Đo#i K53 ối tung Khu pơkuâ ngăn lêng kong pơlê Kon Tum [ă hiâm mơno pâ nhuo#m, koh mơnê hên ‘nâng kơ mâu ngế lêng, pú hmâ hiăng hlâ xua vâ pro tơleăng le\m hdroâng mơngế, xua hnoăng cheăng lâp plâi tơnêi ki kal kân má môi, mê kăn [o#, lêng Đo#i K53 kong pơlê Kon Tum hiăng tơkâ hluâ hên tơdroăng pá puât, tơbrê tơbrêh, prôk lăm tăng chiâ, rôu xo châ 1.259 kơxêng kiâ mô đo#i djâ prếo ngi pơlê pơla, tơnêi têa tơná vâi.
Rêm hơnăm troh a rơnó tô, sap mơ’nui khế 10 troh khế 11 rêm hơnăm, Đo#i K53 kong pơlê Kon Tum pơtối lo lăm a kong têa Lếo [a\ Kul pêi hnoăng cheăng ti tăng mô đo#i ki hlâ tung tơplâ xâ nah.
Vâ pêi kêi hnoăng cheăng ki má môi dêi Tơnêi têa, kuăn pơlê [a\ tâi tâng mâu ngế nôu, mơngế pâ, mê chât hơnăm hiăng hluâ tơkôm nho\ng o vâ vêh dêi tơnêi têa, rêm ngế kăn [o#, mô đo#i K53 kong pơlê Kon Tum hiăng lo lăm tăng chiâ xo kơxêng kiâ mô đo#i [a\ kơdo mơ-eăm ó khât.
Thie#u tă Lý Huỳnh Kiên, Cheăng kal kí Đo#i K53 tối ăm ‘nâi:
‘’Nho\ng o, kăn [o#, mô đo#i tung đông pơrá mơnhên kố ôh tá xê to hnoăng cheăng athế pêi pro, mê kố ối cho hnoăng ki kân, mê cho tơdroăng koh mơnê kân [a\ mâu ngế ngoh nâ, pâ pôa khên tơnôu.
Ing hnoăng cheăng [a\ hiâm mơno môi tiah mê tơdroăng ti tăng, chiâ xo kơxêng kiâ mô đo#i mê nho\ng o pơrá kơdo mơ-eăm tâi tâng vâ tơkâ luâ mâu tơdroăng pá puât, kho\m mơdoh dêi chôu phut [a\ hâi khế vâ pêi kêi đeăng hnoăng cheăng’’.
Tung prôk lăm, ti tăng kơxêng kiâ mô đo#i hlâ ôh tá ‘nâi tơbrê tơbrêh dêi khu mô đo#i, kơpeăng chêng dêi mô đo#i, mâu mô đo#i K53 kong pơlê Kon Tum hiăng châ troh lâp luô mâu kơpong kong ngo ngo kong pơlê Ratanakiri, kong têa Kul, klêi mê troh mâu kong pơlê: Attapeu, Sekong, Champasack dêi kong têa Lếo.
Thie#u tă Trương Văn Thọ, môi tung pái ngế kăn pơkuâ Đo#i K53 kong pơlê Kon Tum tối ăm ‘nâi, ôh tá tơbrê to ngo ngối, rơnâk, rơ-iô, tíu ki lâi tâng châ ‘nâi ai tơnâp kiâ mô đo#i mê nho\ng o tung khu lo lăm ti tăng troh amê vâ chiâ xo.
Tơdroăng ki ngoh phiu má môi mê cho roh lo lăm 5 hâi tăng châ 2 kơxêng kiâ mô đo#i tung kơpong tíu tơkăng kong pơla Kul [a\ Lếo. Pơla kong mêi kân, têa lân lu, hnoăng cheăng lăm tăng chiâ xo kơxêng cho pleăng dêi hnoăng tơná hên ăm mâu mô đo#i ki hiăng hlâ tung roh tơplâ xâ.
Thie#u tă Trương Văn Thọ tối, mê cho tơdroăng x^ng xoa\ng dêi pó pơla mâu ngế mô đo#i:
‘’Drêng nho\ng o sap ing kong têa Kul prôk 5 hâi nếo troh achê kong pơla kong têa Kul [a\ Lếo, kơ’nâi mê tăng châ trâm hlo péa kơxêng ai chêh inâi a hmốu cho Hoàng Đình Du [a\ Lê Doãn Chinh. Péa ngế kố hlâ hơnăm 1967.
Kơ’nâi mê ối hboăng a hơkôp pơtân dế kong mêi kân ‘nâng ôh tá chiâng vâ tơkâ têa kroăng. Nho\ng ối o koi pơtê troh tâi môi khế, kong xuân ối mêi, mêi đi đo ôh tá ai ki klâi vâ kâ xếo. xua pá ai kế kâ, mê á xo hmê ki pleăng xối ăm 2 kơxêng kiâ, pêi rơhé vâ nho\ng o kâ pơtân, klêi mê, nếo rơtế dêi pó djâ 2 kơxêng kố djâ vêh a tơnêi têa’’.
Cho mơngế hmâ [a\ tơdroăng ti tăng kơxêng kiâ mô đo#i, tơku\m kơxêng kiâ a tơnêi Lếo [a\ Kul sap apoăng mơjiâng Đo#i K53 kong pơlê Kon Tum, [a\ thie#u tă Trịnh Mạnh Đạt, roh lăm ki lâi xuân ai tơdroăng chôu vế.
{a\ mâu tơdroăng ki chôu vế má môi pơla mâu ngế dế rêh [a\ mâu ngế hiăng hlâ môi tiah roh ti tăng 5 kơxêng kiâ mô đo#i Đoân đăk kong 1A tung roh pêi cheăng xo\n troh 16 hơnăm:
‘’Roh lăm ti tăng chiâ xo 5 kơxêng kiâ mô đo#i dêi Đoân đăk kong 1A hlâ a hơnăm 1977 a pơlê Pêu, tơring Mun La Pa Mộc, kong pơlê Champasack, plâ sap hơnăm 1998 troh hơnăm 2014 nếo châ hlo.
Tung roh prôk ti tăng kăn [o#, pú hmâ, Khu pêi cheăng kong têa pú hmâ hiăng to\ng kum Đo#i K53 hên ‘nâng. Hơnăm 2000 tung tơdroăng cheăng kâ ối trâm hên pá puât kong têa pú hmâ hiăng ăm Đo#i K53 to tơ-[ai sap ing Pakse, Champasack troh a tơring Mường Mun. Tung môi chât to lâi hơnăm mê kăn [o# dêi kong têa pú hmâ mot troh a tíu nho\ng o Đo#i K53 pêi hnoăng cheăng veăng mơhnhôk, hơlêm hiâm mơno ngin’’.
Tung pêi dêi hnoăng cheăng ki kân má môi a tơnêi pú hmâ, Đo#i K53 kong pơlê Kon Tum hiăng pêi hnoăng cheăng hbrâ tơnáu vâ apoăng rơnó tô pơtối lo lăm ti tăng. {a\ vâi kố cho hnoăng ki má môi ki Đảng, Tơnêi têa [a\ kuăn pơlê pơcháu. Cho hnoăng ki má môi [a\ mâu ngế mô đo#i hiăng khên tơnôu hlâ tung tơplâ xâ xua tơniăn le\m dêi hdroâng kuăn ngo, xua hnoăng cheăng lâp plâi tơnêi ki kân, la xuân ối kơtong koi xêh a lâi tung kong kế, ngo ngối tá hâi châ vêh tơnêi nôu pơlê dêi tơná./.
Khoa Điềm chêh
A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng
Viết bình luận