Klêi hâi châ tơleăng le\m, mâu lêng hơnăm hiăng krâ Nguyễn Văn Thiệu, thôn 8, cheăm Ea Đar, tơring Ea Kar, kong pơlê Dak Lak, tung châ ai tro trếo ‘mêi điôxin. Pôa hmâ châi, ivá pá kâi hro, 2 tung 5 ngế kuăn tro chó, tung mê ai môi ngế hlâ drêng nếo klêi kot mâ, môi ngế kân ko, plôm mâ, klêk tuăn [ă kéa rế ho\n lâp châ.

Pơxiâm pêi cheăng apoăng bú [ă péa kơ peăng ko\ng, tung châ ai tơdroăng châi tá ‘na châ [ă tuăn ngôa xua tro trếo ‘mêi điôxin, la pôa xuân mơ-eăm tơkâ luâ xahpá, mơ-eăm pêi cheăng, pêi klâng chêk vâ tơniăn tơdroăng rêh ối [ă păn che#m mơ’rêh dêi kuăn troh kân. Kơnôm mơ-eăm ôh tá kâi pơtê, pái ngế kuăn pôa hiăng châ hriâm troh tui lui, nôkố dế pêi cheăng a mâu kơ koan tơnêi têa a tung kong pơlê Dak Lak.

Hên ngế lêng hơnăm hiăng krâ Dak Lak hiăng mơ-eăm tơkâ luâ tơdroăng châi heăng khéa kho xua tơdroăng tơplâ vâ mơnhông dêi tơdroăng rêh ối châ tơ-[rê.

Pôa Thiệu [ă ngế kuăn ki tro trếo ‘mêi  châ xúa kơxo# liăn tơnêi têa to\ng kum. Nôkố rơpo\ng hngêi pôa dế rêh ối tung môi to hngêi cấp 4 kơnâ 300 rơtuh liăn [ă ai 2,5 kơdrum pêt kơphế [ăloăng plâi kâ. Tơmiêt tung mâu hơnăm pá puât, pôa Nguyễn Văn Thiệu tối, mơni hiâm tuăn khên tơnô dêi Mô đo#i Pôa Hồ hiăng kum pôa kâi tơkâ luâ tơdroăng khéa kho châi péa pá puât tung rêh ối:

A hiăng tơkâ luâ tung kong mêi răng [om ră\ng hnêa, mê cho pơloăng mơnúa ‘na hiâm tuăn vâ ‘nâi hôm kân chân. Ing hiâm tuăn ki chân krá mê a hiăng kâ tơkâ luâ ki pá puât kơtiê, ôh tá ai ki klâi tơ’mô [ă kơdrâi on veăng veăng pá puât, mơ-eăm tơkâ luâ vâ châ rêh ối ta troh hâi kố. Tâng vâ pơchông [ă hdrối nah hiăng kơdroh 80% iâ ki pá puât mê’’.

Pôa Thiệu pá k^ng kơdrum kơphế dêi rơpo\ng hngêi

Pôa Nguyễn Lưu Đoàn, ối a thôn 3, cheăm Ea Đar, tơring Ea Kar, kong pơlê Dak Lak, xuân  cho môi ngế lêng hơnăm hiăng krâ tro trếo ‘mêi a rơxông tơplâ nah, Ngế kuăn ki má 2 drêng klêi kot mâ hiăng hlo kân ko, chêng ko\ng rế ku\n, lối 20 hơnăm hiăng luâ chó bú ối môi tíu ôh tá chiâng rak ngăn dêi tơná. Mơhé vâ pá puât hiăng mê, prếi on veăng xuân mơ-eăm pêi cheăng kâ [ă tơdroăng pêt loăng plâi hôt, kơphê a kơdrum ku\n. Kơnôm kơhnâ pêi cheăng, kơhnriâm ing mâu ngế ki ê túa pêi cheăng kâ dêi rơpo\ng pôa hiăng hlo tơ-[rê  pê lo hên kế tơmeăm vâ tối kơxo# liăn châ xo hên tâ tâng vâ pơchông [ă mâu túa pêi cheăng ki ê a kong pơlê. Hmếo pơ môi tiah mê, rế hriâm cheăng rế hlê po rơdâ túa pêi cheăng pêt tơvât mâu hdrê loăng tung môi [ăng tơnêi. Nôkố rơpo\ng pôa Nguyễn Lưu Đoàn ai 5 sào long păn ká [ă 2 héc tar tơnêi pêt tiu, kơphế tơvât [ă [ă pêt plâi vaih, loăng plâi hôt, rêm hơnăm pro pơxúa châ 500 rơtuh liăn:

Drêng troh pơxiâm po pông tơnêi, vâi kuăn \ne\ng ối ku\n, a mơ-eăm kơhnâ pêi cheăng kâ vâ mơdêk tơ-[rê dêi rơpo\ng hngêi. Troh nôkố hngêi ối, kơdrum deăng long păn ká, mơnăn mơnúâ hiăng ai, hiăng kơdroh iâ ki pá. Tơdroăng rêh ối tung rơpo\ng hngêi a hlo hiăng hôm.

Prếi on veăng pôa Đoàn [ă ngế kuăn ki chó xua tro trếo ‘mêi

Nôkố lâp tung kong pơlê Dak Lak ai vâ chê 6.000 ngế troh trếo ‘mêi điôxin. Mâu hơnăm hiăng luâ, [ă mâu troăng hơlâ dêi Đảng, Tơnêi têa, tơdroăng tơmâng to\ng kum dêi mâu râ kăn, kơvâ cheăng, kong pơlê, khu mơdró [ă khu ki ai tuăn hơ ui hiăng veăng kum rơpo\ng hngê mâu ki tro trếo ‘mêi điôxin tơniăn iâ tuăn ngôa, [ă kơdroh ki pá puât.  Hên ngế tro trếo ‘mêi điôxin rêm hâi hiăng mơ-eăm tơkâ luâ ki pá puât mơ-eăm pêi cheăng vâ mơnhông dêi tơdroăng rêh ối. Vâi cho mâu ngế ki djâ troăng ahdrối, ôh tá xâu pá puât lăm troh hên tíu mơhnhôk tăng liăn veăng kum rak ngăn mâu ki tro trếo ‘mêi, [ă ối cho tíu ki mơhnhôk ăm ai hiâm tuăn  mơ-eăm [ă ngế ki pá môi tiah mê veăng mơ-eăm tung rêh ối. Pôa Ngô Song Hào, Kăn hnê ngăn Khu tro trếo ‘mêi  kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi:

Troh nôkố tung kong pơlê hên mâu vâi pú pơtối rak vế tro hiâm tuăn khên tơnôu dêi mố do#i Pôa Hồ  tung tơdroăng pêi chiâk deăng, mơnhông rêh ối tung rơpo\ng hngêi xuân môi tiah tung rêh ối pơlê pơla. Mâu ngế djâ troăng le\m ahdrối cho mâu [ai hriâm kơnâ git vâ hnê tối  mâu ki tro trếo ‘mêi pơtối hriâm [ôi mâu ngế ki djâ troăng le\m ahdrối. troh nôkố hên ngê hiăng pêi pro [ôi [ă tơdroăng rêh ối vâi hiăng châ tơ-[rê iâ há’’.

Tơdroăng tơplâ hiăng luâ ton t^n, mâu tơdroăn châi khéa kho xua tro trếo ‘mêi rôh tơplâ nah xuân u ối tiu vâi tung hên rơxông. Mơhé tiah mê, [ă hiâm tuăn chân krá tơnôu dêi mô đo#i Pôa Hồ, khên tơnôu tung tơplâ, kơdôu mơ-eăm pêi cheăng tung rơxông hơniâp, mâu ngế lêng hơnăm hiăng krâ môi tiah pôa Nguyễn Lưu Đoần, Nguyễn Văn Thiệu cho mâu ngế ki djâ troăng le\m ahdrối vâ mâu ngế ki ê hriâm prri pro [ôi.

Nam Trang chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng