Vâ chê 3 khế hdrối nah, tiah hmâ a rêm măng hâi môi, hâi pái, hâi pơtăm rêm măng t^ng, a Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên tâng idrâp chuât xơtó dêi mâu chêng koăng. Idrâp chuât xơtó sap ing mâu lâm hriâm to\n chêng tơgôu koăng dêi mâu hok tro hdroâng kuăn ngo. Mâu ngế ki hriâm châ klâ xoăng pro 4 khu, rêm rôh ai 2 khu veăng, hriâm tâp sap ing 17 – 19 chôu.

Tơdroăng a lâm đi đo hơniâp ro xua idrâp chuât dêi chêng koăng, rơkong tơpui tơno, sôk tó dêi mâu ngế ki hriâm [ă vâi krâ ki hnê. Siu Lok, hdroâng kuăn ngo Jarai, sinh viên khoa Y dược ăm ‘nâi, maluâ hiăng ‘nâi chêng koăng sap ing hdrối, la drêng veăng tung lâm hriâm, châ mâu tơdroăng ki hnê dêi mâu vâi krâ, ngoh châ ‘nâi tơ’nôm hên tơdroăng:

‘’Mơngế Jarai [ă Rơđế mê khôi túa, vêa vong vâ môi tiah dêi pó, ‘na chêng mê túa ki to\n xuân ôh tá phá hên. Ki phá hên dêi pó ‘na idrâp chuât ai drêng têi drêng choâ dêi péa hdroâng kuăn ngo xo mê pin hlo môi tiah dêi pó. Klêi kơ’nâi hriâm klêi hneăng to\n chêng kố á hlo sôk ro xua môi iâ á hiăng châ rak vế khôi túa tơlá dêi tơná, khôi túa chêng koăng. Pin kal athế châ rak vế tâ nếo [ă mơdêk vâ xo ah hmôi vêh a pơlê mê á pơtối hriâm [ối [ă mơdêk vâ to\n tiô túa ki phá tơ-ê dêi pó, môi tiah ôm hyô’’.

Lâm hnê to\n chêng pơrá châ hnê a rêm rôh kơmăng hâi môi, hâi pái, hâi pơtăm tung măng t^ng

Lâm hnê xua 2 ngế vâi krâ mơngế Rơđế a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak [ă 1 ngế vâi krâ hdroâng kuăn ngo Bơhnéa a kong pơlê Kon Tum hnê. Xua ai hên ngế ki nếo hriâm rôh apoăng hriâm to\n chêng mê mâu ngế ki rơkê tơtro\ng khât tơdroăng ki séa ngăn tơrêm túa ki to\n vâ hnê nhên, kơhnâ, re\ng rơnêu túa râng chêng, túa rak idrâp chêng dêi tơrêm ngế. A {iu, mơngế Bơhnéa mơnhên tối, mâu vâi o re\ng khât tung tơdroăng ‘nâi mâu idrâp [ă kơhnâ hriâm tâp.

‘’Apoăng cho mơnhên tối ‘na tuăn hiâm mê hlo tiah kố mâu vâi o kơhnâ khât. Á ôh ti xê to hnê to\n chêng mê ối hnê ‘na tuăn hiâm, tơkéa vâ tối cho mâu vâi o athế rak vế khôi túa le\m tro kố cho khôi túa dêi tơná mâu vâi o ki sôk ro châ ‘na khôi túa le\m tro dêi tơná. Tơdroăng cheăng á cho môi tiah mê, [ă tiah mê á athế pôu râng dêi hnoăng tâ, athế mơhnhôk vâi. Hnê ăm mâu vâi o vâ xo ah hmôi ối rak vế đi đo’’.

Mâu ngế ki hriâm kơhnâ rơkê sap ing lâm hriâm kô châ rah xo pro khu ki xiâm tung khu to\n chêng dêi Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên

Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên cho tíu ki hnê tơdroăng cheăng ki apoăng a Dak Lak châ Khu ngăn mơhno túa le\m tro, Tơ’noăng ivá [ă Ôm hyô rah xo po lâm hnê to\n chêng tơgôu koăng. Veăng tung lâm hriâm ai lối 40 ngế, tá kơnốu [ă kơdrâi, ối tung hên mâu hdroâng kuăn ngo ki phá dêi pó, môi tiah: Rơđế, Jarai, Thái, Tày, Nùng, Mạ [ă hên hdroâng kuăn ngo ki ê ai tơdjuôm tơdroăng ki hâk vâ chêng koăng Tây Nguyên.

Veăng hriâm tung lâm, Vi Thị Cảnh, hdroâng kuăn ngo Thái, sinh viên khoa Sư phạm, phiu ro tối:

‘’Hmâ hlo sap ing nah tá troh nôkố bu hlo to mâu kơnốu tê to\n chêng, kơnôm mâu thái cô pro tơ’lêi hlâu mê nôkố tá mâu vâi kơdrâi xuân châ hriâm to\n chêng. Châ ‘nâi troh [ă khôi túa le\m tro dêi mơngế Tây Nguyên ‘na to\n chêng, ‘nâi idrâp dêi chêng, túa xuâng [ă hên khôi túa tơlá ki ê. Gá pơxúa ăm pin hên tơdroăng ‘na mơhno túa le\m tro dêi mơngế Tây Nguyên xua ‘nâi hiăng ‘nâi ‘na khôi túa le\m tro dêi hdroâng kuăn ngo xuân ‘mot tơ’nôm ăm á hên túa ki rơkê ple\ng vâ kum pơxúa ăm tơdroăng ki hriâm ngin o tung xo ah hmôi’’.

Tiô pôa Y Nuynh {yă, hdroâng kuăn ngo Rơđế tối, kơnôm kơhnâ mơ-eăm hriâm tâp, mê tâi tâng mâu ngế ki hriâm pơrá hiăng re\ng ‘nâi nhên kih thua#t to\n chêng. Tơdroăng ki tơviah má môi,  hdrối nah [ă mơngế Rơđế, bu ai to kơnốu tê chiâng to\n, mê a lâm hriâm kố, ai hên ngế hriâm cho kơdrâi [ă mơhno tối ki tơdroăng hơniâp ro, kơhnâ tâ mâu vâi kơnốu:

Ngế ki hriâm ối châ hriâm hơdruê tiô tơdrá vâi krâ nah [ă trâm mâ [ă mâu ngế vâi krâ ki hnê

‘’Nah vâi tối tiah kố bu ai to kơnốu tê chiâng to\n la nôkố hiăng mơnhông [ă châ ngăn hên mâu ngế ki rơkê ple\ng, ki nếo xuân rơhêng vâ tá kơdrâi xuân châ hriâm to\n chêng [ă hnê ăm mâu vâi kơdrâi to\n chêng. La drêng ngin hnê a hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên mê hlo tiah kố mâu vâi kơdrâi to\n chêng ối rơkê tâ [ă re\ng ‘nâi tâ mâu ngế kơnốu. Môi tiah mâu vâi pú kơnốu mê ko\ng vâi ôh tá rơmuăn [ă mâu kơdrâi’’.

Sap ing lâm hriâm kố, mâu ngế ki hriâm ki kơhnâ rơkê kô châ rah xo pro ngế ki xiâm tung khu chêng dêi Hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên, pơtối hriâm tâp vâ lăm mơđah tơbleăng a mâu rôh tơku\m po mâu tơdroăng, trâm mâ, mơhno túa le\m tro nghe# thuât. Tơdroăng ki hnê hiăng pro ăm tơdroăng hriâm [ă xúa chêng kokăng ăm mâu rơxông hơnăm ối nếo. Kố xuân cho môi tung mâu tơdroăng cheăng vâ veăng kum rak vế, mơdêk ki kơnía ‘na khôi túa le\m tro chêng koăng tiô túa ki nhên kơhnâ tâ, ki pơxúa tâ.

            H’Xíu H’Mốc chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng