Lối 6 hơnăm pêi tiô troăng pêi chiâk deăng krúa, mâu tơmeăm dêi H.T Farm 9 bêng Thành Nhất, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột) hiăng ai pơkâ tung kơlo tê tơniăn a mâu tíu tê mơdró kế kâ krúa a Dak Lak [ă pơlê kong kân Hồ Chí Minh. Tâng riên rêm hâi, H.T Farm tê sap ing 1 tă troh 1 tă tơdế  kơchâi, plâi pôm tu\m túa. Ki hên, a kơdrum deăng pêt tê sap ing 4-5 tă kơchâi plâi pôm tung rêm hâi [ă kơlo yă sap ing 30-55 rơpâu liăn môi k^.

Pêi chiâk deăng hưh cơ châ hên ngế hơnăm ối nếo rah xo vâ pơxiâm pêi cheăng

Tơdroăng tê mơdró kơchâi dêi kơdrum pêt kơchâi plâi pôm hiăng kum ăm 6 ngế kuăn pơlê amê ai tơdroăng cheăng pêi tơniăn, kơlo liăn khế kâ sap ing 4-5 rơtuh liăn rêm khế.

Ngoh Ngân Đức Khoa, ngế pơkuâ kơdrum deăng H.T Farm ăm ‘nâi, vâ tơniăn mâu kơchâi plâi pôm ki tê ăm tơmối, ngoh hiăng tơru\m [ă 3 rơpo\ng kuăn pơlê, hnê kih thuât [ă séa ngăn tung pơla pêi pêt. Nôkố kơdrum deăng hiăng tơru\m pêi pêt tăng tíu tê tơniăn [ă ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó Kơchâi Việt Nhật [ă ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó Nico Nico Yasai, rôe tơniăn tâi tâng mâu tơmeăm pêi lo:

‘’Kuăn pơlê rế ton rế vâ rôe hên tâ mâu kơchâi plâi pôm krúa. Nôkố tíu tê tơniăn [ă rế pêt hên. Hên ngế ‘nâi tíu pêt vâi tăng troh lăm rôe, nôkố hiăng bê tơmeăm vâ tê.  Xua mê la ngiâ kô ah a tơmiât vâ po rơdâ deăng pêt kơchâi [ă po tơ’nôm kơdrum deăng păn chu [ă hlối pêt loăng plâi kâ hên túa tơmeăm pêi lo. Tơru\m [ă mâu rơpo\ng kuăn pơlê pêi pro tiô pơkâ dêi tơná [ă kô tâi tơmeăm ki vâi pêi lo’’.

Ngoh Phan Nguyên Bic (um pá hơ-ếo) tơbleăng ăm Khu kăn kong pơlê Dak Lak ‘na kơchâi pêt tung kơ’lo

Xuân mơ-eăm mơnhông tiô troăng hơlâ pêi pêt kơchâi plâi hưh cơ tơru\m [ă tơdroăng lăm ôm hyô, túa pro kơdrum deăng a cheăm C|ư\ Êbur, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột dế po rơdâ deăng pêt kơchâi vâ pêt hên tâ, ai kơchâi plâi pôm vâ tê hên ăm mâu tíu [ă vâ chiâng tíu ki ăm mâu hơnăm ối nếo troh vâ ngăn hriâm túa pêi cheăng.

Ngoh Y Thơ HWing, ngế tung khu mơjiâng kơdrum pêi pêt tối, mơhé nếo pơxiâm pêi cheăng la kơnôm tơru\m [ă tơdroăng pêi chiâk [ă ‘mot ôm hyô mê tơmeăm pêi lo ing kơdrum kố rế ai hên ngế vâ rôe. Hên tơmối tung pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột [ă tung kơpong  ki achê hiăng chêh inâi thế pơcháu troh a hngêi pế pơchên hmê kơchâi ki kân pơcháu rêm khế [ă kơlo liăn rôe sap ing 500 troh 650 rơpâu liăn môi khế.

Ngoh Y Thơ H’Wing kêi dêi kơchâi krúa a kơdrum Tử Tế

{ă tơdroăng pơkâ hơ’leh tơdroăng ki hmâ rôe tơmeăm kơchâi krúa dêi kuăn pơlê, khu dế pêi mâu tơdroăng tí tăng ‘nâi ple\ng trâm hên tâ mâu tơmeăm ki pêi lo dế ai nôkố.

‘’Kơdrum ai mâu túa tê ki tơ ê ki phá tơ ê ăm mâu rơpo\ng kuăn pơlê tung pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột. Môi tiah tê set ăm mâu rơpo\ng hngêi. Ngăn tiô kơ tơdroăng vâ rôe dêi rơpo\ng hngêi mê ngin  tê tiô vâi vâ rôe. Tung la ngiâ ôh tá ton xếo ngin vâ mơdêk pro kơdrum pêt kơchâi plâi chiâng mâu tơmeăm, kế kâ ki ê, môi tiah snack lơ set tơmeăm ôu’’.

Kơ’nâi 4 hơnăm pêi pro tơdroăng pêt kơchâi tung kơ’lo tung hngêi nhe\ng a Dak Lak, troh nôkố, ko\ng ti veăng tơlo liăn pêi chiâk deăng xúa ko\ng nge# ki dâi le#m Agrieco Việt Nam hiăng po tơ’nôm tíu pêi cheăng a mâu kong pơlê tung kơpong Tây Nguyên [ă kơpong tơdế tơnêi têa.

A Dak Lak, ko\ng ti ai 2 to hngêi nhe\ng [ă ki rơdâ vâ chê 6.000 met karê, pro a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột [ă a tơring C|ư\ Mgar. Tâng riên rêm khế tê pa gong châ dâng 30 ta#n kơchâi tu\m túa. Tơdrêng [ă hnoăng tê ăm Pơlê kong kân Hồ Chí Minh [ă Hà Nội, kơchâi plâi dêi ko\ng ti ối châ tê a mâu siêu th^ ki ku\n Vinmart a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột. Nôkố ai 6 ngế pêi cheăng akố hmâ pêi ‘na tơdroăng kêi [ă pro a kơdrum deăng dêi ko\ng ti [ă kơlo liăn khế kâ sap 5-6 rơtuh liăn rêm khế.

Ngoh Phan Nguyên Bic, Ngế xiâm pơkuâ ko\ng ti veăng tơlo liăn pêi chiâk deăng xua kơmăi ki dâi le\m Agrieco Việt Nam ăm ‘nâi, Ko\ng ti dế pơtối tơbleăng hên tơdroăng tơkêa bro, kum krâ ‘măn pro mâu hngêi hlâm vâ xua tung pêi pêt kơchâi, plâi pôm, tơru\m [ă mâu Farm ki pêt kơchâi tung kơ’lo tung kơpong vâ tơniăn ‘na kơchâi ki pêt, hlối tơniăn tíu tê kơchâi ki pêt tung kơ’lo.

Pak^ng mê kô tơmiât troh tơdroăng pêi cheăng ‘na ôm hyô pêi chiâk deăng vâ mơdêk ki pơxúa mâu tơmeăm pêi lo, troh achê tâ [ă mơngế ki rôe xúa.

‘’Túa pro hngêi hlâm ai hên tơdroăng ki tro, pêi pêt tiô pơkâ kum kơdroh ôa hdrong kâ ’nhiê, ing mê kơdroh xôh pơkeăng kơdê ôa hdroh, pơreăng ki rak kơchâi kum kâi séa ngăn mâu tơdroăng ki pro hngiâm kơchoh, ki hngíu tô lơ mâu tơdroăng ki ê ‘na tơdroăng re\ng kân dêi kơchâi plâi.

La ngiâ kô ah ko\ng ti xuân tơbleăng hên tơdroăng tơkêa bro pêi cheăng xúa kơmăi ki dâi le\m. A mâu kơpong a Dak Lak mê xuân ai hên tơdroăng tơkêa bro pơxiâm vâ tơbleăng, vâ pêt châ tơ-[rê tiô pơkâ hơ’leh tơche\ng tơmiât dêi kuăn pơlê dêi mơngế ki rôe xúa, malối cho a kơpong Tây Nguyên pin, malối ‘na kơchâi châi plâi ki pêt tung kơ’lo’’.

Pêi pêt kơchâi krúa, tơniăn rế châ hên ngế vâ rôe [ă tơdroăng rah xo pêi pêt vâ rak tơniăn krúa ivá ăm dêi rơpo\ng hngêi, malối cho hlo kế kâ rế oh tá krúa, rế hlo tê hên nôkố. Tí tăng ‘nâi ple\ng tơdroăng mê, hên khu hơnăm ối nếo Dak Lak hiăng khên rah xo túa pêi chiâk deăng tiô troăng hơlâ hưh cơ, rak tơniăn pro troăng hơlâ prôk vâ pơxiâm pêi cheăng.

Ing mê, veăng mơdêk pêi lo kế tơmeăm, châ xo tơ’mot hên kơxo# liăn pêi lo, ‘mâi mơnhông cheăng kâ ăm tơná, hlối, pro hơ’lêh tuăn tơmiât [ă tơdroăng rah xo xúa kế kâ krúa dêi kuăn pơlê.

H’Xíu H’Mok chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng