dế pêi pro tiô troăng hơlâ păn vâ ai hơ’nêh hơkái kong. Tơdroăng tơkêa bro mê kô po rơdâ [ă cheăm loi khât kô ai mâu hơ’nêh châ tê tiô tơdroăng pơkâ môi cheăm môi tơmeăm- dêi tơdroăng OCOP dêi cheăm’’.
A hbêa ngo Trường Sơn Đông, Đăk Tpang cho môi tung mâu cheăm kơtiê xahpá má môi dêi kong pơlê Gia Lai, ai lối 95% pơ’leăng mâ mơngế Bơhnéa. Xua tơnêi tíu rơnâk ngo thông, kuăn pơlê pá vâ châ hriâm túa pêi cheăng kâ ki pêi lo tơmeăm vâ tê mơdró. Mâu tơdroăng mê dế chôa hơ’leh drêng Đảng, Tơnêi têa ai pơkâ luât to\ng kum ‘no liăn cheăng tu\m tơdroăng ăm mâu cheăm kơpong hngế hngo, kơpong hdroâng kuăn ngo, môi tiah Đăk Tpang.
Tơdrêng [ă tơdroăng ‘no liăn mơjiâng pro tơmeăm khoăng, mâu tơdroăng tơkêa pêi cheăng kâ châ tơbleăng [ă veăng kum kuăn pơlê hơ’leh tuăn tơmiât, túa pêi cheăng vâ tơdroăng rêh ối rế phât tơtô, hơniâp ro.
Công Bắc chêh
Gương tơplôu [ă tơbleăng
Viết bình luận