Ngoh Y Chuông Niê hnê kuăn hriâm drêng ai on tơhrik bâ eăng

Klêi kơ’nâi 2 khế sap hâi hiăng ai on tơhrik, tơdroăng rêh ối dêi ngoh Y Chuông Niê, ối a [uôn Niêng {a, cheăm Ea ~uôl, tơring {uôn Đôn, kong pơlê Dak Lak ai hên hơ’lêh. Roh kâ hmê kơmăng, on veăng ngoh ối ngăn um tivi ‘na tơdroăng nếo ai, kuăn ‘ne\ng ngoh ‘nân a kơ-[a\ng hriâm. Ngoh Y Chuông tối, klêi kơ’nâi rêm hâi pêi cheăng tơbrêi tơbrêh, kơnôm ai on tơhrik, tơdroăng rêh ối a Ea ~uôl phiu ro tâ. Rêm ngế tơ’lêi lăm pôu dêi pó, kơ-êng dêi pó tơdroăng pêi cheăng kâ, hnê dêi pó túa ki rơkê tơtro tung pêi chiâk deăng:

‘’Rơpo\ng ngoh [a\ hên rơpo\ng ki ê a kố hiăng hlo bâ eăng kơnôm ai on tơhrik, bu kơtăn kố to lâi khế, troăng on tơhrik nếo rơdêi [a\ [â eăng ‘nâng. Kuăn ‘ne\ng tung hngêi châ ngăn um tivi, tơmâng rơ’jíu, klêi mê tơdroăng pế hmê xuân tơ’lêi hlâu tâ, prôk lăm xuân tơ’lêi há’’.

{a\ jâ H’Bon K[uôr, nôu Lâm, ối a [uôn Niêng {a tối, on tơhrik troh [a\ pơlê hiăng kum tơdroăng rêh ối dêi vâi krâ tơ’lêi hlâu hên. Tâng môi tiah hdrối nah, vâi krâ riu 4 chôu kơxo má vâ ‘mâi on, mê hdréa nếo khâng, nôkố hiăng ai on tơhrik, tơdroăng pế pơchên hmê kơchâi tơ’lêi hlâu, re\ng tâ. {a\ xuân kơnôm mê, nôu Lâm ai chôu veăng mâu tơdroăng pêi cheăng dêi vâi kơdrâi tung pơlê, tơdroăng rêh ối hiăng tơ’lêi hên:

‘’Nah pế pơchên hmê kơchâi [a\ on hdréa, têk on kơđe\ng [a\ têa châu, on tơhrik xo ing vâi ki ê ôh tá têi. Nôkố ai troăng kơxái on tơhrik nếo mê on tơhrik [â eăng ‘nâng, tung hngêi xúa hên kế tơmeăm khoăng môi tiah hdro on tơhrik, pế têa [a\ on tơhrik, kơtuh hngiú, xúa hên h^n kế tơmeăm khoăng, hlo sôk ro ‘nâng. Tơdroăng rêh ối hlo tơ’lêi hlâu hên tâ, kuăn ‘ne\ng xuân hâk kơhnâ hriâm’’.

Pôa Y Thơm Kpơr, pâ Hoai, kăn pơkuâ [uôn Niêng {a, cheăm Ea ~uôl tối ăm ‘nâi, [uôn Niêng 3 châ mơjiâng sap hơnăm 2009 [a\ lối 200 rơpo\ng kuăn pơlê, tung mê 60% cho mơngế Rơđế ối tung mâu rơpo\ng kơtiê ing mâu pơlê ki ê troh rêh ối akố tiô tơdroăng 134 dêi Chin phuh. Maluâ bu kơtăn tíu xiâm pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột 20 km laga ôh tá ai on tơhrik, tơdroăng rêh ối hrá tơtêk. Hêng vâ ai on tơhrik ‘nâng, mâu rơpo\ng hiăng veăng tơlo xêh liăn tâp trăng hnhâng kơxái ing thôn Hòa Thanh, cheăm Ea ~uôl vâ xúa on tơhrik. Laga xua kơtăn hơngế, mê on tơhrik ôh tá têi, tơdroăng rêh ối dêi vâi krâ ối pá puât.

Apoăng khế 10 kố nah, troăng kơxái on tơhrik troh a pơlê hiăng châ rơnêu, tơdroăng kal vâ on tơhrik châ pêi pro. Hên rơpo\ng khên tơnôu mơ’no liăn po rơdâ tung pêi chiâk deăng, rôe kơmăi, hrik têa tôh kơphế [a\ kế tơmeăm khoăng xúa tung hngêi môi tiah: tơvi, hdro pế hmê kơtâu [a\ on tơhrik [a\ hía hé.

Mơni hngêi ki lâi xuân ai um tơvi vâ ngăn, ôh tá xê to vâ xah hêi mê ối vâ hriâm túa ki rơkê tơtro rak ngăn loăng plâi mơnăn păn, ‘nêi hên túa ki rơkê tơtro tung pêi cheăng kâ lơ tung [a\ pakong kong pơlê vâ xúa tung rơpo\ng tơná.

‘’Kơnôm ai on tơhrik mê pơlê ngin sôk ro [a\ hơ’lêh hên ‘nâng. Ai on tơhrik, châ ngăn tơvi, tơmâng rơ’jíu, hriâm túa ki rơkê tơtro tung rak ngăn loăng plâi, mơnăn păn, mơnhông mơdêk cheăng kâ, ôh tá tơmâng rơkong mơngế ki ‘mêi pơlông djâ. Sap ing ai on tơhrik, hên rơpo\ng hiăng kơhnâ pêi cheăng kâ, khên tơnôu mơnúa pêt hên hdrê loăng plâi nếo môi tiah krui ngeăm, mâu plâi nong tu\m túa’’.

Troăng kơxái on tơhrik châ rơnêu troh a [uôn Niêng {a ôh tá xê to kum ai [â eăng mê ối pơtroh tơdroăng sôk ro, tơdroăng pói vâ ăm vâi krâ. Mê cho tơdroăng pói vâ ‘na tơdroăng hơ’lêh dêi pơlê, ‘na tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê rế hía rế mơnhông tơtêk [a\ phâi tơtô./.

H’Xíu H’Mok chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng