Ngin lăm pôu rơpo\ng hngêi Jâ Nôu Việt Nam khên tơnôu Huỳnh Thị Bộ, ối thôn 7, cheăm Hòa Sơn, tơring Krông Bông tung khế 7. Hiăng 92 hơnăm, mâ hiăng pá xáu hlo, tuăn hiăng klêk, la ngăn ngiâ méa Jâ xuân ối tơleăng, đi đo sôk ro.

Ngoh Trần Công Trường cho kuăn kơnốu Jâ dế rêh ối [ă dêi nôu ăm ‘nâi, hâi nôu tâng tối pâ [ă ngoh kơnốu hlâ tung rôh tơplâ xâ Mih, nôu hiăng pá hro xua kâi kơ s^ng úa luâ râ, drêng mê tơmiât mơni nôu ôh tá kâi rêh, la kơnôm ai mâu nho\ng o tung pơlê veăng hơlêm, xua 4 ngế kuăn dêi nôu ki u ối mê nôu hiăng kâi mơ-eăm pơtối rêh ối, pêi cheăng kâ.

Nôu H'Băm Buôn Krông pá k^ng um kuăn Y Nam Buôn Krông ngế ki hlâ ai hnoăng tơnêi têa

Kơnôm ai Đảng [ă Tơnêi têa tơmâng to\ng kum hên tu\m tơdroăng, mê tơdroăng rêh ối hiăng kơdroh iâ ki pá puât. Hơnăm 2015, nôu châ pơxá inâi Jâ Việt Nam khên tơnôu. Hơnăm 2017 Jâ châ to\ng kum mơjiâng pro hngêi tuăn pâ kơnâ 115 rơtuh liăn.

Kơnôm ai mâu kăn [ă kuăn pơlê tung cheăm, tơring veăng to\ng kum mơhnhôk hơlêm [ă ing tơdroăng ai tuăn loi khât vâ nôu sôk ro tung rêh ối rêm hâi.

‘’Vâ tối, tung cheăm kố mâu hâi Têt, mâu hâi leh kân xuân ai vâi lăm pôu, bruô tơmeăm. Drêng châi tamo xuân ai vâi lăm pôu hơlêm nôu. Klêi mê nếo, xuân châ peăng Khu ngăn mố đo#i tro rong dêi kong pơlê Dak Lak ai pro ăm nôu môi toăng hngêi le\m tơtô. Á teăng mâ ăm rơpo\ng hngêi mơnê kơ mâu khu râ, kơvâ cheăng tung kong pơlê ‘’.

Tung mâu hâi ki kố, rơpo\ng hngêi Jâ Việt Nam khên tơnôu, inâi cho  H'Băm Buôn Krông (kuăn ngo Rơđế) ối a [uôn Ea Ktur, cheăm Ea Ktur, tơring C|ư Kuin cho ngế nôu ki ai kuăn cho Y Nam {uôn Krông hlâ ai hnoăng tơnêi têa xuân hlo ro há xua ai hên khu troh lăm pôu, mơhnhôk hơlêm [ă bruô tơmeăm.

Têk ko\ng pêi dêi mơnât hngêi ki ối rơbông, nôu tối, hơnăm 2013, nôu châ tơnêi têa pro ăm hngêi tuăn pâ, kơ’nai 5 hơnăm ối tung hngêi, mê hngêi hiăng rế tơ’nhiê, khế 5 kố nah, mâu kăn tơring, cheăm hiăng ‘no 20 rơtuh liăn ‘mâi rơnêu hngêi ki kố:

‘’Á sôk ro ‘nâng xua tơnêi têa hiăng pro ăm a hngêi nếo. A hiăng krâ, tơdroăng rêh ối nôkố dêi á xuân chía há, châ Đảng, tơnêi têa tơmâng to\ng kum  a hiăng ro ‘nâng’’.

Tơdrêng [ă tơdroăng pêi pro ăm hngêi, lăm pôu bruô tơmeăm ăm mâu rơpo\ng ai hnoăng, mâu ngế ai hnoăng, kong pơlê Dak Lak đi đo tơmâng troh ‘mâi rơnêu, pro nếo mâu ilâng kiâ, Tíu meăn chêh inâi mâu ngế hlâ ai hnoăng.

Nôkố lâp tung kong pơlê rak ngăn 12 to ilâng kiâ râ tơring, 1 ilâng kiâ râ kong pơlê, 46 tíu meăn chêh inâi mâu ngế hlâ ai hnoăng tơnêi têa râ cheăm [ă 7 tíu meăn chêh inâi mâu ngế hlâ ai hnoăng tơnêi têa. Tơdroăng cheăng po văng mơgrúa kơpong ilâng kố ai pơcháu ăm khu tơru\m cheăng Đoân droh rơtăm pêi ngăn, ing mê, veăng hnê tối ăm mâu rơxông ối nếo ‘nâi.

Veăng pêi mâu tơdroăng cheăng ‘mâi rơnêu Tíu meăn tơbâ chêh inâi mâu ngế hlâ ai hnoăng a tơring C|ư Kuin, o Nguyễn Bá Thực, ối a thôn 11, cheăm Ea Ning tối tiô hiâm mơno tơná tiah kố:

 ‘’Ngin o hâk tơngăm [ă mâu ngoh hiăng hlâ xua vâ pro tơniăn le\m ăm  tơnêi têa xuân môi tiah kong pơlê, mê tơdroăng cheăng ‘mâi rơnêu châ mâu vâi droh rơtăm dêi cheăm pêi tâi ivá vâ mơhno tuăn pâ kơ mâu ngoh nâ hiăng hlâ tơplâ khên tơnôu’’.

Tiô khu ngăn cheăng pêi Mố đo#i tro rong [ă pơlê pơla kong pơlê Dak Lak, kong pơlê nôkố ai vâ chê 62.000 hồ sơ, mâu ngế ai hnoăng châ xúa kơxo# liăn tơnêi têa to\ng kum. Tơdroăng rak ngăn [ă pêi pro tiô tơdroăng ‘na to\ng kum [ă mâu ai hnoăng tơnêi têa đi đo châ kơvâ cheăng pêi pro tu\m tâi tâng, teăm tơdrêng, tơxâng [ă hnoăng ‘no tơplâ troh hlâ, ki hiăng hía dêi vâi hiăng tơkâ luâ.

Nôkố, mâu rơpo\ng ai hnoăng xuân ai kơlo rêh ối chía tơ-[rê tâ hdrối kơlo ki chía hôm dêi kuăn pơlê ki rơtế ối tung môi pơlê. Bú riân sap ing hơnăm nah troh nôkố, kong pơlê Dak Lak hiăng mơhnhôk châ lối 13 rơtal liăn ăm a kơxo# liăn ‘măn kơd^ng kum mâu ai hnoăng. Xo vâ chê 8 rơtal liăn vâ pro nếo [ă ‘mâi rơnêu lối 200 toăng hngêi tuăn pâ ăm mâu Jâ Nôu Việt Nam khên tơnôu, rơpo\ng ai hnoăng.

Drêng troh lơ 27/7 hơnăm kố, kong pơlê Dak Lak ‘măn lối 5 rơtal 200 rơtuh liăn vâ lăm pôu, rôe tơmeăm bruô ăm 15 rơpâu 500 ngế ai hnoăng ki kơtiê, mâu ai hnoăng tơnêi têa.

Jâ Tô Thị Tâm, Kăn pho\ pơkuâ ngăn cheăng pêi Mố đo#i tro rong [ă pơlê pơla kong pơlê Dak Lak tối: Tơdroăng mơjo pâ mâu ai hnoăng ôh tá xê to hnoăng cheăng pêi dêi kơvâ cheăng, mê hiăng chiâng tơdroăng mơhnhôk pêi rơdâ lâp lu, tơ’mot hên ngế veăng pêi.

‘’Ngin đi đo mơnhên klêi tơdroăng to\ng kum ăm mâu ngế ai hnoăng, ôh tá lôi ăm hồ sơ ‘măn lôi. Tí tăng ‘nâi ple\ng ăm mâu kăn Đảng kong pơlê mơhnhôk tăng hên khu, hên ngế veăng to\ng kum mâu ngế ai hnoăng tơnêi têa. Malối mơdêk ‘na mơjiâng pro mâu tíu meăn chêh inâi, ‘mâi rơnêu ilâng kiâ [ă hlối tơku\m ‘mé kơxêng kiâ mâu mố đo#i ki hlâ a tíu tơplâ.

Nôkố Khu ngăn cheăng pêi dế mơjiâng pro Tíu xiâm ngăn rak mâu ai hnoăng, ngin kô mơdêk pêi re\ng vâ tíu mơjiâng pro mê re\ng châ xúa tung hơnăm 2019’’.

{ă mâu tơdroăng pêi pro ai pơxúa khât, khu râ, kơvâ cheăng kong pơlê Dak Lak ôh tá xê to pro tơniăn ‘na tơdroăng to\ng kum teăm tơdrêng, mê ối mơhnhôk tâi tâng mâu ngế pơtối rak vế tơdroăng ki le\m ‘’Ôu têa pâ kơnho\ng’’, rơtế tơru\m [ă dêi rơpó tơmâng to\ng kum ‘na rêh kâ ối ăm mâu ngế ai hnoăng, pak^ng mê, hnê tối troăng hơlâ kăch măng ăm mâu rơxông nếo./.

Nam Trang chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng