A [uôn Hra Ra Hning, cheăm Dray Bhăng, tơring }ư\ Kui`, kong pơlê Dak Lak ai môi toăng hngêi ki nếo châ mơjiâng, kum ăm 3 ngế vâi nâ o ki kơtiê. Nâ H’Siếu Bdap, 18 hơnăm, cho ngăn rơpo\ng hngêi, rơtế [ă dêi 2 ngế o cho Y Tí Bdap prế Y Teo Bdap.

H’Siếu tối ăm ‘nâi, nôu pâ vâi hiăng hlâ xua châi u\m tung châ sap hơnăm 2005 nah. Pái ngế nâ o athế păn roăng, rak ngăn dêi pó hnối kơnôm ngah to xăng ki kơtiê vâ híu rêh ối tơkâ hâi kố hâi tá, rêh ối tung hngêi trăng ki hâ ho, si kơchoh a rơnó mêi, pá puih hên tơdroăng.

La tơdroăng pá mê hiăng chía kơdroh tâ, hiăng hlo ai nếo tơdroăng hơniâp ro a mâu vâi ‘ne\ng kố, xua a khế 3 hdrối kố nah, Khu rak liăn kum vâi ‘ne\ng kong pơlê Dak Lak hiăng tơru\m cheăng [ă khu ki ai hiâm mơno hơ-ui kum mơjiâng pro ăm 3 ngế nâ o môi toăng hngêi vâ chê 30 mêt karê.

Hơniâp ro, sôk suâ châ ai hngêi nếo, o Y Teo Bdap tối:

‘’Nôu á hlâ sap ing á ối tơx^n nah, 3 ngế nâ o ngin ối [ă dêi xăng, xăng ngin păn rak hnối ăm lăm hriâm. Nôkố hiăng ai hngêi ối nếo á hơniâp ro ‘nâng, sap ing kố, ngin o kô ôh tá xâu tro tô mêi xếo, ôh tá hâ ho xếo’’.

Toăng hngêi diâp ăm 3 nâ o H’Siếu, Y Tí Bdap [a\ Y Teo Bdap ôh tá ai nôu pâ păn roăng che\ mơ’rêh

Tiô Khu ngăn ‘na cheăng pêi-Mô đo#i tro rong [ă rêh ối pơlê pơla kong pơlê Dak Lak tối, [ă tơdroăng ki veằng tơchuôm ivá dêi tâi tâng pơlê pơla, mê tung mâu hâi hiăng luâ, tơdroăng rak ngăn, păn roăng, hnê tối vâi ‘ne\ng tung kong pơlê hiăng châ pêi pro hên tơdroăng ki ai pơxúa khât.

Tâi tâng mâu tơring, pơlê kong krâm, pơlê kong kân hiăng mơjiâng Khu hnê mơhno lơ Khu kring vế rak ngăn vâi ‘ne\ng a cheăm, bêng. Kơnôm tiah mê, ai 80% kơxo# vâi ‘ne\ng ki ai tơdroăng rêh ối kơtiê xơpá dêi kong pơlê khoh châ păn roăng, rak ngăn krâu khât.

Tung hên tơdroăng ki to\ng kum ăm vâi ‘ne\ng a kong pơlê Dak Lak, tơdroăng ki khăm ăm mâu ngế vâi o ki châi plâi nuih [ă chó chêng tơvê ko\ng, to\ng kum kơxo# liăn po pơlât cho tơdroăng cheăng ki ai pơxúa má môi, kum ăm lối chât ngế vâi ‘ne\ng châ po pơlât rêm hơnăm.

Nếo châ kum 48 rơtuh liăn ‘na tơdroăng vâ kum ăm tơdroăng po plâi nuih ăm kuăn, nâ Phạm Thị Ánh, ối a thôn 3a, cheăm Ra Ô, tơring Ea Kar, mơnhên tối:

‘’Á mơnê mâu tơdroăng hiăng veăng kum po plâi nuih ăm kuăn ‘ne\ng tơná. Á pêi chiâk pêi deăng tro trâm châi tamo đi đo, ôh tá bê liăn vâ pơlât ăm dêi kuăn. Mơhúa há, hâk xuâ xua kuăn á vâ chê po pơlât plâi nuih, nôkố hiăng chía pá, ối tô tuăn, á ôh tá tơmiât ki klâi, bu tơmiât ăm to dêi kuăn xo, bu pói rơhêng vâ klêi po pơlât mê, kô mo le\m, ôh tá tro trâm tơdroăng xía vâ klâi’’.

Tơdroăng sôk ro hiăng troh [a\ nôu kuăn Phạm Thị Ánh, drêng muăn Phạm Minh Tuyên hiăng châ pâ pơlât plâi nuih.

Tung hơnăm 2016, Khu rak liăn kum vâi ‘ne\ng dêi kong pơlê Dak Lak hiăng mơhnôk rêm khu râ, kơvâ cheăng veăng tơrá châ 29 rơtal liăn, kum ăm lối 13 rơpâu ngế vâi ‘ne\ng, kơxo# liăn ki kum po plâi nuih ai 71 ngế, mơjiâng pro 2 toăng hngêo hơ-ui pâ.

To apoăng hơnăm troh nôkố, Khu rak liăn xuân hiăng mơhnhôk rêm khu râ veăng tơrá châ 600 rơtuh liăn kum vâ chê 4 rơpâu ngế vâi ‘ne\ng. Pôa Lâm Đình Nhiên, Kăn pơkuâ khu rak liăn vâi ‘ne\ng kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi:

‘’{ă mâu vâi hdrêng kơtiê mê Khu rak liăn kum vâi ‘ne\ng pơtối mơhnhôk mâu khu râ kơvâ cheăng kum po pơlât plâi nuih, kum liăn hriâm vâ vâi o pơtối châ troh a hngêi trung, hnối kum ăm mâu vâi o châ hơniâp ro, sôk suâ a mâu hâi leh Têt.

Veăng tối pơtâng ăm khu râ Đảng, khu kăn pơkuâ, ki malối Ho#i đông to\ng kum Khu rak liăn vâi ‘ne\ng kong pơlê Dak Lak, Khu ngăn ‘na cheăng pêi-Mô đo#i tro rong [ă rêh ối pơlê pơla, mơhnhôk thế mâu khu râ, kơvâ cheăng kum ăm vâi ‘ne\ng kơtiê, vâi hdrêng kuăn tê a kong pơlê hên tâ nếo tung la ngiâ kố ah’’.

Maluâ kơxo# vâi ‘ne\ng ki ai tơdroăng rêh ối xơpá dế kố ối 1,18%, ối hên tâng vâ pơchông ngăn [ă kơlo 4,25% hiăng mơ’no thế pêi pro, la dế kố Dak Lak xuân ối lối 6.300 ngế vâi ‘ne\ng ki ai tơdroăng rêh ối xơpá, plôm mâ, klêk tuăn, chó chêng tơvê ko\ng, kuăn tê, ôh tá ai mơngế păn roăng.

Mâu khu râ, kơvâ cheăng a kong pơlê Dak Lak dế kơdo mơ-eăm, pơtối mơhnhôk hên khu râ veăng tơchuôm ivá mơno dêi tâi tâng pơlê pơla, vâ păn roăng rak ngăn mâu vâi o châ mơnhông mơdêk tơdroăng rêh kâ ối rêm hâi.

H’Xiu H’mok chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng