Muăn Y Phú Mlô 5 hơnăm, hdroâng kuăn ngo M’nông, a pơlê Drang Phốk, cheăm tíu tơkăng kong Krông Na, tơring Buôn Đôn sap ing ối ku\n, pâ hiăng ôh tá vâ păn rak dêi kuăn, nôu hlâ drêng muăn tá hâi châ 3 hơnăm. Ôh tá ai pâ mê nôu hlâ sap ing gá ối ku\n, jâ pôa peăng nôu hiăng tơdah păn.

Xua hơnăm hiăng krâ ivá ôh tá pá hro, rơpo\ng ối tung rơpo\ng kơtiê, tơdroăng păn roăng muăn trâm hên pá puât. Hlo tơdroăng pá puât dêi muăn Y Phú, kăn pơkuâ Đông mô đo#i gak tíu tơkăng kong Srêpok, ối tung Khu pơkuâ Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong Dak Lak pơkâ pâ tơdah muăn pro kuăn roăng dêi đông.

Mâu vâi muăn châ tơdah pro kuăn roăng mâu đông Mô đo#i gak tíu tơkăng kong a Dak Lak mơnhông le\m

Trung tă Đỗ Văn Nhương – Kăn pho\ Khu mơhnhôk cheăng dêi đông mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong Srêpok tối ăm ‘nâi, apoăng, jâ pôa peăng nôu ôh tá ăm. Prế xâu Y Phú ôh tá ai tơdroăng pâ nhuo#m dêi nho\ng o. Laga, klêi kơ’nâi hên xôh mơhnhôk, jâ pôa xuân môi tuăn vâ mâu kăn [o# đông mô đo#i tơdah muăn vêh vâ păn roăng. Khế 8 hơnăm 2019, teăng mâ đông mô đo#i gâk tíu tơkăng kong Srêpok hiăng châ Vi [an cheăm Krông Na, tơring Buôn Đôn pro mơ-éa tơdah Y Phú pro kuăn păn. Trung tă Đỗ Văn Nhương hơ’muăn tối.

‘’Drêng pơxiâm troh akố muăn ôh tá hro, klêi kơ’nâi rak ngăn troh nôkố, muăn piê le\m, châ hiăng kân ivá rơdêi piê le\m, ôh tá kơmêi môi tiah hdrối nah xếo. Nho\ng o ngin mơ-eăm mơdoh chôu vâ păn hnê muăn, ing rơkong tơpui kâ, ngin xúa tơdroăng nhuo#m pâ [a\ hiâm mơno vâ păn muăn chiâng mơngế.

Ngăn muăn môi tiah kuăn tung hngêi, pói vâ muăn la ngiâ kô rơkê ple\ng [a\ chiâng mơngế ai pơxúa ăm pơlê pơla’’.

Y Phú Mlô tối: Sap ing hâi hâi châ vêh [a\ mô đo#i gak tíu tơkăng kong, mê châ kâ phâi, châ hriâm mâu tơdroăng ki tro ‘ló. Rêm hâi, klêi kơ’nâi chôu troh hriâm a lâm, á châ veăng mâu tơdroăng xah hêi, pơtâp ivá rơtế [ă mâu vâi tăm mô đo#i. Drêng ôh tá ple\ng [ai thái cô pơcháu hriâm a hngêi, vêh a đông á châ ‘’mâu ngế tăm krâ kơlo\ng ngiât’’ hnê ăm.

Lăm hriâm ối châ mâu tăm pơto rơxế troh a bo hngêi trung [a\ tơdah vêh troh a đông. Ối [a\ mô đo#i gak tíu tơkăng kong, á ai tơdroăng rêh ối phâi tơtô, pêng păm tơdroăng pâ nhuo#m.

‘’Nôu á hiăng hlâ, jâ pôa peăng nôu kơtiê, ôh tá ai hmê ăm á kâ. Drêng troh ối [a\ mâu tăm mô đo#i gak tíu tơkăng kong, mâu tăm ăm kâ phâi, châ xah hêi, châ mâu tăm hnê ăm á chiâng chêh tâi chư. Hơnăm ah mot lâm môi, á tơkêa kô hriâm rơkê vâ jâ pôa, mâu tăm mô đo#i hâk tơngăm’’.

Tơdroăng ‘’Kuăn roăng Đông mô đo#i gak tơkăng kong’’ xua Khu xiâm pơkuâ Mô đo#i gak tíu tơkăng kong mơhnhôk vâ kum mâu vâi muăn ối ku\n kơhnâ rơkê hriâm ai tơdroăng rêh ối pá puât, kuăn tê, ôh tá ai tíu vâ kơnôm, kuăn ‘ne\ng rơpo\ng ai hnoăng a tíu tơkăng kong, ing mê pro tơ’lêi hlâu ăm mâu vâi muăn châ kâ koi, ối pơtê, hriâm tâp, mơnhông tu\m têk, la ngiâ chiâng kuăn pơlê ki le\m ăm rơpo\ng [a\ pơlê pơla.

Ing tơdroăng mê, kô kum thăm ru\m môi tuăn pơla khu lêng [a\ kuăn pơlê a tíu tơkăng kong, mơjiâng xiâm rêi tâi tâng kuăn pơlê veăng kring vế krá tơniăn.

Đăi tă Đỗ Quang Thấm – Pho\ pơkuâ tơdroăng cheăng kal kí Mô đo#i gak tíu tơkăng kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi, mâu hơnăm hiăng hluâ, mâu Đông mô đo#i gak tíu tơkăng kong ối tung Khu xiâm pơkuâ Mô đo#i gak tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Dak Lak hiăng po rơdâ châ tơ-[rê mâu tơdroăng ‘’Rơtế vâi kơdrâi tíu tơkăng kong’’, ‘’Rơnó Hơngui tíu tơkăng kong phâi tơtô hiâm mơno kuăn pơlê’’; to\ng kum vâ chê 100 ngế hok tro rêm ngế muăn 500 rơpâu liăn/môi khế tung tơdroăng ‘’Kum vâi o troh hngêi trung’’; diâp 340 toăng hngêi ‘’Tơtô tíu tơkăng kong’’, ‘’Hngêi tuăn pâ khu mô đo#i’’; to\ng kum rêh ối pơlê pơla ăm mâu rơpo\ng ai hnoăng tơnêi têa; diâp hdrê loăng, mơnăn păn, phon rơvât ăm lối 700 rơpo\ng kơtiê mơnhông cheăng kâ, [a\ kơxo# liăn tâk troh 2,3 rơtal liăn rêm hơnăm.

‘Na tơdroăng ‘’Kuăn roăng Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong’’, sap apoăng hơnăm 2019 troh nôkố, mâu đông mô đo#i gak tíu tơkăng kong hiăng păn roăng 4 ngế muăn ai tơdroăng rêh ối pá puât ing péa tơring tíu tơkăng kong Ea Súp [a\ {uôn Đôn.

Mô đo#i gak tíu tơkăng kong dêi Dak Lak dế thăm mơnhông tơdroăng pêi ‘’Kuăn păn Mô đo#i gak kring tíu tơkăng kong dêi kong pơlê

Tơdroăng pêi hiăng to\ng kum mâu vâi muăn tá kế tơmeăm khoăng [a\ tá hiâm mơno, kum pro tơ’lêi hlâu ăm mâu vâi muăn pơtối tiô tơdroăng pói vâ troh hngêi trung. Tung la ngiâ, Khu xiâm pơkuâ Mô đo#i gâk kring vế tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Dak Lak kô pơtối séa ngăn, po rơdâ tơdroăng pêi ‘’Kuăn roăng Đông mô đo#i gâk tíu tơkăng kong’’ tung lâp kong pơlê.

‘’Mâu hơnăm pơtối mê ing pôu râng hnoăng cheăng dêi Mô đo#i gak tíu tơkăng kong, ki pá puât dêi kuăn pơlê a kơpong tíu tơkăng kong xuân môi tiah ki le\m dêi tơdroăng pro kuăn roăng, ngin kô pơtối thăm pêi pro tro tâ nếo ‘na tơdroăng kố. Mô đo#i gâk tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Dak Lak kô pơtối tơru\m [a\ mâu râ kơvâ cheăng dêi kong pơlê, tơku\m séa ngăn inâi mâu muăn ai tơdroăng rêh ối pá puât vâ tơdah rak ngăn, to\ng kum mâu vâi muăn kô tơdah kơxo# liăn to\ng kum vâ châ hriâm tâp, hnê mơjiâng chiâng kuăn pơlê ki le\m ăm pơlê pơla’’.

{a\ tơdroăng pâ nhuo#m pôu râng hnoăng cheăng, mâu kăn [o# mô đo#i kring vế tíu tơkăng kong a Dak Lak hiăng [a\ dế ăm mâu tơdroăng pâ nhuo#m, tá hiâm mơno ăm mâu vâi muăn kuăn roăng dêi đông, kum mâu vâi muăn mơ-eăm tung hriâm tâp, chiâng kuăn ‘ne\ng loi nguăn, hok tro rơkê, muăn nguăn Pôa Hồ.

Kô chiâng vâ tối, tơdroăng pêi ‘’Kuăn roăng Đông mô đo#i gak tíu tơkăng kong’’ a tíu tơkăng kong Tây Nguyên cho pơxúa châ tơ-[rê, mơdêk hên xôh tơdroăng pêi ki pơxúa le\m tro trâu hơngế dêi mâu ngế lêng krâ kơlo\ng ngiât ki gak ngăn a tíu tơkăng kong dêi Tơnêi têa.

Tuấn Long chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng